T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/6173
Karar No : 2025/3859
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... San. ve Tic. A.Ş.
(Eski unvan: ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:..., Temyiz No:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, aynı pay sahipliği yapısına haiz olan ticari şirketle birleşmesi neticesinde mülkiyeti hazineye ait İstanbul ili, Çatalca ilçesi, ... mahallesinde bulunan 88.781,28 m2 yüzölçümlü, ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki irtifak hakkının külli halefiyet ilkesi gereği tarafına devredilmesi istemli ... tarih ve ... sayılı başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 155. maddesi kapsamında ... Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketini tüm aktif ve pasifleri ile birlikte birleşme yoluyla devraldığı, Türk Ticaret Kanunu'nun birleşme yoluyla devrin usul ve esaslarını tanımlayan düzenlemeleri uyarınca devrolunan ... Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin sahibi olduğu, uyuşmazlığa konu irtifak hakkının da birleşme işleminin tescili ile birlikte başkaca bir işleme gerek olmaksızın külli halefiyet ilkesi gereği davacı şirkete geçeceği, öte yandan, dava konusu işleme dayanak olarak gösterilen Tarım ve Orman Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemiyle ... Otomotiv İnşaat San. ve Tic. A.Ş. lehine tesisli 49 yıl süreli irtifak hakkının ... Kaynak Suları Sanayi ve Tic. A.Ş. adına devredilmesinin uygun görülmediğinin belirtildiği, söz konusu görüşün, dava konusu taşınmaz üzerinde 49 yıllığına irtifak hakkı kurulmasına ilişkin sözleşmede, irtifak hakkı sahibinin taşınmaz üzerinde, projesinde belirtilen şekilde ağaçlandırma yapmak üzere lehine irtifak hakkı kurulduğu görülerek, anılan projeye aykırı olarak ağaçlandırmanın yapılıp yapılmadığı veya taşınmaz mahallinde yapılan 09/01/2018 tarihli denetim sonucu yapılan tespitlerin irtifak hakkı sözleşmesine aykırı nitelik taşıyıp taşımadığı yönünde herhangi bir inceleme yapılmadan verildiği, bu durumda, davacı şirket tarafından, söz konusu ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ... Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi lehine tescilli irtifak hakkının külli halefiyet ilkesi gereği tarafına devredilmesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 53. ve 80. maddeleri, 324 Sıra Sayılı Milli Emlak Genel Tebliği ve ... tarih ve ... yevmiye numaralı resmi senede konu "İrtifak Hakkına Konulacak Şartların" ilgili hükümleri gereğince reddedilerek, anılan irtifak hakkının tapudan terkinine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, uyuşmazlıkta dosyadaki bilgi ve belgeler incelendiğinde, irtifak hakkı sahibi ... Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin birleşme suretiyle davacı şirket tarafından devralınması sonucunda irtifak hakkının davacı şirkete devrinde Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 53. maddesinin 2. fıkrasına göre işlem yapılacağının açık olduğu, söz konusu fıkraya göre de irtifak hakkı devrine izin verilebilmesi için sözleşme hükümlerine aykırı hususların giderilmesinin gerektiği, bu doğrultuda davalı idarece irtifak hakkı devrine konu taşınmaza ilişkin olarak dosyaya sunulan taşınmaz tespit tutanağı, inceleme raporu ve ilgili belgelere bakıldığında ise irtifak hakkı sahibi ... Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketince taşınmaz üzerinde sözleşme hükümlerine aykırılık oluşturacak şekilde, taşınmazın sözleşmede öngörülen amaç dışında kullanılmasına yönelik eylemlerde bulunulduğu tespitlerine yer verildiğinin görüldüğü ve söz konusu tespitler uyarınca da Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğünce davacının irtifak hakkının devri talebinin uygun görülmediğinin davalı idareye bildirildiği ve nihayetinde ... Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine ait irtifak hakkının Bakanlık Oluru ile iptaline karar verildiğinin görüldüğü, bu durumda davacı şirket tarafından devri talep edilen ... Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine ait irtifak hakkının Bakanlık Oluru ile iptal edilmiş olması ve söz konusu Olur işlemine karşı dava açıldığına ya da söz konusu Olur işleminin idarece ya da yargı kararıyla iptal edildiğine dair dava dosyasında herhangi bir bilgi ve belgenin olmaması karşısında davacının irtifak hakkı devri talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yönde verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın kaldırılmasına ve davanın reddine, kesin olarak karar verilmiştir.
Anılan karar davacı tarafından temyiz edilmiş olup ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:..., Temyiz No:... sayılı kararı ile temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, birleşme işlemi neticesinde külli halefiyet ilkesi gereği devralınan irtifak hakkının iptaline ilişkin işlemin hukuka uygun olmadığı, bu işlemin iptali istemiyle açılan davada Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın temyize açık olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:..., Temyiz No:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 21/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.