T.C.
DANIŞTAY
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/6260
Karar No : 2023/8105
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla Büyükşehir Belediye Meclis üyesi olan davacı tarafından, ... tarihli ve ... sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi kararının, büyükşehir belediyesi kurulmadan önce köy statüsünde olan ve büyükşehir belediyesi kurulmasıyla mahalle statüsüne geçen "... Mahallesi"nin kırsal mahalle statüsüne geçirilmemesine ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, Cumalı Mahallesinin Datça ilçe merkezine yaklaşık 26 km. mesafede konumlanması nedeniyle Datça ilçe merkeziyle fiziki olarak kopuk bir konumda bulunduğu, tarım ve orman alanları oranının oldukça yüksek olduğu, mahalle merkezinin kırsal nüfus karakterine sahip olduğu ve nüfusun temel geçim kaynağının tarımsal üretim olduğu, 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında “Kırsal Yerleşme Alanı” ve “Kırsal Gelişme Alanı” içinde kırsal mahalle karakterine uygunluk gösteren plan kararları ve yapılaşma koşulları ile planlanmış olduğu, mahalledeki yapıların kırsal mahalleyi yansıtır yapı dokusunda olduğu, mevcut yapısıyla da kırsal yerleşme özelliğini devam ettirmekte olduğu, büyükşehir ve ilçe belediyesinin mevzuattan kaynaklı hizmetleri yerine getirmesinin ise davaya konu yerleşmenin kırsal mahalle tanımı dışına çıkartılmasında tek başına yeterli bir kriter olmadığı ve kırsal mahalle karakterini değiştirmeyeceği hususları dikkate alındığında, ... Mahallesinin kırsal mahalle statüsüne geçirilmemesine ilişkin davaya konu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, bilirkişi raporunda, ... Mahallesinin 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında turizm tesis alanı olarak tanımlanan kıyı bölgeleri hariç tutulmak koşulu ile, Cumalı Mahallesinin kırsal mahalle karakterinin devam ettirilmesinin uygun olduğu yönünde görüş belirtilmiş ise de; planlanan turizm tesis alanlarının uygulamaya geçmesi halinde mahallenin kıyı kesiminin sosyo-ekonomik yapısında değişiklikler olacağı, bu değişikliğin ... Mahallesinin yapısından farklılık göstereceği, ancak mevcut durumda böyle bir değişikliğin söz konusu olmadığı, anılan yönde bir değişiklik olması halinde davalı idarece mahallenin statüsünün yeniden değerlendirilip belirlenebileceği, salt imar planları ile bir yerleşmeye turizm kararı gibi farklı bir kullanım kararının getirilmesinin, uygulamaya geçilmeyen hallerde kırsal karaktere sahip olan bir yerleşmenin kırsal karakterini ortadan kaldırmayacağı sonucuna varıldığından, bilirkişilerin bu yöndeki görüşüne itibar edilmediği gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalının ve davalı yanında müdahilin istinaf istemlerinin reddine temyiz yolu açık olarak karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ: İstemlerin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde; "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir:
a) Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları.
b) Konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar.
c) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları.
d) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları.
e) Müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri ile daire başkanı ve daha üst düzey kamu görevlilerinin atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri hakkında açılan iptal davaları.
f) İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar.
g) Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu ve Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca itiraz üzerine verilen kararlar ile 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun uygulanmasından doğan davalar.
h) Maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar.
ı) Ülke çapında uygulanan öğrenim ya da bir meslek veya sanatın icrası veyahut kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar.
i) Liman, kruvaziyer limanı, yat limanı, marina, iskele, rıhtım, akaryakıt ve sıvılaştırılmış petrol gazı boru hattı gibi kıyı tesislerine işletme izni verilmesine ilişkin mevzuatın uygulanmasından doğan davalar.
j) 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun uygulanmasından ve 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanunun uygulanmasından doğan davalar.
k) 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun uygulanmasından doğan davalar.
l) 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun uygulanmasından doğan davalar.
m) Düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli oldukları piyasa veya sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan davalar." hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık, Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli ve ... sayılı kararının, büyükşehir belediyesi kurulmadan önce köy statüsünde olan ve büyükşehir belediyesi kurulmasıyla mahalle statüsüne geçen "... Mahallesi"nin kırsal mahalle statüsüne geçirilmemesine ilişkin kısmının iptali isteminden kaynaklanmaktadır.
Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinde tahdidi olarak sayılan davalardan hiçbirine uymadığı, Bölge İdare Mahkemesinin temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- TEMYİZ İSTEMLERİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2- Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmediğinden kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davalı idareye iadesine, kesin olarak, 15/12/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava; Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli ve ... sayılı kararının, büyükşehir belediyesi kurulmadan önce köy statüsünde olan ve büyükşehir belediyesi kurulmasıyla mahalle statüsüne geçen "Cumalı Mahallesi"nin kırsal mahalle statüsüne geçirilmemesine ilişkin kısmının iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde; "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: a) Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları..." hükmü yer almaktadır.
Uyuşmazlıkta, büyükşehir belediyesi kurulmadan önce köy statüsünde olan ve büyükşehir belediyesi kurulmasıyla mahalle statüsüne geçen bir bölgenin hukuki statüsünün (kırsal mahalle) belirlenmesine yönelik olan dava konusu işlemin, Muğla ili, Datça ilçesi geneline yönelik olduğu ve sonucu itibarıyla gerek idare ve gerekse şahıslar yönünden sürekli, nesnel ve genel sonuçlar doğurduğu, bu haliyle düzenleyici işlem niteliğinde olduğu anlaşıldığından, davalının temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesi uyarınca temyize tabi olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Bu nedenle, temyiz isteminin esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerektiği görüşüyle, temyiz isteminin incelenmeksizin reddi yolunda verilen çoğunluk kararına katılmıyorum.
Full & Egal Universal Law Academy