T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/6734
Karar No : 2025/3123
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından; Elektronik Bilet Sistemi kapsamında faaliyet gösteren lastik tekerlekli toplu ulaşım araçlarının işletim hakkının 10 yıllık süre ile ... Ulaşım A.Ş.'ye devrine dair Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davalar sonucunda ilgili kararın iptaline karar verildiğinden ve verilen iptal kararları neticesinde ... Ulaşım A.Ş. tarafından karar sonrası yapılan tüm işlemlerin (sözleşme imzalama, ihtar, sözleşme feshi vs.) geriye dönük olarak yok hükmünde sayılacağından bahisle işe başlayabilmesi için adına çalışma ruhsatının yeniden düzenlenmesi istemiyle üyesi olduğu ... Kooperatifince yapılan 23/08/2022 tarihli başvurunun reddine ilişkin Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin 19/10/2022 tarih ve 2022/10 sayılı Olağan Genel Kurulunda alınan (1) nolu kararın 3. maddesinin (a) bendinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta; özel hukuk tüzel kişisi olan ve Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ... sayılı kararıyla toplu ulaşım hizmetlerinin 10 yıl süreyle devredildiği ... Ulaşım A.Ş.'nin mevzuatta sayılan UKOME toplantılarına katılacak kuruluşlar arasında yer almamasına rağmen dava konusu kararın alınmasına esas toplantıya katıldığı, söz konusu UKOME kararının, birden fazla iradenin bir araya gelerek, idari organ adına iradenin açıklanmasıyla oluşan kollektif bir işlem niteliğinde olması nedeniyle, UKOME'nin oluşumuna ... Ulaşım A.Ş. temsilcisinin katılması hâlinin, tali bir şekil noksanlığı olsada; birden çok iradenin katılımıyla oluşan kararların, kurulu oluşturanlarca ortaya konulan görüş ve karşı görüşlerin tartışılması sonucunda oluşması; bu kararlarda, kişiler kendi nam ve hesaplarına değil, mensubu oldukları idari organ adına iradelerini açıkladıklarından kurulu oluşturan üyelerin ayrı ayrı açıkladıkları iradelerinin, hukuk düzeninde Kurul'un iradesi şeklinde, bir bütün olarak ve tek bir irade altında hukuksal değer kazanması ve bu iradenin oluşumuna yasal düzenleme ile kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcilerinin katılmasının zorunlu bir unsur olarak öngörülmüş olması sebebiyle, ... Ulaşım A.Ş. temsilcisinin UKOME toplantısına kurul üyesi sıfatıyla katılımının, kararı sakatlayan asli şekil sakatlığı olduğu kanaatine varıldığı, bu itibarla; üyesi olduğu ... Kooperatifince davacı adına çalışma ruhsatının yeniden düzenlenmesi istemiyle yapılan başvurunun, ilgili Kanun ve Yönetmelik hükümlerine uygun olarak oluşmayan kurul tarafından alınan karar ile reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde, şekil unsuru yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararında; UYAP sisteminde yapılan incelemeden, ... Kooperatifi üyelerinden Z.Ü.'nin açtığı davada,... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile, dava konusu Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin 19/10/2022 tarih ve 2022/10 sayılı Olağan Genel Kurulunda alınan (1) nolu kararın 3. maddesinin (a) bendinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verildiği, anılan İdare Mahkemesi kararının istinaf edilmesi üzerine Dairenin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile de istinaf isteminin reddine karar verildiği, bu durumda dava konusu Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin 19/10/2022 tarih ve 2022/10 sayılı Olağan Genel Kurulunda alınan (1) nolu kararın 3. maddesinin (a) bendinin mahkeme kararı ile iptal edildiği ve yürürlükten kalktığı görüldüğünden, bu aşamada aynı işlemin esasının incelenmesi olanağı kalmayan dava hakkında karar verilmesine hukuki olanak bulunmadığı gerekçesiyle Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlem hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ve dosya kapsamında mevcut olan 16/01/2023 tarih ve E-... sayılı Başkanlık Olur'u ile UKOME Genel Kurulu üye listesi güncellendiğinden kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, kararın temyize kabil olmadığı, kâr amacı güden anonim şirketler ile işlemlerinde kâr amacı gütmeyen kamu yararını gözeten idari kurumların kollektif bir karar alınırken mutlak olarak aynı amaçla irade sergileyemeyeceği, nihai olarak kâr amacı güden bir şirket temsilcisinin diğer temsilcilerinin iradelerini etkileyebileceğinden ve buna yönelik şüphe doğuracağından ... A.Ş. temsilcisinin UKOME Kuruluna kurul üyesi sıfatıyla katılımının kararı sakatlayan asli bir şekil sakatlığı olduğu, kaldı ki idare tarafından da UKOME Genel Kurul toplantısına katılacakların belirlendiği güncellenen listede ... A.Ş. yetkilisinin kurul toplantılarına davet edilmemesi yönünde karar alındığından temyiz isteminin reddedilerek dava konusu işlemin iptali yönünde verilen mahkeme kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Elektronik Bilet Sistemi kapsamında faaliyet gösteren lastik tekerlekli toplu ulaşım araçlarının işletim hakkının 10 yıllık süre ile ... Ulaşım A.Ş.'ye devrine ilişkin Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davalar sonucunda ilgili Belediye Meclis işleminin iptaline karar verildiğinden ve verilen iptal kararları neticesinde ... Ulaşım A.Ş. tarafından karar sonrası yapılan tüm işlemlerin (sözleme imzalama, ihtar, sözleşme feshi vs.) geriye dönük olarak yok hükmünde sayılacağından bahisle işe başlayabilmeleri için davacı ve diğer bir takım ilgililer yönünden üyesi oldukları ... Kooperatifince yapılan 23/08/2022 tarihli başvurunun Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin 19/10/2022 tarih ve 2022/10 sayılı Olağan Genel Kurulunda alınan (1) nolu kararın 3. maddesinin (a) bendi gereğince reddedilmesine ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasında bulunan bilgi, belgeler ile UYAP sisteminden yapılan incelemede, ... Kooperatifi üyelerinden Z.Ü.'nin açtığı davada, ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile, dava konusu Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin 19/10/2022 tarih ve 2022/10 sayılı Olağan Genel Kurulunda alınan (1) nolu kararın 3. maddesinin (a) bendinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline ilişkin verilen kararın istinaf incelemesinde, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... ayılı kararı ile de istinaf isteminin reddine karar verildiği bu kararın temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 06/03/2025 tarih ve E:2023/6408, K:2025/1744 sayılı kararıyla davalı idarenin temyiz isteminin reddine, Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanmasına kesin olarak karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin 19/10/2022 tarih ve 2022/10 sayılı Olağan Genel Kurulunda alınan (1) nolu kararın 3. maddesinin (a) bendinin iptaline ilişkin verilen mahkeme ve bölge idare mahkemesi kararının yapılan temyiz incelemesi neticesinde Dairemizin temyiz isteminin reddi ile bölge idare mahkemesi kararının gerekçeli onanmasına ilişkin kesin kararı ile dava konusu işlemin iptal edildiği görüldüğünden, bu aşamada aynı işlemin esasının incelenmesi olanağı kalmayan dava hakkında karar verilmesinin hukuken mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmakla, temyize konu istinaf kararında sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, davalı idare tarafından 16/01/2023 tarihli Başkanlık Olur'u ile UKOME Genel Kurulu Üyeleri yeniden oluşturularak, ... A.Ş. şirket temsilcisi yerine otogar şube müdürü belirlenerek yapılan toplantı neticesinde tesis edilen 07/06/2023 tarih ve 6-1 sayılı UKOME kararıyla da dava konusu kurul kararının iptal edildiği de görülmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 20/03/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.