T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/6784
Karar No : 2025/1772
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından; Elektronik Bilet Sistemi kapsamında faaliyet gösteren lastik tekerlekli toplu ulaşım araçlarının işletim hakkının 10 yıllık süre ile ... Ulaşım A.Ş.'ye devrine dair Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davalar sonucunda ilgili kararın iptaline karar verildiğinden ve verilen iptal kararları neticesinde ... Ulaşım A.Ş. tarafından karar sonrası yapılan tüm işlemlerin (sözleşme imzalama, ihtar, sözleşme feshi vs.) geriye dönük olarak yok hükmünde sayılacağından bahisle işe başlayabilmesi için adına çalışma ruhsatının yeniden düzenlenmesi istemiyle üyesi olduğu Eskişehir Halk Otobüsü Sahipleri Taşıma ve İşletme Kooperatifince yapılan 23/08/2022 tarihli başvurunun reddine ilişkin Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin ... tarih ve... sayılı Olağan Genel Kurulunda alınan (1) nolu kararın 3. maddesinin (a) bendinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; Eskişehir Halk Otobüsü Sahipleri Taşıma ve İşletme Kooperatifinin, Elektronik Bilet Sistemi kapsamında faaliyet gösteren lastik tekerlekli toplu ulaşım araçlarının işletim hakkının 10 yıllık süre ile ... Ulaşım A.Ş.'ye devrine ilişkin Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle bazı Kooperatif üyelerinin açtığı iptal davası sonucunda Mahkemece anılan kararın iptaline karar verildiği, verilen iptal kararı neticesinde ... Ulaşım A.Ş tarafından söz konusu karar sonrası yapılan tüm işlemlerin (sözleme imzalama, ihtar, sözleşme feshi vs) geriye dönük olarak yok hükmünde sayılacağından bahisle toplu taşıma faaliyeti sonlandırılan üyelerinin faaliyetlerine yeniden başlayabilmeleri için gerekli kararların ve tedbirlerin alınması ve üyeleri adına çalışma ruhsatlarının yeniden düzenlenmesi istemiyle davalı idareye yapılan 23/08/2022 tarihli başvurunun reddine ilişkin Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin ... tarih ve ...sayılı Olağan Genel Kurulunda alınan (1) nolu kararın 3. maddesinin (a) bendinin iptali istemiyle açılan davada dava konusu edilen Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin... tarih ve ... sayılı Olağan Genel Kurulunda alınan (1) nolu kararın 3. maddesinin (a) bendinin iptali istemiyle Eskişehir Halk Otobüsü Sahipleri Taşıma ve İşletme Kooperatifinin bir başka üyesi olan davacı tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla ''...ilgili Kanun ve Yönetmelik hükümlerine uygun olarak oluşmayan kurul tarafından alınan karar ile reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde, şekil unsuru yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır...'' gerekçesiyle dava konusu işlemin ''iptaline'' karar verildiği, anılan karar ile; dava konusu edilen işlemin, davacının da aralarında bulunduğu tüm kooperatif üyeleri açısından etki doğuracak şekilde hükümlerinin ortadan kaldırıldığı ve davalı idarece işbu davada dava konusu edilen Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin ... tarih ve... sayılı Olağan Genel Kurulunda alınan (1) nolu kararın 3. maddesinin (a) bendinin iptali istemiyle Eskişehir Halk Otobüsü Sahipleri Taşıma ve İşletme Kooperatifi'nin bir başka üyesi olan davacı tarafından açılan ve ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında görülen davada,... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin ''yürütmesinin durdurulmasına'' karar verilmesi üzerine tüm davacılar açısından sonuç doğuracak şekilde kararın usul yönünden düzenlemesine yönelik ... tarih ve ... sayılı Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kararının da alındığı görüldüğünden, davanın konusu kalmadığı gerekçesiyle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; UYAP sisteminde yapılan incelemeden, Eskişehir Halk Otobüsü Sahipleri Taşıma ve İşletme Kooperatifi üyelerinden Z.Ü.'nin açtığı davada, ... İdare Mahkemesinin ...... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile, dava konusu Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin ... tarih ve ... sayılı Olağan Genel Kurulunda alınan (1) nolu kararın 3. maddesinin (a) bendinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verildiği, anılan İdare Mahkemesi kararının istinaf edilmesi üzerine Dairenin 22/09/2023 tarih ve E:2023/1104, K:2023/1190 sayılı kararı ile de istinaf isteminin reddine karar verildiği, bu durumda dava konusu Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin ... tarih ve ... sayılı Olağan Genel Kurulunda alınan (1) nolu kararın 3. maddesinin (a) bendinin mahkeme kararı ile iptal edildiği ve yürürlükten kalktığı görüldüğünden, bu aşamada aynı işlemin esasının incelenmesi olanağı kalmayan dava hakkında karar verilmesine hukuki olanak bulunmadığından, karar verilmesine yer olmadığına ilişkin Mahkeme kararında sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf incelemesinin belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ve dosya kapsamında mevcut olan ... tarih ve E-... sayılı Başkanlık Olur'u ile UKOME Genel Kurulu üye listesi güncellendiğinden kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, kararın temyize kabil olmadığı, kâr amacı güden anonim şirketler ile işlemlerinde kâr amacı gütmeyen kamu yararını gözeten idari kurumların kollektif bir karar alınırken mutlak olarak aynı amaçla irade sergileyemeyeceği, nihai olarak kâr amacı güden bir şirket temsilcisinin diğer temsilcilerinin iradelerini etkileyebileceğinden ve buna yönelik şüphe doğuracağından ... A.Ş. temsilcisinin UKOME Kuruluna kurul üyesi sıfatıyla katılımının kararı sakatlayan asli bir şekil sakatlığı olduğu, kaldı ki idare tarafından da UKOME Genel Kurul toplantısına katılacakların belirlendiği güncellenen listede ... A.Ş. yetkilisinin kurul toplantılarına davet edilmemesi yönünde karar alındığından temyiz isteminin reddedilerek dava konusu işlemin iptali yönünde verilen mahkeme kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Elektronik Bilet Sistemi kapsamında faaliyet gösteren lastik tekerlekli toplu ulaşım araçlarının işletim hakkının 10 yıllık süre ile ... Ulaşım A.Ş.'ye devrine ilişkin Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davalar sonucunda ilgili Belediye Meclis işleminin iptaline karar verildiğinden ve verilen iptal kararları neticesinde ... Ulaşım A.Ş. tarafından karar sonrası yapılan tüm işlemlerin (sözleme imzalama, ihtar, sözleşme feshi vs.) geriye dönük olarak yok hükmünde sayılacağından bahisle işe başlayabilmeleri için davacı ve diğer bir takım ilgililer yönünden üyesi oldukları Eskişehir Halk Otobüsü Sahipleri Taşıma ve İşletme Kooperatifince yapılan 23/08/2022 tarihli başvurunun Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin ... tarih ve... sayılı Olağan Genel Kurulunda alınan (1) nolu kararın 3. maddesinin (a) bendi gereğince reddedilmesine ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasında bulunan bilgi, belgeler ile UYAP sisteminden yapılan incelemede, Eskişehir Halk Otobüsü Sahipleri Taşıma ve İşletme Kooperatifi üyelerinden Z.Ü.'nin açtığı davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile, dava konusu Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin ... tarih ve ...sayılı Olağan Genel Kurulunda alınan (1) nolu kararın 3. maddesinin (a) bendinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline ilişkin verilen kararın istinaf incelemesinde, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... ayılı kararı ile de istinaf isteminin reddine karar verildiği bu kararın temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 06/03/2025 tarih ve E:2023/6408, K:2025/1744 sayılı kararıyla davalı idarenin temyiz isteminin reddine, Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanmasına kesin olarak karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin ... tarih ve ...ayılı Olağan Genel Kurulunda alınan (1) nolu kararın 3. maddesinin (a) bendinin iptaline ilişkin verilen mahkeme ve bölge idare mahkemesi kararının yapılan temyiz incelemesi neticesinde Dairemizin temyiz isteminin reddi ile bölge idare mahkemesi kararının gerekçeli onanmasına ilişkin kesin kararı ile dava konusu işlemin iptal edildiği görüldüğünden, bu aşamada aynı işlemin esasının incelenmesi olanağı kalmayan dava hakkında karar verilmesinin hukuken mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmakla, temyize konu istinaf kararında sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, davalı idare tarafından 16/01/2023 tarihli Başkanlık Olur'u ile UKOME Genel Kurulu Üyeleri yeniden belirlenerek, ... A.Ş. şirket temsilcisi yerine otogar şube müdürünün katılımıyla yapılan toplantı neticesinde tesis edilen ... tarih ve ... sayılı UKOME kararıyla da dava konusu kurul kararının iptal edildiği görülmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 06/03/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.