T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/7012
Karar No : 2025/4330
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Mad. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kırklareli ili, Merkez ilçesi yakınlarında bulunan İR:... sayılı maden sahasının 160.067,34 m2'den oluşan kısmına ilişkin olarak 2018, 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ait bedel güncelleme tutanağında belirtilen toplam 269.360,42-TL tutarlı KDV bedelinin ödenmesinin istenilmesine dair Balkan Orman İşletme Şefliği'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi ve bu işlemin kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddine dair işlemin iptali ile ihtirazı kayıtla 05/04/2022 tarihinde gecikme bedelleri de hesaplanarak ödenen 276.193,65-TL'nin yasal faiziyle birlikte iadesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Orman Kanununun 16'ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 1. fıkrasında süre uzatım talebinin Bakanlıkça uygun görülmesi durumunda arazi izin bedelinin güncelleneceğinin düzenlendiği, ancak davacı şirketin süre uzatım talebinin henüz sonuçlanmadığı, bu durumun ise aynı maddenin 3. fıkrasında düzenlendiği, anılan hüküm uyarınca ise, tanınan süre (2. fıkrada düzenlenen 1 yıl) içerisinde taleplerin sonuçlandırılmaması durumunda, talep neticelendirilinceye kadar iznin devam edeceğinin düzenlendiği, bu durumda davacı şirketin izninin devam ettiğinin kabulü gerektiği, bu nedenle de davacı şirketten alınacak olan arazi izin bedellerinin önceki yıl ödenen arazi izin bedellerine BAK oranı uygulanarak hesaplanması gerektiği kanaatine varıldığından, cari yıl izin bedeli güncellenerek hesaplanan 2018, 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ait güncelleme tutanağında belirtilen arazi izin bedellerine ilişkin fark bedeli, gecikme zammının Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile hukuka aykırı olduğuna karar verildiğinden, hukuka aykırı olduğu tespit edilen fark bedeli ve gecikme zammı üzerinden hesaplanan KDV'ye ilişkin toplam 269.360,42.-TL tutarın ödenmesinin istenilmesine dair dava konusu işlemde ve işlemin kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, fark bedeli ve gecikme zammı üzerinden hesaplanan KDV'ye ilişkin ihtirazı kayıtla ödenen tutarın dava tarihinden (08/4/2022) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Bedel Artış Katsayısının (BAK) izin süresi dahilinde uygulanan katsayı olduğu, ilk yıl peşin ödeme, sonrasında devam eden yıllar için verilen izin süresi boyunca defaten izin sahibine bildirime gerek kalmaksızın arazi izin bedeli BAK oranında artırılarak ödeme yoluna gidildiği, davacının izin süresi sona erdiğinden, devam eden temdit işlemleri boyunca yönetmeliğin 10. maddesinde belirtilen hükümler doğrultusunda arazi izin bedeli yeni izin verilmesi halinde alınacağı, bu bedelin idarece her yıl için bedel güncelleme tutanağı ile ilgili yıl katsayılarına göre düzenlendiği ve izin sahibine tebliğ edildiği, tebliğ sonucu gerekli ödemelerin yapıldığı, izin temdit süreçleri bitmeden, izin verilip verilmeyeceği belli olmadan mevcut izne devam niteliğinde bakılmasının hatalı olduğu, her yıl güncel arazi izin katsayılarına göre bedel güncellemelerinin yapılıp, izin verilir gibi tahsil edilmesi gerektiği, dava konusu işlemde hukuka aykırı yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Kırklareli ili Merkez ilçesi yakınlarında bulunan İR:... sayılı maden sahasının 160.067,34 m2'den oluşan kısmına ilişkin olarak 2018, 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ait bedel güncelleme tutanağında belirtilen toplam 269.360,42-TL tutarlı KDV bedelinin ödenmesinin istenilmesine dair Balkan Orman İşletme Şefliği'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi ve bu işlemin kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddine dair işlemin iptali ile ihtirazı kayıtla 05/04/2022 tarihinde gecikme bedelleri de hesaplanarak ödenen 276.193,65-TL'nin yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasamızın "Vergi ödevi" başlıklı 73. maddesinde, "Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır." hükmüne yer verilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanunun Şümulü" başlıklı 1. maddesinde, "Bu kanun hükümleri ikinci maddede yazılı olanlar dışında, genel bütçeye giren vergi, resim ve harçlar ile il özel idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim ve harçlar hakkında uygulanır." hükmü yer almaktadır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 10 uncu maddesinin (a) bendine göre, vergiyi doğuran olay, malın teslimi ve hizmetin yapılması ile meydana gelmektedir. Aynı maddenin (b) bendinde ise; malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi hallerinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesiyle, (c) bendinde de; kısım kısım mal teslimi veya hizmet yapılması mutat olan veya bu hususlarda mutabık kalınan hallerde her bir kısmın teslimi veya bir kısım hizmetin yapılması anında meydana geleceği hüküm altına alınmıştır
2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "İdare Mahkemelerinin Görevleri" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında; idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derece Danıştay' da çözümlenecek olanlar dışındaki; iptal davalarını; tam yargı davalarını, tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlarına ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davaları ve diğer kanunlarla verilen işleri çözümleyeceği, 2. fıkrasında ise, özel kanunlarda Danıştay'ın görevli olduğu belirtilen ve İdari Yargılama Usulü Kanunu ile İdare mahkemelerinin görevli kılınmış bulunduğu davaları çözümleyeceği hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanun'un "Vergi Mahkemelerinin görevleri" başlıklı 6. maddesinde; "Vergi mahkemeleri: a) Genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları, b) (a) bendindeki konularda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasına ilişkin davaları, c) Diğer kanunlarla verilen işleri, çözümler." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Kırklareli ili, Merkez ilçesi yakınlarında bulunan İR:... sayılı maden sahasının 160.067,34 m2'den oluşan kısmına ilişkin olarak 2018, 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ait bedel güncelleme tutanağında belirtilen toplam 269.360,42-TL tutarlı KDV bedelinin
ödenmesinin istenilmesine dair Balkan Orman İşletme Şefliği'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi ve bu işlemin kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddine dair işlemin iptali ile ihtirazı kayıtla 05/04/2022 tarihinde gecikme bedelleri de hesaplanarak ödenen 276.193,65-TL'nin yasal faiziyle birlikte iadesi hususlarının dava konusu edildiği açık olup, anılan bedelin 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununa dayandığı ve 2576 sayılı Kanun'un 6. maddesinin "a" fıkrasında belirtilen "vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler"den olduğu anlaşıldığından, bu işleme ilişkin uyuşmazlığın çözümünün de vergi mahkemesinin görev alanı içerisinde bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali ile dava konusu işlemler hukuka uygun bulunmadığından, ihtirazî kayıtla ödenen fark bedeli ve gecikme zammı üzerinden hesaplanan KDV'ye ilişkin tutarın da dava tarihi olan 08/04/2022 gününden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği yönündeki Edirne İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 05/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.