T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/81
Karar No : 2024/6689
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde, araştırma görevlisi olarak görev yapan davacının, 21.02.2020 tarihinden itibaren mazeretsiz ve kesintisiz olarak görevine gelmediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca çekilme isteğinde bulunmuş (müstafi) sayılmasına ilişkin Rektörlüğün ...tarih ve ... sayılı işleminin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kalınan hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile davacının göreve gelmediği günlere ilişkin olarak tutulan tutanaklardan, davacının 21.02.2020- 06.03.2020 tarihleri arasında on bir gün süre ile mazeretsiz ve kesintisiz olarak göreve gelmediğinin sabit olduğu, her ne kadar davacı tarafından ... Üniversitesinde yüksek lisans yaptığı ve 20.02.2020 tarihinde geçici görevlendirme isteminde bulunmasına rağmen cevap verilmediği iddia edilmiş ise de, bu iddianın göreve gelmeme için haklı bir sebep oluşturmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yüksek lisans eğitimine devam ettiği, mazeretsiz olarak görevine gelmediğinin kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğu, görevlendirme istemi hakkında karar verilmediği, bu konuda idarenin takdir yetkisini hukuka uygun olarak kullanması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Hukuka aykırı olduğu anlaşılan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; ... Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde, araştırma görevlisi olarak görev yapan davacının, 21.02.2020 tarihinden itibaren mazeretsiz ve kesintisiz olarak görevine gelmediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca çekilme isteğinde bulunmuş (müstafi) sayılmasına ilişkin Rektörlüğün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kalınan hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın ''Yükseköğretim kurumları'' başlığını taşıyan 130. maddesinde; çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulacağı; yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve ceza işleri, mali işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları koşullar, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim kuruluna ve üniversitelere Devletin sağladığı mali kaynakların kullanılmasının kanunla düzenleneceği kurala bağlanmıştır.
2547 sayılı Kanun'un, 6764 sayılı Kanun ile değişik 53. maddesinin (b) fıkrasının (1), (2), (3), (4) ve (6) numaralı bentlerinde yer alan “657 sayılı Kanundaki fiillere ilave olarak…” ibareleri, Anayasa Mahkemesinin 17.07.2019 tarih ve 30834 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 10.04.2019 tarih ve E:2017/33, K:2019/20 sayılı kararıyla iptal edilerek, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir. 2547 sayılı Kanun'un 53. maddesinin (b) fıkrasının (1), (2), (3), (4) ve (6) numaralı bentleri, 17.04.2020 tarih ve 31102 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7243 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile değişikliğe uğrayarak, “657 sayılı Kanundaki fiillere ilave olarak…” ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun ''Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller'' başlığını taşıyan 125. maddesinde; özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemenin aylıktan kesme cezasını; özürsüz ve kesintisiz 3- 9 gün göreve gelmemenin, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını; özürsüz olarak bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemenin Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında olduğu düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının görevden çekilmiş sayılmasına ilişkin dava konusu işlem, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca tesis edilmiş olması nedeniyle bu kuralın, araştırma görevlisi olan davacıya uygulanıp uygulanmayacağının irdelenmesi uyuşmazlığın çözümü için gereklidir.
Öğretim elemanlarının atanma usulleri ve süreleri ile yürütecekleri görevlerin nitelikleri 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nda, aylık ve özlük hakları 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu'nda düzenlenirken, görevinden çekilme isteğinde bulunma ya da bulunmuş sayılma yönünde açık bir düzenleme yer almamıştır. Öğretim elemanları bakımından, belirli bir süre izinsiz veya kurumca kabul edilebilir özrü olmaksızın devamsızlık gösterme hali disiplin hukuku kapsamında yaptırıma bağlanmıştır.
Diğer bir anlatımla; yükseköğretim mevzuatında, öğretim elemanlarının göreve devamsızlık hali için görevden çekilmiş sayılma yönünde bir idari tasarruf öngörmemiştir. Nitekim, disiplin hukuku kapsamında tesis edilen disiplin yaptırımı ile idari bir tasarruf olarak tesis edilen görevden çekilmiş sayılma işleminin tesis edilme süreci ve ilgili açısından yaratacağı hukuki sonuçlar yönünden farklılık arzettiği tartışmasızdır.
2547 sayılı Kanun'un, 6764 sayılı Kanun ile değişik 53. maddesinin (b) fıkrasının (1), (2), (3), (4) ve (6) numaralı bentlerinde yer alan “657 sayılı Kanundaki fiillere ilave olarak…” ibareleri, Anayasa Mahkemesinin 17.07.2019 tarih ve 30834 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 10.04.2019 tarih ve E:2017/33, K:2019/20 sayılı kararıyla iptal edilerek, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin anılan kararı sonrası 2547 sayılı Kanun'un 53. maddesinin (b) fıkrasının (1), (2), (3), (4) ve (6) numaralı bentleri, 17.04.2020 tarih ve 31102 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7243 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile değişikliğe uğrayarak, “657 sayılı Kanundaki fiillere ilave olarak…” ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır.
Olayda, davacının, işlediği öne sürülen 21.02.2020 tarihinden itibaren mazeretsiz ve kesintisiz olarak göreve gelmeme fiilinin, Anayasa Mahkemesinin 10.04.2019 tarih ve E:2017/33, K:2019/20 sayılı kararının, 17.07.2019 tarih ve 30834 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmasından sonra, iptal kararı nedeniyle doğacak hukuksal boşluğun kamu düzenini ihlal edici nitelikte olduğu gözetilerek, yürürlüğe girmesi için öngörülen dokuz aylık süre içerisinde işlendiği anlaşılmıştır. Buna göre anılan dokuz aylık sürenin sonuna kadar iptaline karar verilen kuralın uygulanmasına devam edeceği dikkate alınarak, 2547 sayılı Kanun'da 657 sayılı Kanun'un disiplin hükümlerine yapılan atıf kapsamında, davaya konu fiilin disiplin hükümleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği açıktır.
Bu durumda, 2547 sayılı Kanun'a tabi araştırma görevlisi olan davacının, davaya konu 21.02.2020 tarihinden itibaren izinsiz olarak göreve gelmeme fiilinin, yürütülecek disiplin soruşturması sonucu sübut bulması durumunda, işlendiği öne sürülen tarih itibarıyla yürürlükte bulunan 2547 sayılı Kanun'un, 6764 sayılı Kanun ile değişik 53. maddesinin, 657 sayılı Kanun'a yaptığı atıf doğrultusunda, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinde kurala bağlanan disiplin hükümleri uyarınca işlem tesis edilmesi gerekirken, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesine dayanılarak davacının görevden çekilmiş sayılmasına ilişkin işlemde ve Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 12/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.