T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/1337
Karar No : 2024/3030
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi ... Anabilim Dalında Araştırma Görevlisi olarak görev yapmakta iken üniversiteler arası görevlendirme ile Marmara Üniversitesinde çalışmalarını sürdüren davacı tarafından, kadrosunun 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun 33/a maddesi kapsamına alınması istemiyle yapılan başvurunun güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olduğundan bahisle reddine dair Sakarya Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığı'nın ... tarih ve E... işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Sakarya Üniversitesi'nde 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesinde belirtilen kadroda araştırma görevlisi olarak görev yapan davacı hakkında yapılan arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması sonucu elde edilen "kardeşi ...'nin 11/05/2015-02/12/2016 tarihleri arasında FETÖ/PYD ile müzahir kapatılan şirkette eğitim kuruluşundan SGK kaydına rastlanıldığı" yönündeki istihbari bilginin davacı kardeşi hakkında herhangi bir soruşturma olmadığı gibi bu durumun davacıya yansıyan olumsuz bir yönününde tespit edilmediği; dolayısıyla davacının arşiv araştırmasını ve güvenlik soruşturmasını olumsuz yönde etkileyebilecek nitelikte olmadığı, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının, hakkında soruşturma yapılan kişinin, mevzuatta belirtildiği gibi "yasadışı siyasi, yıkıcı, bölücü ideolojik görüş ve eylem içinde" olup olmadığını tespit etmek amacıyla yapıldığı hususu da göz önüne alındığında davacı ile ilgili herhangi bir yasadışı siyasi, yıkıcı, bölücü ideolojik görüş ve eylem içinde olduğu hususunda güvenlik soruşturmasını olumsuz mahiyette etkiliyecek bir belgeninde davalı idarece ortaya konulmadığı sonucuna varıldığından, bu değerlendirmeye dayanılarak davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle 2547 sayılı Kanun'un 33/a maddesinde belirtilen kadroya atamasının yapılmamasına yönelik dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Anılan istinaf kararının temyiz edilmesi üzerine; Dairemizin 23/03/2023 tarihli ve E:2020/3486, K:2023/1384 sayılı kararı ile her ne kadar dava konusu işlemin dayanağı 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin A bendinin 8 numaralı alt bendinin Anayasa Mahkemesinin 24/07/2019 tarih ve E:2018/73 K:2019/65 sayılı kararıyla iptaline karar verilmiş olsa da; Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümezliği ilkesi uyarınca dava konusu işlem tarihi olan 24/12/2018 tarihi itibariyle düzenlemenin yürürlükte olduğu, anılan düzenleme uyarınca davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapıldığı görüldüğünden işin esasına girilerek değerlendirme yapılması gerektiği gerekçesi ile temyize konu kararın bozulmasına karar verilmiştir.
Dairemizin bozma kararına uyularak ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile; davacının ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma kapsamında hakkında adli işlem tesis edilen F.A.'nın ifade ve teşhis tutanağında, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma kapsamında hakkında adli işlem tesis edilen Ş.K. ve R.Y.'nin ifade ve teşhis tutanağında, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma kapsamında hakkında adli işlem tesis edilen Y.B.'nin ifade ve teşhis tutanağında adının geçtiği; davacı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma numarası ile "Fetö/Pdy- Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma, Fetö/Pdy- Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Başkanlığı'nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanuna Muhalefet, Fetö/Pdy-Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Zararına Dolandırıcılık suçlarından açılmış soruşturma bulunduğu, soruşturmanın halen devam ettiği görüldüğünden anılan soruşturmaların davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz kabul edilmesini gerektirecek nitelikte olduğu göz önüne alındığında, davacının 2547 sayılı Kanunun 33/a maddesi kapsamında atanması için aranan şartı sağlamadığı gerekçesi ile istinaf isteminin kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 657 sayılı Kanun'da yer alan güvenlik soruşturması ve/vya arşiv araştırması yapılmış olmasına ilişkin hükmün Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edilmesi nedeniyle işlemin dayaksız kaldığı, masumiyet karinesinin ihlal edildiği, işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Dava; Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi ... Anabilim Dalında Araştırma Görevlisi olarak görev yapmakta iken üniversiteler arası görevlendirme ile Marmara Üniversitesinde çalışmalarını sürdüren davacı tarafından, kadrosunun 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun 33/a maddesi kapsamına alınması istemiyle yapılan başvurunun güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olduğundan bahisle reddine dair Sakarya Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığı'nın ... tarih ve E... işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 33/a maddesinde, "Araştırma görevlileri, yüksek öğretim kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca verilen ilgili görevleri yapan öğretim elemanıdır. Araştırma görevlisi kadrosuna başvurabilmek için sınavın yapıldığı yılın ocak ayının birinci günü itibarıyla otuz beş yaşını doldurmamış olmak gerekir. Bunlar ilgili anabilim veya anasanat dalı başkanlarının önerisi, Bölüm Başkanı, Dekan, enstitü, yüksekokul veya konservatuvar müdürünün olumlu görüşü üzerine rektörün onayı ile araştırma görevlisi kadrolarına en çok üç yıl süre ile atanırlar; atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer.(Ek cümle: 21/4/2005 – 5335/10 md.) Bunlar aynı usulle yeniden atanabilirler. Lisans üstü eğitim - öğretim için yurt dışına gönderilecek araştırma görevlileri ile ilk defa bu amaçla bu göreve atanacaklarda aranacak nitelikler ve diğer hususlar Yükseköğretim Kurulunca tespit edilir." hükmüne; 50. maddesinde ise; "(a) Lisans düzeyinde öğrenim gördükten sonra, yükseköğretim kurumlarında yüksek lisans, veteriner hekimlikte uzmanlık, doktora ya da tıpta uzmanlık öğrenimi yapmak isteyenler, yükseköğretim kurumlarınca usulüne göre açılacak sınavla ve Üniversitelerarası Kurulca tespit edilecek esaslara göre seçilirler.(b) Yükseköğretim kurumları, lisans üstü öğretim konusundaki istekleri karşılamak üzere gerekli planlamayı yapar ve önlemleri alır.
(d) Lisans üstü öğretim yapan öğrenciler, kendilerine tahsis edilebilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defasında bir yıl için olmak üzere araştırma görevlisi kadrosuna da atanabilirler." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2547 sayılı Kanun'un 33. maddesi uyarınca, araştırma görevlileri, lisansüstü öğretim yapmak amacıyla değil, araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olmak üzere öğretim yardımcısı olarak atanabilirler. Öğretim yardımcısı olarak nitelendirilen araştırma görevlileri anılan kadrolara belirli bir süre ile atanırlar ve öngörülen sürenin sonunda görev süreleri kendiliğinden sona erer. Aynı Kanun'un 50/d maddesine göre ise, Tıpta Uzmanlık Sınavını kazanan öğrencilerle, yüksek lisans, sanatta yeterilik ve doktora öğrencileri, bu öğrenim süreleri ile sınırlı olmak üzere atanırlar. Her iki maddede, araştırma görevliliğine yapılan atamaların amaç ve süreleri birbirinden farklı düzenlenmiştir. Bir başka ifade ile 33. maddeye göre yapılan atamalar hizmetin yürütülmesi amacını taşıdığı halde, 50/d maddesine göre yapılan atamalar ile burs verilmeyen lisansüstü öğrencilerin mali yönden desteklenmesi amaçlanmıştır.
Öte yandan, Öğretim Üyesi Dışında Öğretim Elemanı Kadrolarına Naklen veya Açıktan Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin kapsam başlıklı 4. maddesine göre, 2547 sayılı Kanun'un 33. maddesinde öngörülen kadrolara açıktan veya öğretim elemanı dışındaki kadrolardan naklen atama yapılabilmesi hukuken olanaklıdır. Ancak, 2547 sayılı Kanun'un 50. maddesine göre istihdam edilenlerin aynı Kanun'un 33. maddesinde öngörülen kadrolara naklen atanabilmesi mümkün değildir. 2547 sayılı Kanun'nun 50. maddesine göre istihdam, Yönetmelikte sayılan istihdam biçimlerinin dışında olup, lisansüstü öğrenim gören öğrencilerin öğretim yardımcılığı kadrolarından birine atanmalarını içermektedir.
2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi uyarınca araştırma görevlisi olarak görev yapan ilgililerin aynı Kanun'un 33/a maddesi uyarınca naklen atanma istemiyle yaptıkları başvuruların reddine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açılan davalar çerçevesinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK 15.10.2015 tarih ve E:2013/4353, K:2015/3525); 2547 sayılı Kanun'un 33. maddesinde öngörülen kadrolara naklen atanma olanağı bulunmayan 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi kapsamında görev yapan ilgililerin atanma isteminin açıktan atama niteliğinde olduğu ve atanma talebini içeren başvurularının reddine ilişkin işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığına karar vermiştir.
Bu durumda, 2547 sayılı Kanunun 50/d maddesi uyarınca istihdam edilirken aynı Kanunun 33/a maddesinde öngörülen araştırma görevlisi kadrosuna atanmak isteyen davacının bu talebinin Öğretim Üyesi Dışında Öğretim Elemanı Kadrolarına Naklen veya Açıktan Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında bulunduğu ve davacının atanmasında Yönetmelikte öngörülen atama şartlarının ( kadro ilanı, merkezi sınav, yabancı dil vs.) aranması gerekeceği açık olup, Yönetmelik kapsamında bulunmasına rağmen Yönetmelikte öngörülen şartlar yerine getirilmeden davacının 2547 sayılı Kanun'un 33/a maddesi kapsamında bir kadroya atanmasına hukuken olanak bulunmadığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla; Bölge İdare Mahkemesince verilen ve hüküm fıkrası itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın yukarıda yer verilen gerekçe ile onanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 21/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.