T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/1544
Karar No : 2025/6168
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, adına servis plakası verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddi yönünde tesis edilen ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Şube Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile bildirilen ... tarih ve ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaştırma ve Koordinasyon Merkezi işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; bakılan uyuşmazlıkta, davacı tarafından, ... plaka sayılı araç için L seri tahditli servis plakası verilmesi istemiyle davalı idareye başvuru yapılmış ise de, 01/11/2020 tarihinde yapılmış olan başvuruda, başvuru ekinde istenen belgelerin sisteme eklenmediği gibi başvurunun tamamlanmadığı, ayrıca dava konusu işleme dayanak ... tarih ve ... sayılı UKOME kararı gereğince de 02/11/2020 tarihine kadar başvuru işlemlerinin tamamlanmasının şart koşulduğu dikkate alındığında, davacı tarafından süresinde yapılmayan başvuru sonrasında yazılı olarak yapılan başvurunun da yaklaşık bir buçuk ay sonra yapıldığı, sistem arızası vb. nedenlerle yapılamayan bir başvuru üzerine davacının makul bir sürede idareye başvurarak durumu bildirmesi gerekirken yaklaşık bir buçuk ay sonra yapılan başvurunun bu kapsamda değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, bu itibarla tahditli servis plakası verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; İstanbul Umum Servis Aracı İşletmecileri Esnaf Odasından aldığı Mesleki Faaliyet Belgesinden servis plakası için tüm şartları sağladığının anlaşıldığı, ayrıca İstanbul Umum Servis Aracı İşletmecileri Esnaf Odasından alınan ... tarih ve ... sayılı oda faaliyet belgesinden, 2013-2016 tarihleri arasında ilgili odada kayıtlı olduğu ve UKOME kararında aranılan şartı taşıdığının (25/06/2015 tarihinde odada aktif faaliyet gösterdiğinin) açıkça anlaşıldığı; davalı idarece, oda kaydını doğrulamak adına İstanbul Umum Servis Aracı İşletmecileri Esnaf Odasına yazı yazılması ve gerekli incelemelerin yapılması gerekirken hiçbir inceleme ve araştırma yapılmadan başvurunun reddine karar verildiği, davalı belediyenin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediği ve mağduriyetine sebebiyet verdiği, tesis edilen dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; davacının, adına servis plakası verilmesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddi yönünde tesis edilen ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Şube Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile bildirilen ... tarih ve ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaştırma ve Koordinasyon Merkezi işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin (f) fıkrasında; "Büyükşehir ulaşım ana planını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek" büyükşehir belediyesinin görevleri arasında sayılmış, anılan Kanun'un 9. maddesinde; “Büyükşehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla, büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile, Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun görevlendireceği ilgili odanın temsilcisinin katılacağı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kurulur. İlçe belediye başkanları kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerine üye olarak katılırlar. Ulaşım Koordinasyon Merkezi toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili üye olarak belirlenmeyen ulaşım sektörü ile ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından ihtisas meslek odalarının temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır.
Bu Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılır. Ulaşım koordinasyon merkezi kararları, büyükşehir belediye başkanının onayı ile yürürlüğe girer.” kuralına yer verilmiştir.
15/06/2006 tarih ve 26199 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliğinin "Ulaşım Koordinasyon Merkezi" başlıklı üçüncü kısmının “Görev ve yetkileri” kenar başlıklı 18. maddesinde, “(1) UKOME, büyükşehir içindeki kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesini sağlamak üzere; ulaşım, trafik ve toplu taşıma konularında üst düzeyde yönlendirici karar alma, uygulama, uygulatma ve ilgili mevzuattaki usulüne göre gereken tesisleri kurma, kurdurma ve işletme hak ve yetkilerine haizdir. Bu amaçla; a) Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, mevzuatla yetkili kılındığı durumlarda mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almakla, … ç) Kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; otobüs, taksi, dolmuş ve servis durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmekle…d) Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve şartları ile bu taşıtların teknik özelliklerini tespit etmek, çalıştırılabileceği yerler ile güzergâhlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek, bunlara izin ve çalışma ruhsatı vermekle, e) Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, ulaşım, toplu taşıma ve trafik mevzuatının büyükşehir belediyesine verdiği yetki doğrultusunda uygulamaya yönelik yönlendirici karar almak ve görüş oluşturmakla...” görevli ve yetkili olduğu düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; dava konusu işlemin dayanağı ... tarih ve ... sayılı UKOME kararında, başvuruların, davalı idarenin kurumsal internet adresinde yer alan e-tuhim sistemi üzerinden 02/11/2020 tarihine kadar tamamlanması gerektiğinin belirtildiği, davacının ise, 01/11/2020 tarihinde davalı idarenin internet adresi olan e-tuhim sitesi üzerinden, başvuru ekinde sunulması gereken belgeleri sisteme eklemeden başvurusunu tamamladığı, davacının başvurusunun eksik ve tamamlanmayan başvuru olduğundan bahisle reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık; davacı tarafından, ... plakalı araç için L seri tahditli servis plakası verilmesi istemiyle süresi içerisinde, başvuru ekinde istenen belgeler eklenmeden davalı idareye yapılan başvurunun, geçerli bir başvuru olarak kabul edilip edilmeyeceği konusunda düğümlenmekte olup, hukuki irdeleme de bu konuyla sınırlı olarak yapılmıştır.
Bakılan olayda, davacının, süresi içerisinde hiç başvuru yapmayan kişiler ile aynı durumda olmadığının kabulü gerektiği, bir başka ifadeyle, istenilen belgeleri eklemeden de olsa sistem üzerinden bir başvuruda bulunduğu; ayrıca sistemde, belge eksikliği durumunda başvurucuyu uyarıcı veya engelleyici bir bilgilendirme yer almadığı gibi belge eklemeden yapılan bu başvurunun davalı idare kayıtlarına girdiği görülmekte olup; bu durumun, davacının, başvurusunu o tarihte usulüne uygun ve eksiksiz bir biçimde tamamladığı kanısına varmasına neden olabileceği ve başvurusunun eksik olduğunun farkına varamayabileceği, davalı idarece bu konuda davacıya hiçbir bildirimde bulunulmadığı da gözönünde bulundurulduğunda, eksik olan belgelerin istenilmesi suretiyle davacı başvurusunun değerlendirilmesi gerekirken, eksik belgeler ile başvuru yapıldığından bahisle talebin reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Öte yandan, işbu karar doğrudan davacıya servis plakası verilmesi sonucunu doğurmamakta olup; davalı idarece söz konusu talep hakkında, davacı tarafından sunulacak belgelerin incelenmesi suretiyle bir değerlendirme yapılarak yeniden işlem tesis edileceği ve bu işleme karşı da dava açılabileceği açıktır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 25/06/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle, aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyoruz.