T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/1857
Karar No : 2025/4020
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : I- (DAVALILAR) 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
2- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
II- (DAVALI YANINDAMÜDAHİLLER)
...
VEKİLİ : Av. ...
2- ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... Derneği
2- ... 3- ...
4- ... 5- ...
6- ... 7- ...
8- ... 9- ...
10- ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Trabzon ili, Çaykara ilçesi, ... Özel Çevre Koruma Bölgesi, ... mevkiinde yer alan devlet ormanı vasfındaki 7,21 hektarlık alanın "C Tipi Mesire Yeri" olarak tescil edilmesine ilişkin Orman Genel Müdürlüğünün haricen öğrenilen ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, her ne kadar dava konusu C Tipi Mesire Yeri tescil işlemi tesis edildikten sonra Trabzon Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun ... tarihli ve ... sayılı kararıyla projenin flora, fauna ve ekosistem bütünlüğüne etki etmeyecek şekilde çalışmaların sürdürülmesi şartıyla uygun olduğuna karar verilmişse de işlem tesis edilmeden önce Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğünce projenin uygun olmadığına ilişkin olarak ... tarihli ve ... sayılı yazı ile ... tarihli ve ... sayılı yazılarla görüş verildiği, dolayısıyla dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla alınmış uygun görüşün olmadığı gibi bölgede kültürel ve rekreatif ihtiyaçlar ile artan yerli ve yabancı turizm ihtiyaçlarının karşılanabileceği yeterli büyüklükte Uzungöl Tabiat Parkı ve Uzungöl Turizm Alanı mevcut olması karşısında dava konusu projenin kamu yararından ziyade bireysel çıkarı ön planda tuttuğu anlaşıldığından, ... Hanları mevkiinde devlet ormanı vasfındaki 7,21 hektarlık alanın C Tipi Mesire Yeri olarak tescil edilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: olayda, ... Tipi Mesire Yeri uygulama projesinde öngörülen yapı ve tesislerin I. derece doğal sit alanında mutlak korunması gereken doğal kaynak değerlerinden flora (bitki), fauna (hayvan) ve ekosistem ile topografya ve silüeti bozabilecek nitelikte inşai ve fiziki müdahale niteliğinde olduğu, Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğünün ... tarihli , ... sayılı ve ... tarihli, ... sayılı yazılarıyla ... tipi mesire yeri talebinin uygun bulunmadığı, Trabzon Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı işlemiyle C tipi mesire yeri uygulama projesinin flora, fauna, ekosistem bütünlüğüne etki etmeyecek şekilde bölgenin hassasiyeti doğrultusunda çalışmaların sürdürülmesi şartıyla uygun olduğuna karar verildiği, bu durumda, uyuşmazlığa konu C tipi mesire yeri uygulama projesinde öngörülen yapı ve tesislerin 1. Derece Doğal Sit alanındaki kaynak değerlerinden doğal flora, fauna ve ekosistem ile topoğrafya ve silüeti bozabilecek nitelikte inşai ve fiziki müdahale niteliğinde olması, işlem tarihi itibarıyla Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun olumlu görüşünün bulunmaması karşısında söz konusu alanın C tipi mesire yeri olarak belirlenmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk, Mahkeme kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmadığı, öte yandan, C tipi mesire yeri uygulama projesinde öngörülen yapı ve tesislerin doğal flora, fauna ve ekosistem ile topoğrafya ve silüeti bozabilecek nitelikte inşai ve fiziki müdahale niteliği dikkate alındığında söz konusu proje ile yapılması öngörülen yapı ve tesislerin Trabzon Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı uygun görüşündeki şartı sağlamadığının görüldüğü gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından, kurumlardan alınan görüşler ve idarece yapılan incelemeler neticesinde ... Tipi Mesire Yerinin kurulacağı alanın turizm merkezi içinde kalmadığı, askeri yasak bölge içinde olmadığı, baraj havzasında olmadığı, sahanın 3 km yakınında tabiat parkı, tabiat anıtı ve milli park olmadığı, av ve yaban hayatı geliştirme sahasında kalmadığı ve karayolları yol ağı ile bir ilişkisinin bulunmadığı, bu haliyle söz konusu alanda bir kısıtlılık bulunmadığı ve bu tespit karşısında da tesis edilen işlemde herhangi bir hukuka aykırılık olmadığı ileri sürülmektedir.
Orman Genel Müdürlüğü tarafından, dava konusu Mesire Yeri sınırı içerisinde dere kenarında sağlı sollu piknik yapmaya müsait yerler mevcut olup yöre halkı tarafından bilinmekte ve kullanılmaktayken bu alanın mesire yeri içerisinde bırakılarak tamir, bakım ve temizlik işlerinin yapılması ve alanın üzerinde izni iptal edilmiş alabalık üretim havuzlarından kaynaklı görüntü kirliliğinin kaldırılmasının planlandığı, ayrıca bu saha ile çevrede bulunan yerleşim merkezlerinde yaşayan insanların sosyal, kültürel ve rekreatif ihtiyaçlarının karşılanması ve bu sayede orman-halk ilişkilerine olumlu katkı sağlanması ve söz konusu yerin Uzungöl Tabiat Parkına 10 km mesafede olmasına bağlı olarak yerli ve yabancı turist sayısındaki artış sebebiyle meydana gelen ihtiyaçların karşılanmasının hedeflendiği, mesire yeri olarak tescili istenen yerin 3 km yakınında tabiat parkı bulunmadığı, bilirkişi heyetince varılan sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle mevsimsel ay/gün bazında yerli ve yabancı turist sayısındaki artış ve azalmanın çevresel faktörlerle ilişkilendirilmesi, buna ilişkin karşılaştırmalı istatistiksel verilerin benzer turistik bölgelerle karşılaştırılarak ... C tipi Mesire Yeri Projesindeki eksikliklerin kapsamlı bir şekilde teknik ve bilimsel verilerle desteklenmesi gerektiği halde rapor teknik ve bilimsel değerlendirmelerden uzak hazırlandığı, yeniden keşif yapılarak ek bilirkişi raporu düzenlenmesi talebinin Mahkemece reddedildiği, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı idare yanında müdahil ... tarafından, davacı derneğin kurulma amacının öğrencilere burs vermek, köyün kalkınmasına ve güzelleşmesine yönelik olarak kurulduğu, dernek üyesi davacıların bir kısmının bu şekilde bir dava açıldığından dahi haberi bulunmadığı, davanın açılmasında davacıların hiçbir yararı olmadığı, karara esas alınan bilirkişi raporunu hazırlayan bilirkişilerin ayrıntılı inceleme yapmadıkları ve çevre koşullarını ve dava konusu yeri ayrıntılı biçimde değerlendirmedikleri, rapora karşı yapılan itirazların mahkemece dikkate alınmadığı, Trabzon Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun görüşünün verilen kararda dikkate alınmadığı. her ne kadar flora, fauna ve ekosisteme zarar verildiği gerekçesi ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiş ise de bu durum doğru olmadığı, proje inşasında ve sonrasında bölgenin flora, fauna ve ekosistem bütünlüğüne zarar verilmediği ileri sürülmektedir.
Davalı idare yanında müdahil Yusuf Hacımahmutoğlu tarafından, davanın süresinde açılmadığı, davacıların dava açmakta hukuki menfaatlerinin bulunmadığı, mahkemece karara dayanak yapılan bilirkişi raporunun bilimsel hiç bir analiz yapılmadan, vaziyet planı ve uygulama projesi irdelenmeden ve bilirkişilerin uzmanlık alanı dışına çıkılarak turizm faaliyetleri değerlendirilerek hazırlandığı, Trabzon Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü tarafından bu alanda planlanan faaliyetin yapılmasında sakınca bulunmadığına dair olumlu görüş verildiği, mahkemece verilen gerekçede Uzungöl merkez turizm alanında işletmeler olduğu, bu alanda mesire alanına gerek olmadığı şeklindeki tespitin Uzungöl turizm alanındaki özel işletmelerin menfaatine hizmet ettiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalı idare Orman Genel Müdürlüğünün ve davalı idare yanında müdahillerin duruşma istemleri yerinde görülmeyerek, işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın ilgililerine Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 28/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.