T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/2652
Karar No : 2025/4019
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Ticaret A. Ş.
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, ... tarih ve ... sayılı Sinop Belediye Meclisi kararı ile belirlenen ve ... tarih ve ... sayılı Sinop Belediye Meclisi kararı ile güncellenen zincir marketlerden işyeri açma ve çalışma ruhsatı ücreti alınmasına ilişkin tarifenin ve bu tarife uyarınca kendisinden tahsil edilen 62.848,00 TL tutarındaki işyeri açma ve çalışma ruhsatı ücretinin yasal faiziyle birlikte iadesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Anayasa'nın 73. maddesi ile vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin ancak kanunla konulabileceğinin öngörüldüğü, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 59. maddesi ile belediyenin gelirlerinin tek tek sayıldığı ve belediye vergi, resim, harç ve katılma paylarının kanunlarla gösterileceğinin belirtildiği, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 97. maddesinin 1. fıkrasında, belediyelerin Belediye Gelirleri Kanunu'nda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkili olduğunun düzenlendiği, Sinop Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı sayılı kararı incelendiğinde ise ücretlerin düzenlenmesine ilişkin olarak 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 97. maddesinin dayanak gösterildiği, ancak söz konusu maddede belediyelerin harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edilecek her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkili olduklarının belirtildiği, bu durumda Kanunda ayrıca harca konu edilen iş yeri açma izninin davalı idare tarafından ücrete tabi tutulamayacağı anlaşıldığından, dava konusu Belediye Meclisi kararının "200 metrekareye kadar olan işyerlerinden 62.500,00 TL, belirtilen metrekareden büyük işyerlerinden her metrekare için 185,00 TL işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmasına" ilişkin kısmında hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı, öte yandan, hukuka aykırılığı saptanan işlem nedeniyle ilgililerin uğradığı zararın idarece tazmini Anayasa'nın 125. maddesi gereği bir zorunluluk ve idare hukukunun bilinen ilkelerinden olup, bu kapsamda, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmaması nedeniyle davacı tarafından işlemden kaynaklı olarak ödenen 62.848,00 TL'nin dava tarihinden (30/09/2022) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacı tarafından ödenen 62.848,00 TL'nin dava tarihinden (30/09/2022) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, mevzuat ile verilen yetkiler dahilinde belirlenen bedellerin yalnızca davacı şirket değil, zincir market/firma niteliğini haiz tüm işyerleri için geçerli olmak üzere uygulandığı, bu nedenle eşitlik ilkesine de uygun olduğu davacı şirketin talebi üzerine düzenlenen ruhsat ve ruhsat düzenlenmesi öncesi aşamalarda verilen hizmet ve yürütülen işlemler (ölçüm, denetim, belge düzenlenmesi) nedeniyle Belediye Meclisince onaylanan tarifede belirlenen ücretin usul ve yasaya aykırı olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, davalı İdarece kanunda kendisine böyle bir yetki verilmediği halde vatandaşlar üzerine bir mali yük getirmesinin mali yükümlülüklerin kanuniliği ilkesine aykırılık teşkil ettiği, ekonomik koşullar bahane edilerek hiçbir şekilde kanunlarda öngörülmeyen bir ücretin tahsil edilemeyeceği, Belediye Gelirleri Kanunu'nun 97. maddesi şartlarının somut olayda mevcut bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 28/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.