T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/4044
Karar No : 2024/6817
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...'ya Vesayeten ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Şanlıurfa İli, Siverek Özel Çağlayan Bulut Ortaokulu'nda kurum müdürü olarak görev yapmakta olan davacının okuldaki görevine son verilmesine dair ... tarih ve ... sayılı Siverek Kaymakamlığı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlığın, kapatılan özel öğretim kurumunda görev yapan davacının görevinin sonlandırılmasına ilişkin olduğu, 5580 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 8. fıkrasına göre, özel öğretim kurumlarında çalışacak olan öğretmenlerin çalışma izinlerinin düzenlenmesi ve iptali işlemleri ile Valiliklerin yetkili kılındığı, Şanlıurfa Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile özel öğretim kurumlarının çalışma izni onay işlemleri ile göreve son verilme işlemlerinin, kaymakamlıklara devredildiği, olayda, çalışma izninin iptalinin değil, görevin sonlandırılmasının söz konusu olduğu, zirâ davacının çalıştığı okulun "Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatının belirlenmesi nedeniyle" KHK ile kapatıldığı, okulun KHK ile kapatılmasına istinaden, davacının görevinin de okulun kapatılması ile birlikte kendiliğinden sona erdiği, dava konusu işlemin ise, teknik anlamda bir görevin sonlandırılması olmadığı, KHK ile okulun kapatılması nedeniyle kendiliğinden sona eren görevin sonlandırıldığının izharı niteliğinde bir işlem olduğu, "Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatının belirlenmesi nedeniyle" okulun kapatıldığı, kapanan okulda görev yapmanın fiilen mümkün olmadığı, davacının görevinin sonlandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararıyla; özel öğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin çalışma izinlerinin düzenlenmesi ve iptali konusunda valiliklere verilen yetkinin, valilik teşkilatı dışında bir kurum veya makama devredilebilmesine olanak tanıyan yasal bir düzenlemenin bulunmadığı, yetkisiz merci olan ilçe kaymakamı tarafından tesis edilen dava konusu işlemde bu haliyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı davanın reddine ilişkin kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Anılan karar, Dairemizin 23/11/2023 tarih ve E:2021/5124, K:2023/6276 sayılı kararı kararı ile 5580 sayılı Kanun'a tabii özel öğretim kurumlarında çalışan yönetici, öğretmen, uzman öğretici, usta öğreticilerine çalışma izni onayı verilmesi, çalışma izni onay belgelerinin iptal edilmesi halinde işlem tesis etme yetkisinin valilik makamınca usulüne uygun olarak sınırları belirtilmek kaydıyla İl Milli Eğitim müdürüne yada Kaymakama yetki devri veya imza devri ile devredilmesinin mümkün olduğu, Şanlıurfa Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile özel öğretim kurumlarının çalışma izni onay işlemleri ile göreve son verilme işlemlerinin Kaymakamlıklara devredildiği, yetki yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılan dava konusu işlemin esası yönünden incelenerek bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur.
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Dairemizin bozma kararına uyularak; özel öğretim kurumunun kapatılması hâlinde çalışma izninin iptalinin gerektiğine ve çalışma iznine tabi olarak mesleğini ifa eden bir kişinin çalışma izninin iptal edilmesinin bir sonucu olarak kişiye doğrudan özel öğretim kurumlarında çalışma yasağı getirilmesine ilişkin bir hükmün bulunmadığı, dolayısıyla davacının çalıştığı okulun kapatılması nedeniyle kişiye özel herhangi bir inceleme de yapılmaksızın doğrudan çalışma izni iptal edilmek suretiyle özel öğretim kurumlarında çalışmasının yasaklanmasının kanuni dayanağının bulundığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı davanın reddine ilişkin kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi'nin amacının kamu yararının sağlanmasına yönelik olduğu, ülkenin içinde bulunduğu olağanüstü koşulların Bakanlığı kamu yararı amacıyla dava konusu düzenleyici işlemde belirtilen önlemleri almaya sevk ettiği, çalışma izin onayına ilişkin iptal işleminin tesis edildiği tarihte davacının görev yaptığı kurumun 23/07/2016 tarihli 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek (II) sayılı cetvelde yer alan ve FETÖ/ PYD Terör Örgütü ile bağlantılı olduğu tespit edilen okullar arasında yer aldığı, davacının çalışma izninin 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında yayımlanan dava konusu Genelgenin 3. maddesi doğrultusunda iptal edildiği, işlemin dayanağının Olağanüstü Hal Kapsamında hazırlanan 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname olduğu, kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen gerekçeli onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Şanlıurfa İli, Siverek Özel Çağlayan Bulut Ortaokulu'nda kurum müdürü olarak görev yapmakta olan davacının okuldaki görevine son verilmesine dair ... tarih ve ... sayılı Siverek Kaymakamlığı işleminin iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Milli Eğitim Bakanlığı'nın ... tarih ve E... sayılı Bakan Olur'u ile uygun görülen ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelge'nin 3. maddesinde "Cumhuriyet Savcılıklarınca haklarında işlem başlatılan özel öğretim kurumları ile özel öğrenci yurtlarından yönetimine kayyum atanmayan kurumlar ile kayyum atanan kurumlarda kayyum ataması yapılmadan önce görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilecek ve bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir. " düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen Genelge'nin 3. maddesinin iptali istemiyle açılan davada; Dairemizin 14/06/2023 tarih ve E:2017/4405, 2023/3101 sayılı kararıyla; dava konusu düzenlemede yer alan; "...bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir." ibaresinin iptaline; "....görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilmesi..." ibaresi yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Anılan Genelge'nin 3. maddesi uyarıca tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemin "davacının görevine son verilmesi" ve "başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmemesi" şeklinde iki kısımda incelenmesi gerekmektedir.
Dava konusu işlemin, davacının kapatılan kurumdaki çalışma izninin iptali (görevine son verilmesi) kısmının incelenmesi:
Uyuşmazlığa konu somut olayda, dava konusu Genelge'nin 3. maddesinin "..kapsamda bulunan kurumlarda görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilmesi" yolundaki kural doğrultusunda davacının çalışma izninin iptal edildiği görülmektedir.
Dava konusu işlem ile dayanağı düzenleyici işlem bir bütün olarak irdelendiğinde; dava konusu bireysel işlemin, Genelge'de yer alan; "... görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilmesi..." ibaresi uyarınca tesis edildiği ve Genelge'nin bu kısmı yönünden Dairemizce davanın reddi yönünde karar verildiği anlaşılmakta olup; işlem tarihinde davacının çalışabileceği kurum da bulunmadığı dikkate alındığında işlemin bu kısmında hukuka ve mevzuata aykırılık; aksi yöndeki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Dava konusu işlemin, davacıya özel öğretim kurumlarında bir daha çalışma izni onayı düzenlenmemesi sonucu doğuran kısmının incelenmesi:
Uyuşmazlığa konu işlemin davacıya özel öğretim kurumlarında bir daha çalışma izni onayı düzenlenmemesi sonucu doğuran kısmının dayanağının; Milli Eğitim Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi' nin 3. maddesinde yer alan; "... bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir." hükmü olduğu görülmekte olup; Genelge'nin bu kısmı Dairemizin 14/06/2023 tarih ve E:2017/4405, 2023/3101 sayılı kararıyla iptal edildiğinden bireysel işlemin bu kısmının da iptali gerekmektedir.
Dairemizce verilen bu kararın; davacıya doğrudan çalışma izni düzenlenmesi anlamına gelmediği açık olup; özel öğretim kurumlarında çalışmak isteyen kişilerin çalışma izni talepleri değerlendirilirken, 5580 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca şartları sağlayıp sağlamadığı, idarece ayrıca değerlendirilecek ve çalışma izni başvuru şartlarını sağlayan ilgililere idarece çalışma izni onayı düzenlenebilecektir.
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın bu kısmı sonucu itibariyle usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden belirtilen gerekçe ile onanması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine;
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının;
A) Dava konusu işlemin, davacının kapatılan kurumdaki çalışma izninin iptali ve sonuçlarına ilişkin kısmı yönünden BOZULMASINA oyçokluğu ile,
b) Dava konusu işlemin, davacıya özel öğretim kurumlarında bir daha çalışma izni onayı düzenlenmemesi sonucu doğuran kısmının incelenmesi yönünden yukarıda yer alan GEREKÇE İLE ONANMASINA esasta oybirliği gerekçede oyçokluğu ile,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 13/12/2024 tarihinde karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- 5580 sayılı Kanun'da, özel öğretim kurumlarında çalışan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticilerin çalışma izni onay işlemleri ve bu onayların iptaline ilişkin işlemlerde "valilik" makamının, gerekli şartların oluşması halinde usulüne uygun olarak anılan yetkinin bir başka makama devrinin mümkün olduğuna ilişkin açıkça bir düzenlemeye yer verilmediği hususu tartışmasız olup; 5542 sayılı İl İdaresi Kanunu'nda valilerin hesabata ve teknik hususlara ait işlerde idare şube başkanlarına vali adına imza yetkisi verebileceğine ilişkin düzenleme bulunmaktadır.
Yani; valilik makamının görev ve yetki alanına giren iş ve işlemleri tesis etme yetkisine ilişkin hizmet alanının düzenlendiği Kanun'da, bu yetkinin usulune uygun bir şekilde devredilebileceğine ilişkin hüküm varsa bu hüküm çerçevesinde; hüküm bulunmuyor ise; il idari teşkilatının genel Kanunu niteliğinde olan 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 9. maddesinin 1. fıkrasının (B) bendinde yer alan genel hüküm çerçevesinde, sadece hesabata ve teknik hususlara ilişkin konularda il idare şube başkanlarına imza devri müessesesiyle yetkinin devri mümkün olacağının kabulü gerekmektedir.
Bir başka anlatımla; özel Kanun'da devire yönelik düzenlemenin bulunmadığı hallerde, genel Kanun niteliği haiz 5542 sayılı Kanun, devrin konu bakımından sınırını açıkça çizdiğinden, bu konular dışındaki yetkilerin devri mümkün olmayıp; aynı düzenleme, devredilecek makamı da açıkça belirlediğinden, -mefhum-i muhalefetinden- yetkinin hangi makamlara devredilemeyeceğini de belirlemektedir. Öte yandan; hangi iş ve işlemlerin teknik ve hesabata ilişkin olduğu hususunun, mevcutta var olan bir imza devrinin hukuken geçerliliği yönünden ayrıca yapılacak hukuki inceleme neticesinde belirleneceği açıktır.
Kısacası; Kanun'da açıkça işlem tesis etmeye yetkili kılanan "valilik" makamının bu yetkisini -5580 sayılı Kanun'da açık hüküm bulunmaması nedeniyle- kaymakamlığa ve ilçe milli eğitim müdürlüğüne hiçbir şekilde devredemeyeceği; -5542 sayılı Kanun'un 9. maddesinde yer alan düzenleme nedeniyle- il idare şube başkanlıklarına imza devriyle devredilebelecek hususlar dikkate alındığında; söz konusu atama ve çalışma izni onayı iptali işlemlerini tesis etme yetkisi teknik ve hesabata ilişkin hususlar kapsamında olmadığından il milli eğitim müdürüne de bu yetkinin devrinin mümkün olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Olayda, 5580 sayılı Kanun'da "valilik" makamına verilen özel öğretim kurumlarında çalışan yönetici, öğretmen, uzman öğretici, usta öğreticilerine çalışma izni onayı verilmesi, çalışma izni onay belgelerinin iptal edilmesine yönelik yetkinin, bir başka makama devrinin mümkün olmadığı anlaşılmakta olup; Kaymakam tarafından imzalanmak suretiyle tesis edilen davacının görevine son verilmesine ilişkin işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu durumda; yetki yönünden hukuka uygun olmayan dava konusu işlemi iptal eden ve hüküm fıkrası itibariyle hukuka uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda yer alan gerekçe ile onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.