T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/4189
Karar No : 2025/3960
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Danışmanlık ve Sağlık Hizmetleri Ticaret Pazarlama A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait Rize ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde bulunan "TUSTIME" isimli iş yerinde izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunulduğundan bahisle anılan iş yerinin kapatılmasına ilişkin Rize Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ve bu işlemin dayanağı olan Rize Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirkete ait iş yerinde eğitim öğretim faaliyetinde bulunacak şekilde sınıf düzeni oluşturulmak suretiyle izinsiz eğitim öğretim faaliyeti yapıldığına ilişkin somut bilgi ve belgelere dayalı bir tespitin bulunmadığı anlaşıldığından anılan iş yerinin kapatılmasına ilişkin dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlık konusu olayda, denetim yapılan iş yerinde çekilen fotoğraflardan, birden fazla masa ile masa üzerinde bilgisayarların olduğu ve sandalyelerin bulunduğu, sınıf benzeri bir görünüm verilerek ders vermek için sınıf ortamı oluşturulduğu, "..." isimli kullanıcı adıyla sosyal medya üzerinden yapılan paylaşımların içeriği ve bir kursiyerin bıraktığı notun da dikkate alınması suretiyle dava konusu yerde eğitim ve öğretim faaliyetinin fiilen icra edildiğinin sabit olduğu anlaşıldığından davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davacı şirketin TUS ve DUS'a yönelik yüz yüze ve uzaktan eğitim faaliyetinde bulunduğu, yüz yüze eğitimin İstanbul, Ankara, İzmir ve Isparta şubelerinde; uzaktan eğitimin ise İstanbul/Maltepe ve Aydın şubelerinde yapıldığı, bu yerlerde yapılan eğitim faaliyetinin İl Milli Eğitim Müdürlüklerinden alınan izinle yapıldığı, dava konusu iş yerinin ise uzaktan eğitim faaliyetlerinin tanıtımı ve kursiyer kaydı için açılan irtibat ofisi olarak kullanıldığı, temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacıya ait iş yerinin uzaktan öğretim yapan kurumlardan olduğu ve anılan iş yerinin kurum açma izni ve iş yeri açma ruhsatının bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirkete ait Rize ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde faaliyet gösteren "..." isimli iş yerine davalı idarece denetime gidilmiş olup; yapılan inceleme neticesinde izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunulduğundan bahisle anılan iş yerinin kapatılmasına ilişkin Rize Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ve bu işlemin dayanağı olan Rize Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 1. maddesinde; ''(1) Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak malî destek ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir. (2) Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel öğretim kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını kapsar." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun 3. maddesinin birinci fıkrasında; "Bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınması zorunludur. İzin başvuruları ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılır. Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılması uygun görülen okullar dışındaki kurumlara kurum açma izni verilir. Valilikçe açılması uygun görülen okullara ilişkin başvurular ise kurum açma izni verilmek üzere Bakanlığa gönderilir.
", aynı maddenin on birinci fıkrasında ise "Bu Kanun kapsamındaki eğitim-öğretim faaliyetlerini yapan ancak bu Kanuna uygun olarak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeyen yerleri kuran veya işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanır ve bu yerler valiliklerce kapatılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." hükmü yer almaktadır.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 4. fıkrasında ise; ''Kanunun 3 üncü maddesinin on birinci fıkrasında belirtilen yerlerin mülki idare amirleri tarafından görevlendirilen yetkililerce tespiti halinde bu yerleri kuran veya işletenlere valilikçe Kanunda belirtilen miktarda idari para cezası verilir. Verilen idari para cezası, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgiliye tebliğ edilir, takip ve tahsili için ise Hazine ve Maliye Bakanlığının ildeki ilgili birimine bildirilir. Ayrıca bu yerler valilikçe kapatılır. İdari para cezası verilen bu kişilerin kurum açmak üzere başvurmaları hâlinde, verilen bu para cezasının ödendiğinin veya 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tecil edilmiş ve/veya taksitlendirilmiş ya da özel kanunlara göre yapılandırılmış olup taksitlendirildiğinin belgelendirilmesinden sonra başvurusu işleme alınır.'' kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde; bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınmasının zorunlu olduğu, izin başvurularının ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılacağı, okullar dışındaki kurumlara Valilikçe kurum açma izni verileceği, valilikçe açılması uygun görülen okullara ilişkin başvuruların ise kurum açma izni verilmek üzere Milli Eğitim Bakanlığı'na gönderileceği, 5580 sayılı Kanun kapsamında eğitim ve öğretim faaliyeti yapan ancak kurum açma izni bulunmayan kurumları işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanacağı ve bu yerlerin valiliklerce kapatılacağı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık; davacıya ait "..." isimli iş yerinde izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunulup bulunulmadığı hususundan kaynaklanmaktadır.
Valilikler bünyesinde kurulan İzleme ve Koordinasyon Komisyonunca yapılan denetimler sonucunda; bir iş yerinde izinsiz eğitim ve öğretim faaaliyeti yapıldığının tespiti için, anılan iş yerinde bulunan öğrencilerin veya velilerinin ifadelerine başvurulması, çalışan personelin eğitim personeli olup olmadığının belirlenmesi, iş yerinde bulunan araç ve gereçlerin eğitim faaliyetine ilişkin olup olmadığının ortaya konulması, iş yerinin tabelası, varsa el ilanı, afiş, sosyal medya hesaplarında yer alan fotoğraf ve yazıların içeriğinin araştırılması ve tüm bu hususlar çerçevesinde izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinin somut ve kesin delillerle hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya konulması gerekmektedir.
Davalı idarece; ... isimli iş yerinin aktif olarak faaliyette bulunduğu, denetim esnasında çekilen fotoğraflarda iş yerinde birden fazla masa ve sandalyenin sıralı bir şekilde yer aldığı, masalardaki bilgisayarlardan birinin üzerinde en son çalışan kişinin notlarının bulunduğu, iş yerindeki afişlerde "irtibat bürosu" ifadesine yer verilmediği, iş yerinin herhangi bir yerinde ders tanıtımı yapıldığına ilişkin bir açıklamanın olmadığı ileri sürülmektedir.
Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; iş yerindeki masa ve sandalyelerin sıralı bir şekilde yer alması nedeniyle sınıf benzeri bir görüntünün oluştuğu görülmekte ise de; davalı idarece anılan yerde yüz yüze veya uzaktan eğitim verildiğine ilişkin somut bilgi veya belgenin dava dosyasına sunulamadığı, denetim esnasında iş yerinde bulunan öğrencilerin veya velilerinin ifadesine başvurulmadığı, eğitim personeli bulunup bulunmadığının tespit edilmediği, uyuşmazlığa konu iş yerine ait reklam ve tabelaların eğitim faaliyetinde bulunulduğunu ortaya koymadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; dosyada yer alan bilgi ve belgeler çerçevesinde davacıya ait iş yerinde yüz yüze veya uzaktan eğitim verildiği hususunun somut ve kesin deliller ile hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya konulamadığı anlaşıldığından eksik incelemeye dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediğinden dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak 24/04/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY:
X- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.