T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/4794
Karar No : 2025/7293
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ...Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun olan davacı tarafından; lise denklik belgesinin iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü işlemi ile mezuniyetin iptali ve kayıt silinmesine dair ... tarih ve ... sayılı Üniversite Yönetim Kurulu kararı ve anılan kararın bildirimine ilişkin ... tarih ve ... sayılı "ilişik kesme" konulu üniversite işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; davacının gerçek dışı beyanı veya hilesinin bulunmadığı ve söz konusu işlemlerin açık hataya dayalı olarak tesis edilmediği, aksine tüm zincir işlem süreçlerinin idarenin katılımı ve onayıyla gerçekleştirildiği, bu nedenle idari uygulamalara güvenerek hayatını yönlendiren, hukuki iş ve işlemlere girişen davacının istikrar kazanmış idari uygulamalara devam edileceği yolunda oluşan haklı beklentisinin mümkün olduğunca korunmasının hukuki güvenlik ilkesinin gereği olduğu ve davacı açısından elde edilen menfaatlerin korunması gerektiği anlaşıldığından, davacı lehine oluşan durumların yok sayılması sonucunu doğuracak şekilde hukuki istikrar ve hukuki güvenlik ilkelerine aykırı şekilde tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesi ile dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idareler tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı Milli Eğitim Bakanlığı tarafından, davacının orta öğretiminin tamamını yurt dışında tamamlamadığı, Bakanlık müfettişlerince düzenlenen İnceleme Raporunda da bu hususun tespit edildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi tarafından; 2547 sayılı Kanun'un 45/f maddesi ile YÖK tarafından yayımlanan Yurt Dışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar çerçevesinde davacının yurt dışı öğrenci kontenjanından Tıp Fakültesine (İngilizce) kayıt yaptırma hakkını haiz olmadığı, üniversiteye kayıt olduğu anda çift uyruklu olup mavi kartlı olmadığı, mavi kart alma sürecini başlatmanın yeterli kabul edilemeyeceği, gerçeğe aykırı düzenlenen birçok denklik belgesi olduğu, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, gerçek dışı beyanı ya da hilesinin olmadığı, Milli Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği'nin 05/04/2023 tarih ve 32154 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandığı, denkliğini 29/06/2016 tarihinde aldığından anılan Yönetmelik hükümlerinin geriye dönük olarak kendisine uygulanamayacağı, denklik belgesi verilmesi için ortaöğretimin tamamını yurt dışında okuma gibi bir şart olmadığı, Medipol Üniversitesi'ne kaydolduğu sırada mavi kartlı olduğu ve YÖS ile değil SAT sınavı sonuçları ile kaydının yapıldığı, dava konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, lise eğitimine Bursa Yeşil Devlet Hatun Anadolu İmam Hatip Lisesi'nde başlamış olup, 9. ve 10. Sınıf eğitimini adı geçen okulda almıştır. Lise eğitimine Kanada'da bulunan Ontario Milton District High School isimli okulda devam eden davacı, anılan okuldan 26/06/2015 tarihinde mezun olmuştur.
Kanada Ontario Milton District High School isimli okuldan aldığı 26/06/2015 tarihli diploma ve transkript ile denklik başvurusunda bulunan davacıya, İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından, "Kanada Ontario Milton District High School'da 11. ve 12. Sınıfları okuduğunu ve adı geçen okulu bitirdiğini gösteren 29/06/2015 tarihli transkripti ile 29/06/2015 tarihli diplomasına göre Liselerimizi bitirenler derecesinde eğitim gördüğü" ibaresine yer verilmek suretiyle ... tarih ve ... sayılı denklik belgesi düzenlenmiştir.
23/09/2016 tarihinde yurtdışından öğrenci kapsamında İstanbul Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi bölümüne kaydolan davacının kaydı kendi isteği üzerine 05/09/2017 tarihinde silinmiştir.
Akabinde, uluslararası öğrenci kapsamında mavi kart kontenjanından Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi(İngilizce) bölümüne 22/08/2017 tarihinde kaydı yapılan davacı, 1. sınıfta Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde öğrenim görmekte iken aldığı tüm derslerden muaf olarak, buradaki eğitimine 2. sınıftan başlamıştır. Davacı 30/06/2022 tarihinde adı geçen bölümden mezun olmuştur.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ...tarih ve E-... sayılı yazısı ile davalı üniversiteye gönderilen ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen soruşturmalar üzerine hazırlanan... tarih, ...sayılı inceleme raporunda; "...'un 26/06/2015 tarihinde Kanada-Ontario Milton District High School isimli okuldan/liseden mezun olduğuna yönelik evrak bağlamında, ortaöğretim süresinin tamamını yurt dışında okumuş anlamı doğacak şekilde lise diploma denklik belgesi düzenlenmiş ise de, adı geçen bu kişinin yurt dışı mezuniyetinin iki öğretim yılına dayalı olacak şekilde 2014-2015 ve 2015-2016 yıllarına ilişkin olduğu, yurt dışı giriş çıkış kayıtlarının da bu durumla örtüştüğü, ancak...'un MEB Okul Yönetim Bilgi Sistemi (e-okul) kayıtlarına göre 2012-2013 ve 2013-2014 Eğitim Öğretim Yıllarında Bursa/Yıldırım, Yeşil Devlet Hatun Anadolu İmam Hatip Lisesi'nde 9. ve 10. Sınıfları okuduğu anlaşılmıştır. Buradan hareketle, Müfettişliğimizce elde edilen bilgi ve belgeler bağlamında; ... adına, ortaöğretim süresinin/sınıflarının tamamını yurtdışında okumuş anlamı doğacak şekilde Denklik Belgesi düzenlenemeyeceği, bu nedenle İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğünce düzenlenen ... tarihli ve E... sayılı denklik belgesinin iptal edilerek Milli Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği'nin 6/1-ç maddesindeki “Metin bölümünde ilgilinin okuduğu okullar ve sınıflar gösterilir, ayrıca ayrıldığı son okul ve sınıfı gösteren öğrenim belgesi tarihi ile birlikte belirtilir. Buna göre öğrencinin yurt dışında yapmış olduğu öğreniminin, Türkiye'de hangi okulun hangi salınıma görülen öğrenime denk sayıldığı yazılır.” hükmü kapsamında, Türkiye'deki lise eğitimine ilişkin okul ve sınıf seviyeleri de yazılmak suretiyle yeniden düzenlenmesi gerektiği; bu bağlamda, 2547 sayılı Kanun'un 45/f maddesi ile YÖK tarafından yayımlanan Yurt Dışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar çerçevesinde yurt dışı öğrenci kontenjanından Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesine (İngilizce) kayıt yaptırma hakkının bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır." denilmektedir.
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan ... tarih, ... sayılı inceleme raporuna istinaden; İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile, davacıya lise diploması için verilen ... tarih ve ... sayılı denklik belgesi iptal edilmiştir.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın bahsi geçen yazısı üzerine; Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi'nin ... tarih ve ... sayılı toplantısında alınan 7 sayılı karar ile ortaöğretimin tamamını yurtdışında okumamasından dolayı 2547 sayılı Kanun'un 45/f maddesi ve Yurt Dışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar çerçevesinde davacının yurtdışı kontenjanından kayıt hakkı olmadığı gerekçesi ile mezuniyetinin iptaline karar verilmiştir. Anılan karar davalı üniversitenin ... tarih ve ... sayılı "ilişik kesme" konulu yazısı ile davacıya bildirilmiştir.
Davacı tarafından, lise denklik belgesinin iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü işlemi ile mezuniyetin iptali ve kayıt silinmesine dair ... tarih ve ... sayılı Üniversite Yönetim Kurulu kararı ve anılan kararın bildirimine ilişkin ... tarih ve ... sayılı "ilişik kesme" konulu üniversite işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun, 11/04/2012 tarih ve 28261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6287 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile değişik "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme" başlıklı 45. maddesinde, yükseköğretime giriş ve yerleştirmenin nasıl yapılacağı düzenlenmiş olup; (a) bendinde, yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemlerinin imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılacağı; (b) bendinde, yükseköğretim kurumlarına esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî sınavlarla girileceği belirtilmiştir. Anılan maddenin (f) bendinde ise; "Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir. Uluslararası andlaşmalar gereği Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında burslu olarak öğrenim görecek yabancı uyruklu öğrencilerin yerleştirme işlemleri Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır." hükmü yer almaktadır.
05/03/2004 tarih 25393 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan ve davaya konu denklik belgesinin düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan Millî Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, " Bu Yönetmeliğin amacı, yurt dışındaki ilköğretim veya orta öğretim kurumlarında öğrenim görenlerin denklik işlemlerinin yapılmasına ilişkin iş ve işlemleri düzenlemektir." hükmü; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde," Bu Yönetmelik, yurt dışındaki ilköğretim ve orta öğretim kurumlarında öğrenim görenlerin denklik işlemleri ile ilgili iş ve işlemleri kapsar." hükmü; "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "Denklik: Yurt dışındaki ilköğretim ve orta öğretim kurumlarından alınmış olan karne, transkript, öğrenim belgesi, sertifika, ayrılma belgesi ve diploma gibi belgelerin incelenerek görülen öğrenimin, Türkiye’deki ilköğretim ve orta öğretim kurumlarının hangi sınıf/alan/bölüm/dalına eş değer olduğunun tespit edilmesi işlemini ifade eder." hükmü; "Denklik İşlemini Yapacak Kurumlar ve Denklik İçin Başvuru" başlıklı 5. maddesinde, "Denklik işlemi; yurt içinde il millî eğitim müdürlüklerince, yurt dışında ise eğitim müşavirlikleri ve eğitim ataşeliklerince düzenlenir. Denklik için başvurular da bu kurumlara yapılır. Denklik işlemi, yurt dışındaki ilköğretim ve orta öğretim kurumlarından alınan karne, transkript, öğrenim belgesi, sertifika, ayrılma belgesi ve diploma gibi belgelerin asılları ile yapılır. Ancak bu işlem, söz konusu belgelerin asıllarının zayi olması hâlinde, öğrencinin yurt dışında öğrenim gördüğü okul müdürlüğünden aldığı aslına uygunluğu okulca onaylı suret ve fotokopiler ile de yapılabilir. Ders yılı içinde, öğrenim belgesi olmadan gelen öğrencinin, eğitim-öğretimden uzak kalmaması için hangi ülkede, hangi okulda ve hangi sınıfta okuduğunun belirtildiği velisinin yazılı beyanı dikkate alınarak geçici olarak okula devamı sağlanır. Ancak veliden, öğrencinin öğrenim belgelerini iki ay içinde getirmesi istenir. İlgili öğrencinin kesin denklik işleminin sonuçlandırılması, okul müdürlüklerince takip edilir. Belgelerini getirmeyenlere genel mevzuat hükümleri doğrultusunda işlem yapılır." hükmü ile "Denklik işlemi için istenecek belgeler" başlıklı 6. maddesinde, "Denklik işleminin yapılabilmesi için ilgililerden, "Denklik Belgesi Alacaklar İçin Başvuru Formu"na (Ek-1); a) İlköğretim okullarına alınacaklardan, yurt dışında okudukları okullardan aldıkları son yıla ait karneleri ile varsa ayrılma belgesi, b) Orta öğretim kurumlarına alınacaklardan, yurt dışında okudukları okullardan aldıkları son iki yıla ait karneleri ile varsa ayrılma belgesi veya ilköğretim (ortaokul) diploması, c) Orta öğretim kurumlarını bitirenlerden, yurt dışında okudukları okullardan aldıkları son iki yıla ait karneleri ile diploma veya diploma almaya hak kazandığına dair belge, d) Yabancı dildeki belgelerin noter onaylı Türkçe tercümeleri ile birer fotokopisi eklenir. Orta öğretim kurumlarına ait diploma almaya hak kazanmış olmakla birlikte diplomasını ibraz edemeyenlerin geçici denkliği yapılır. Diploma ibraz edildiğinde kesin denklik belgesi düzenlenir." hükmü; "Denklik Belgesinin Düzenlenmesi ve Zayi" başlıklı 7. maddesinde, "Denklik belgesi düzenlenirken aşağıdaki hususlara uyulur: a) Başvuru sahibinin, "Denklik Belgesi Alacaklar İçin Başvuru Formu" ekindeki öğrenim belgeleri, ilgili ülkeye ait ölçütler dikkate alınarak değerlendirilir ve iki nüsha hâlinde düzenlenir. b) Belgeyi düzenlemekle yetkili kurumun başlıklı kâğıdına yazılarak dilekçeyi veren şahsa veya kuruma hitaben adresi ile birlikte, denkliği yapılacak şahsın adı ve soyadı denklik belgesinin metin kısmında belirtilir. c) Konusu ve başlığı yazıldıktan sonra "İLGİ" bölümünde başvuru dilekçesinin tarihi; başka yazışmalar yapılmış ise bu yazıların da tarihi ve sayıları, sıra ile alt alta İLGİ’de (b), (c) gibi belirtilir. d) Metin bölümünde, ilgilinin okuduğu okullar ve sınıflar gösterilir, ayrıca ayrıldığı son okul ve sınıfı gösteren öğrenim belgesi, tarihi ile birlikte belirtilir, buna göre öğrencinin yurt dışında yapmış olduğu öğrenimin Türkiye’de hangi okulun hangi sınıfında görülen öğrenime denk sayıldığı yazılır. e) Denklik belgesinin alt kısmında ekler bölümüne, incelenen belgelerin tür ve sayıları maddeler hâlinde alt alta yazılır. Hazırlanan denklik belgesinin birinci nüshası, öğrenim belgeleri ile birlikte ilgiliye imza karşılığında elden teslim edilir veya adresine posta ile gönderilir. Ancak, denkliğe esas olan bütün öğrenim belgelerinin arka yüzüne "DEĞERLENDİRİLMİŞTİR" kaşesi basılarak denklik belgesindeki tarih ve sayı, kaşe üzerindeki ilgili bölümlere yazılır. Denklik belgesinin paraflı ikinci nüshasına, denkliğe esas belgelerin birer fotokopisi eklenerek denkliğin yapıldığı kurumda dosyalanır. Denklik belgesine itirazda bulunulması hâlinde yeniden değerlendirme yapılır. Denklik belgesinin zayi hâlinde, sahibinin başvurusu üzerine belgenin onaylı bir örneği ilgiliye elden verilir veya posta ile gönderilir. Bu Yönetmelikte ve Denklik Kılavuzu’nda yer almayan hususlarda Başkanlığın görüşü alınır." hükmü yer almaktadır.
Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen ve davacının uluslararası öğrenci kaydını yaptırdığı tarihte yürürlükte bulunan Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar'ın "Başvuracak Adaylar" başlıklı bölümünde; "a) Lise son sınıfta olmaları ya da mezun durumda bulunmaları koşuluyla;
1) Yabancı uyruklu olanların,
2) Doğumla Türk vatandaşı olup da İçişleri Bakanlığı'ndan Türk vatandaşlığından çıkma izni alanlar ve bunların Türk vatandaşlığından çıkma belgesinde kayıtlı reşit olmayan çocuklarının Türk Vatandaşlığı Kanunu uyarınca aldığı Tanınan Hakların Kullanılmasına İlişkin Belge sahibi olduklarını belgeleyenlerin, (5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 7. maddesinde "(1) Türkiye içinde veya dışında Türk vatandaşı ana veya babadan evlilik birliği içinde doğan çocuk Türk vatandaşıdır." hükmü bulunmakta olup, yurt dışından kabul kontenjanlarına başvuracak adayların Türk Vatandaşlığı Kanunu'nu incelemelerinde yarar bulunmaktadır.)
3) Yabancı uyruklu iken sonradan kazanılan vatandaşlık ile TC vatandaşlığına geçenlerin / bu durumdaki çift uyrukluların,
4) a) 01/02/2013 tarihinden önce yurtdışında ortaöğretime devam eden TC uyruklu öğrencilerden ise ortaöğretiminin (lise) son üç yılını KKTC hariç yabancı bir ülkede tamamlayanların (ortaöğretiminin (lise) tamamını KKTC dışında yabancı bir ülkedeki MEB nezdinde açılmış olan Türk okullarında tamamlayanlar dahil) yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvuru yapabileceğine, b) 01/02/2013 tarihinden sonra yurt dışında ortaöğretime başlayan adayların yurt dışından kabul kontenjanlarına ortaöğretiminin (lise) tamamını KKTC hariç yabancı bir ülkede tamamlayanların (ortaöğretiminin (lise) tamamını KKTC dışında yabancı bir ülkedeki MEB nezdinde açılmış olan Türk okullarında tamamlayanlar dahil) başvuru yapabilmelerine,
5) KKTC uyruklu olup; KKTC’de ikamet eden ve KKTC’de ortaöğrenimini (lise) tamamlayan GCEAL sınav sonuçlarına sahip olanlar ile 2005-2010 tarihleri arasında diğer ülkelerdeki kolej ve liselere kayıt yaptırıp eğitim alarak GCE AL sınav sonuçlarına sahip olan veya sahip olacakların, başvurularının kabul edilmesi,
b) Adaylardan 1) T.C. uyruklu olup ortaöğreniminin (lise) tamamını Türkiye'de veya KKTC'de tamamlayanların, 2) K.K.T.C. uyruklu olanların (ortaöğreniminin tamamını (lise) K.K.T.C liselerinde bitirip GCE AL sonucuna sahip olanlar ile 2005-2010 tarihleri arasında diğer ülkelerdeki kolej ve liselere kayıt yaptırıp eğitim alarak GCE AL sınav sonuçlarına sahip olan veya sahip olacaklar hariç), 3) a maddesinin 2 numaralı bendinde tanımlanan doğumla ilk uyruğu T.C. olan çift uyrukluların, (a maddesinin 4 numaralı bendindeki şartları sağlayanlar hariç) başvurularının kabul edilmemesi, (...) " şeklinde ifade edilmek suretiyle yurtdışından öğrenci kabulüne ilişkin esaslar belirlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının lise denklik belgesinin iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü işlemine ilişkin olarak;
Yurt dışındaki ilköğretim ve orta öğretim kurumlarından alınmış olan karne, transkript, öğrenim belgesi, sertifika, ayrılma belgesi ve diploma gibi belgelerin incelenerek görülen öğrenimin, Türkiye’deki ilköğretim ve orta öğretim kurumlarının hangi sınıf/alan/bölüm/dalına eş değer olduğunun tespit edilmesi işlemine denklik denilmektedir.
Yurt dışındaki ilköğretim veya orta öğretim kurumlarında öğrenim görenlerin denklik işlemlerinin yapılmasına ilişkin iş ve işlemler Millî Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği'nde düzenlenmiştir. Davacının denklik belgesinin düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Yönetmeliğin 7. maddesinde "denklik belgesi düzenlenirken uyulması gereken hususlar" sayılmış olup, 7. maddenin (d) bendinde; "Metin bölümünde, ilgilinin okuduğu okullar ve sınıflar gösterilir, ayrıca ayrıldığı son okul ve sınıfı gösteren öğrenim belgesi, tarihi ile birlikte belirtilir, buna göre öğrencinin yurt dışında yapmış olduğu öğrenimin Türkiye’de hangi okulun hangi sınıfında görülen öğrenime denk sayıldığı yazılır." düzenlemesi ve (e) bendinde ise; "Denklik belgesinin alt kısmında ekler bölümüne, incelenen belgelerin tür ve sayıları maddeler hâlinde alt alta yazılır...." düzenlemesi bulunmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Milli Eğitim Bakanlığı'nın ...tarih, .../... sayılı inceleme raporunda; davacının MEB Okul Yönetim Bilgi Sistemi (e-okul) kayıtlarına göre 2012-2013 ve 2013-2014 Eğitim Öğretim Yıllarında Bursa/Yıldırım, Yeşil Devlet Hatun Anadolu İmam Hatip Lisesinde 9. ve 10. Sınıfları okuduğu, 26/06/2015 tarihinde Kanada-Ontario Milton District High School isimli okuldan/liseden mezun olduğuna yönelik evrak bağlamında, ortaöğretim süresinin tamamını yurt dışında okumuş anlamı doğacak şekilde lise diploma denklik belgesi düzenlenmiş ise de, davacının MEB Okul Yönetim Bilgi Sistemi (e-okul) kayıtlarına göre 2012-2013 ve 2013-2014 Eğitim Öğretim Yıllarında Bursa/Yıldırım, Yeşil Devlet Hatun Anadolu İmam Hatip Lisesinde 9. ve 10. Sınıfları okuduğu, yurt dışı mezuniyetinin iki öğretim yılına dayalı olacak şekilde 2014-2015 ve 2015-2016 yıllarına ilişkin olduğu, yurt dışı giriş çıkış kayıtlarının da bu durumla örtüştüğünün belirtildiği görülmektedir. Davacının başvurusu üzerine düzenlenen ... tarih ve ... sayılı denklik belgesinde ise davacının Kanada Ontario Milton District High School'da 11. ve 12. Sınıfları okuduğu ve adı geçen okulu bitirdiğini gösteren 29/06/2015 tarihli transkripti ile 29/06/2015 tarihli diplomasına göre Liselerimizi bitirenler derecesinde eğitim gördüğü belirtilmiş ancak Türkiye'de okuduğu okullar ve sınıfları belirtilmemiştir.
İdare hukukunun temel prensiplerinden biri olan yetki ve usulde paralellik ilkesi uyarınca, yasada aksine bir düzenleme veya değişiklik yapılmadıkça, bir işlemin tesisinde uygulanan yetki ve usul koşullarının aynı işlemin geri alınması ve kaldırılması işlemlerinde de aynen uygulanması zorunlu olmakla birlikte, idarenin açık hatası sonucu ya da ilgililerin gerçek dışı beyanı ve hilesi suretiyle tesis edilen idari işlemlerin ise idarece her zaman geri alınabileceği açıktır.
Nitekim, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 22/12/1973 tarih ve E:1968/8, K:1973/14 sayılı kararıyla "İdarenin; yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi hallerinde süre aranmaksızın kanunsuz terfi veya intibaka dayanarak ödediği meblağı her zaman geri alabileceğine" karar verilmekle, idarece tesis edilen ve hukuka aykırılığı açık olan idari işlemlerin süreyle bağlı kalınmaksızın her zaman geri alınabileceği kabul edilmiştir.
Bu durumda, dava dosyası, yukarıda yer verilen mevzuat ve Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu kararının birlikte değerlendirilmesinden; davacının denklik belgesinin Millî Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği'nin 7. maddesindeki şartlara uygun olarak düzenlenmediği, ortaöğretim süresinin/sınıflarının tamamını yurtdışında okumuş anlamı doğacak şekilde düzenlenen denklik belgesinin idarenin açık hatası sonucu tesis edilmiş olup açıkça hukuka aykırı olduğu kanaatine varılmıştır.
Öte yandan; davalı idare tarafından, dava konusu işlem ile davacı hakkında ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlamış şekilde düzenlenen denklik belgesi iptal edilmiş olup, Müfettiş raporunda da "Yönetmeliğin 7. maddesinin (d) ve (e) bentleri kapsamında Türkiye'de lise eğitimine ilişkin okul ve sınıf seviyeleri de yazılmak suretiyle denklik belgesinin yeniden düzenlenmesi gerektiği" ifade edilmiştir. Bu durumda, davacı hakkında, gördüğü eğitime ve Millî Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği'nin ilgili hükümlerine uygun şekilde yeniden denklik belgesi düzenleneceği tabiidir.
Mezuniyetin iptali ve kayıt silinmesine dair ... tarih ve ... sayılı Üniversite Yönetim Kurulu kararı ve anılan kararın bildirimine ilişkin ... tarih ve ... sayılı "ilişik kesme" konulu üniversite işlemine ilişkin olarak:
Davacının doğuştan T. C. Vatandaşı olduğu; 01/05/2008 tarihinden itibaren aynı zamanda Kanada vatandaşlığını alarak çifte uyruklu hale geldiği; 30/06/2016 tarihinde Türk vatandaşlığından çıkmak için İstanbul Valiliği’ne dilekçe verdiği; davacının talebi üzerine verilen İstanbul Medipol Üniversitesi Uluslararası Ofis Uluslararası Öğrenci İlişkileri Birimi'ni... tarih ve ... sayılı yazısında, "davacının 29/06/2015 tarihinde Kanada'da eğitimini tamamlayıp Kanada vatandaşlığından alınan mavi kartıyla 23/09/2016 tarihinde yurtdışından öğrenci kabulü kapsamında üniversitelerine kaydolduğu, 05/09/2017 tarihinde de kendi isteği ile ilişiğinin kesildiği"nin belirtildiği; ... tarih ve ... sayılı İçişleri Bakanlığı kararı ile davacının Türk vatandaşlığından çıkmasına izin verildiği, Kanada vatandaşlığına geçtiğinden, vatandaşlıktan çıkma belgesini teslim aldığı 31/10/2016 tarihinde vatandaşlığımızı kaybettiği, İçişleri Bakanlığı tarafından 10/11/2016 tarihinde davacıya mavi kart verildiği, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi uluslararası öğrenci kapsamında mavi kart kontenjanından üniversiteye kabul edildiği ve 22/08/2017 tarihinde davalı üniversitenin Tıp Fakültesi(İngilizce) bölümüne kaydolduğu, davacı tarafından eğitimin başlamasıyla Medipol Üniversitesi'nde 1. sınıfta aldığı tüm derslerden muaf olarak 2. sınıftan devam ettiğinin belirtildiği, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi'nden 30/06/2022 tarihinde mezun olduğu, ardından 106. Devlet Hizmet Yükümlülüğü kurasına katılabilmek için 13/05/2022 tarih ve 2022/14 sayılı İçişleri Bakanlığı kararı ile tekrar Türk Vatandaşlığına geçtiği, halen hem Türk hem de Kanada vatandaşı olduğu görülmektedir.
Davacı, yurt dışı öğrenci kontenjanından ilk olarak İstanbul Medipol Üniversitesi'ne kayıt yaptırmışsa da; kaydolduğu 23/09/2016 tarihinde çifte uyruklu olduğu, İçişleri Bakanlığı tarafından 10/11/2016 tarihinde kendisine mavi kart verildiği, bu nedenle mavi kartlı olarak yurt dışı öğrenci kontenjanından yararlanma hakkının bulunmadığı; Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi uluslararası öğrenci kapsamında mavi kart kontenjanından üniversiteye kabul edildiği ve 22/08/2017 tarihinde davalı üniversitenin Tıp Fakültesi(İngilizce) bölümüne kaydolduğu tarihte ise mavi kartlı olduğu, Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar'ın "Başvuracak Adaylar" başlıklı bölümünde yer alan a maddesinin 2 numaralı bendinde yer alan "Doğumla Türk vatandaşı olup da İçişleri Bakanlığı'ndan Türk vatandaşlığından çıkma izni alanlar ve bunların Türk vatandaşlığından çıkma belgesinde kayıtlı reşit olmayan çocuklarının Türk Vatandaşlığı Kanunu uyarınca aldığı Tanınan Hakların Kullanılmasına İlişkin Belge sahibi olduklarını belgeleyenlerin" başvuru yapabileceğinin belirtildiği, ancak b maddesinin 3 numaralı bendinde yer alan "a maddesinin 2 numaralı bendinde tanımlanan doğumla ilk uyruğu T.C. olan çift uyrukluların, (a maddesinin 4 numaralı bendindeki şartları sağlayanlar hariç) başvurularının kabul edilmemesi gerektiğinin belirtildiği, davacının da a maddesinin 4 numaralı bendinde belirtilen orta öğretiminin tamamını da yurt dışında okuma şartını sağlamadığı anlaşıldığından, yurt dışı öğrenci kontenjanından yararlanma hakkının bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarelerin istinaf istemlerinin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 07/10/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- İdare ve Vergi Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği oyu ile aksi yöndeki karara katılmıyorum.