T.C.
DANIŞTAY
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/5279
Karar No : 2025/10540
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Ordu ili, Mesudiye ilçesi, ... Mahallesi sınırları dahilinde 62.201,46 m2'lik ormanlık alanda Hidroelektrik Santrali HES Projesi kesin izin talebi onaylandığından arazi izin bedeli olarak 301.616,94-TL, ağaçlandırma bedeli olarak 257.332,42-TL, teminat bedeli olarak 35.060,00-TL ilk yıl tutarlarının yatırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleme ilişkin yapılan 23/03/2022 tarihli başvurunun reddine dair Giresun Orman Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasında Giresun Orman Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin tebligatına ilişkin PTT gönderi hareketlerinin sunulduğu görülmekle birlikte tebligatların kime ve ne şekilde yapıldığı, dolayısıyla usulüne uygun yapılıp yapılmadığının anlaşılmasına elverişli olmadığı görüldüğünden, PTT gönderi hareketleri ile listenen tebliğ tarihi dikkate alınmadığı, davacı şirket tarafından ... tarih ve ... sayılı işleme ilişkin olarak 2577 sayılı Kanun'un 11'inci maddesi kapsamında 23/03/2022 tarihinde başvuruda bulunulduğu görüldüğünden, davacının 23/03/2022 tarihinde bu işlemden haberdar olduğunun kabulü gerektiği, dolayısıyla bu tarihin işlemin tebliğ tarihi olarak ele alınacağı, bu başvuruya otuz günlük süre içerisinde bir cevap verilmediğinden 22/04/2022 tarihinde zımnen reddin gerçekleştiği, bu tarihten itibaren kalan dava açma süresi içerisinde (altmış gün) dava açılması gerektiği, buna göre 21/06/2022 tarihine kadar (Salı günü) dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 07/07/2022 tarihinde açılan davanın süresi içerisinde açılmadığı, öte yandan davacı şirket tarafından yapılan 23/03/2022 tarihli başvurunun 2577 sayılı Kanun'un 11'inci maddesi kapsamında yapılmış bir başvuru olması nedeniyle 08/06/2022 tarihinde tesis edilen dava konusu işlemin dava açma süresini canlandırmayacağı da anlaşıldığından, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davanın süresinde açıldığı, başvurunun reddi üzerine 60 gün dava açma süresinin bulunduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7'nci maddesinin birinci fıkrasında, "Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11'inci maddesinde, "İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.
" hükmü yer almaktadır.
2577 sayılı Kanunun 11. maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılmasının, geri alınmasının, değiştirilmesinin veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurmanın, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı belirtilmiş olup davacı tarafından 16/09/2021 tarihli işleme karşı 23/03/2022 tarihinde itiraz edilmesi üzerine dava açma süresinin durduğu, davalı idarece otuz gün içerisinde cevap verilmemesi üzerine 22/04/2022 tarihinde zımni ret süresinin dolduğu, davalı idarece davacının başvurusunun reddine ilişkin 08/06/2022 tarihli-dava konusu- işlemin tesis edildiği, davacı tarafından, dava konusu işlemin tebliğ tarihinin 08/06/2022 tarihi olarak gösterildiği, itirazın reddine ilişkin işlemin davacıya tebliği üzerine dava açma süresinin yeniden işlemeye başladığı ve mevzuatta belirtildiği üzere başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılması gerektiği açık olmakla birlikte uyuşmazlıkta 06/09/2021 tarihli ilk idari işlemin tebliğine ilişkin sağlıklı bir veri sunulamadığından davacının bu işleme karşı yaptığı itiraz başvurusunun bir başka deyişle 11. madde kapsamında yaptığı 23/03/2022 tarihli başvurusunun tebliğ/öğrenme tarihi olarak kabul edilmesi gerekmekte olup itiraz başvurusunun tebliğ tarihi ile aynı gün olması hasebiyle başvurma tarihine kadar geçmiş bir süreden bahsedilemeyeceği açıktır.
Bu hususta, 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde davacının isteğinin 08/06/2022 tarihinde davalı idarece reddi üzerine, aynı tarihte yapılan tebligat neticesinde 07/07/2022 tarihinde dava açılmış olup işlemin tebliği üzerine yalnızca 28 gün geçtiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta "başvurma tarihine kadar geçen süre" bulunmadığından dava açma süresinin hesabına başka bir sürenin eklenmesi mümkün değildir. İlgili maddenin amaçsal olarak yorumlanmasından, dava açma süresini denetim altına alarak her iki taraf açısından da belirlilik ve düzen getirmek istenildiği görülmekte ise de madde metninin hukuki boşluk içerdiği ve bu durumun kamu gücünün tek yanlı olarak kullanım yetkisini haiz olan taraf yerine tesis edilen işlemlerle hukuksal durumu ve mülkiyet hakkı etkilenen taraf lehine yorumlanması kanunların ruhuna daha uygun olduğundan davanın süresinde açıldığı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket tarafından, Ordu ili, Mesudiye ilçesi, ... Mahallesi sınırları dahilinde 62.201,46 m2'lik ormanlık alanda Hidroelektrik Santrali HES Projesi kesin izin talebi onaylandığından arazi izin bedeli olarak 301.616,94-TL, ağaçlandırma bedeli olarak 257.332,42-TL, teminat bedeli olarak 35.060,00-TL ilk yıl tutarlarının yatırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleme ilişkin yapılan 23/03/2022 tarihli başvurunun reddine dair Giresun Orman Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7'nci maddesinin birinci fıkrasında, "Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11'inci maddesinde, "İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.
" hükmü yer almaktadır.
Uyuşmazlıkta, Giresun Orman Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle, davacı şirketten Ordu ili, Mesudiye ilçesi, ... Mahallesi sınırları dahilinde 62.201,46 m²'lik ormanlık alanda Hidroelektrik Santrali HES Projesi kesin izin talebi onaylandığından arazi izin bedeli olarak 301.616,94-TL, ağaçlandırma bedeli olarak 257.332,42-TL, teminat bedeli olarak 35.060,00-TL ilk yıl tutarlarının yatırılmasının istenildiği, bu işleme ilişkin davacı şirket tarafından 23/03/2022 tarihinde başvuru yapıldığı, yapılan başvurunun reddine ilişkin Giresun Orman Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, dava dosyasında Giresun Orman Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin tebligatına ilişkin PTT gönderi hareketlerinin sunulduğu görülmekle birlikte tebligatların kime ve ne şekilde yapıldığı, dolayısıyla usulüne uygun yapılıp yapılmadığının anlaşılmasına elverişli olmadığı görüldüğünden, PTT gönderi hareketleri ile listelenen tebliğ tarihi dikkate alınmaksızın, davacı şirket tarafından ... tarih ve ... sayılı işleme ilişkin olarak 2577 sayılı Kanun'un 11'inci maddesi kapsamında 23/03/2022 tarihinde başvuruda bulunulduğu görülmüş olup davacının 23/03/2022 tarihinde bu işlemden haberdar olduğunun kabulü gerektiği, dolayısıyla bu tarihin işlemin tebliğ tarihi olarak ele alınması gerektiği, bu başvuruya otuz günlük süre içerisinde bir cevap verilmediğinden 22/04/2022 tarihinde zımnen reddin gerçekleştiği anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmünde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılmasının, geri alınmasının, değiştirilmesinin veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurmanın, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı belirtilmiş olup davacı tarafından 16/09/2021 tarihli işleme karşı 23/03/2022 tarihinde itiraz edilmesi üzerine dava açma süresinin durduğu, davalı idarece otuz gün içerisinde cevap verilmemesi üzerine 22/04/2022 tarihinde zımni ret süresinin dolduğu, davalı idarece davacının başvurusunun reddine ilişkin 08/06/2022 tarihli-dava konusu- işlemin tesis edildiği, davacı tarafından ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı esasına kayden açılan 07/07/2022 tarihli dava dilekçesinde, dava konusu işlemin tebliğ tarihinin 08/06/2022 tarihi olarak gösterildiği, dolayısıyla itirazın reddine ilişkin işlemin davacıya tebliği üzerine dava açma süresinin yeniden işlemeye başladığı ancak mevzuatta belirtildiği üzere başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılması gerektiği açıktır.
Olayda, zımni ret süresinin dolmasından sonra yani 22/04/2022 tarihinden itibaren 46 gün geçtikten sonra dava konusu işlemin (47. gün ) 08/06/2022 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, davacı tarafından 07/07/2022 tarihinde, yani tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 28 gün geçtikten sonra (29. gün) davanın açıldığı görülmüştür. 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, 16/09/2021 tarihli işlemin tebliğ tarihi olarak davacının itiraz başvurusu yaptığı tarih olan 23/03/2022 tarihi kabul edildiğinden, bu tarihten öncesinde işleyen bir süreden bahsedilemeyeceği ancak davacının yaptığı itiraz başvurusu üzerine zımni ret süresinin dolmasından itibaren dava açma süresi içerisinde dava açması gerektiğinden, 22/04/2022 tarihinden itibaren işleyen dava açma süresi geçmekte iken davalı idarece davacının başvurusunun reddedildiği, bu durumda dava konusu işlemin tebliğ tarihi olan 08/06/2022 tarihini izleyen günden itibaren dava açma süresinin yeniden işlemeye başladığı, davanın 07/07/2022 tarihinde açıldığı, tebliğ tarihinden dava tarihine kadar 29 gün daha süre geçtiği, başvurma tarihine kadar geçmiş 46 günlük süre de hesaba katıldığında, 75 gün geçtikten sonra açılan davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, neticesi itibarıyla hukuka uygun olan temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle onanması gerektiğine karar verilmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 29/12/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy