T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/5414
Karar No : 2025/7889
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- (DAVALI)... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVACI) ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, karşılıklı olarak temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından; İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Kurulu'nun "(...) 1- İSKİ Genel Kurulunun ... tarih ve ... nolu kesinleşmiş kararı ve halen yürürlükte olan İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddelerine aykırı olarak, İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından bu köylerdeki abonelere geçmişe dönük yapılan tahakkuklar da dahil olmak üzere yapılan fazla tahakkukların ve düzenlenen faturaların iptali, 2- İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddelerinde belirtilen tarifenin üzerinde hesaplanarak tahsil edilen fatura bedellerinin Yönetmelikte belirtilen tarifeden fazla tahsil edilen kısımlarının ilgili abonelere iadesi, 3- İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddeleri kapsamında olan köylerdeki vatandaşlarımıza fatura tahakkuklarının İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddelerine göre tahakkuk ettirilmesi" yönündeki ... tarih ve ... sayılı kararının, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olarak görev yapan davacı tarafından meclise iade edilmesi üzerine anılan kararın ısrar olarak kabulüne ilişkin... tarih ve ... sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Kurulu kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta; İSKİ Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve...sayılı kararıyla genel kurula teklifle eskiden köy statüsünde olduğu halde 5216 sayılı Kanun ile köy tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüşen 33 köyün kullandığı suyun köy tarifesinden ücretlendirilmesini kaldıran Yönetmelik değişikliği teklifinin İSKİ Genel Kurulu'nun ...tarih ve ... sayılı kararıyla reddedilerek, bu köylerin köy tarifesinden (normal tarifenin % 25 'i) su kullanmaya devam etmelerine karar verildiği, bu kararın belediye başkanı tarafından yeniden görüşülmek üzere iade edilmesi üzerine İSKİ Genel Kurulunca 16/07/2020 tarih ve 7 sayılı ısrar kararı verilerek teklifin reddedilmesine ve bu kesinleşen karara karşın halen yürürlükte olan İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği'nin 6., 10. ve 14. maddeleri hükümleri uygulanmayarak, bu 33 köye normal tarife üzerinden 4 kat pahalı su bedeli tahakkuk ettirildiği tenkitiyle İSKİ Genel Kuruluna önerge verilmesi üzerine; İSKİ Genel Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile "belirtilen sürece değinilip, 33 köyün büyük bir kısmının su havzalarında bulunan ve su havzalarının korunması kapsamında birçok kısıtlama ile muhatap olan bu köylerdeki vatandaşların büyük çoğunluğunun tarım ve hayvancılıkla uğraştığı da belirtilerek, 1- İSKİ Genel Kurulunun ... tarih ve ... nolu kesinleşmiş kararı ve halen yürürlükte olan İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddelerine aykırı olarak, İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından bu köylerdeki abonelere geçmişe dönük yapılan tahakkuklar da dahil olmak üzere yapılan fazla tahakkukların ve düzenlenen faturaların iptali, 2- İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddelerinde belirtilen tarifenin üzerinde hesaplanarak tahsil edilen fatura bedellerinin Yönetmelikte belirtilen tarifeden fazla tahsil edilen kısımlarının ilgili abonelere iadesi, 3- İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddeleri kapsamında olan köylerdeki vatandaşlara fatura tahakkuklarının İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddelerine göre tahakkuk ettirilmesi" yönünde karar alındığı, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olarak görev yapan davacı tarafından meclise iade edilmesi üzerine anılan kararın ısrar olarak kabulüne ilişkin ... tarih ve ... sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davada uyuşmazlığın çözümünün 5216 sayılı Kanun'a göre tüzel kişiliği kaldırılan köylerde içme ve kullanma su tarifesinde köy konut tarifesinin uygulanıp uygulanmayacağı noktasında toplandığı; 02/11/2012 tarihinde kabul edilen 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un Geçici 1. maddesinin (15) fıkrası ile, değişikliğe uğramadan önce bu Kanuna göre tüzel kişiliği kaldırılan köylerde içme ve kullanma suları için alınacak ücretin 31/12/2025 tarihine kadar (09/03/2023 tarihli 7440 sayılı Kanun ile değişik) en düşük tarifenin % 25’ini geçmeyecek şekilde belirlendiği, 10/07/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun Geçici 2 nci maddesi ile köy tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüştürülen yerlerde de bu fıkra hükmünün uygulandığı, bir başka deyişle 6360 ve 5216 sayılı Kanunlar ile tüzel kişiliği kaldırılan köylerde içme ve kullanma suları için alınacak ücretin 31/12/2025 tarihine kadar (bu tarih dahil) en düşük tarifenin % 25’ini geçmeyecek şekilde belirleneceğinin düzenlendiği, daha sonra 17/07/2019 tarih ve 30836 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7186 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile bu uygulamanın 5216 sayılı Kanun'un Geçici 2 nci maddesi ile köy tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüştürülen yerlerde de uygulanacağına ilişkin hükmün kaldırıldığı, 16/10/2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan 7524 sayılı Kanun ile 5216 sayılı Kanuna Ek 3. madde eklendiği, bu maddede; köy veya belde belediyesi iken mahalleye dönüşen ve büyükşehir belediyesi sınırları içinde bulunup sosyo-ekonomik durumu, şehir merkezine uzaklığı, belediye hizmetlerine erişebilirliği, mevcut yapılaşma durumu ve benzeri hususlar dikkate alınarak ilgili ilçe belediye meclisinin kararı ve teklifi üzerine büyükşehir belediye meclisinin en geç doksan gün içinde alacağı karar ile kırsal yerleşim özelliği taşıdığı tespit edilen mahallelerin, kırsal mahalle ve kırsal yerleşik alan belirleneceği, bu yerlerde içme ve kullanma suları için alınacak ücretin en düşük tarifenin işyerleri için %50’sini, konutlar için %25’ini geçmeyecek şekilde belirleneceği, 30/03/2023 tarihli 7446 sayılı Kanun'un 5. maddesiyle bu madde uyarınca kırsal mahalle veya kırsal yerleşik alan olarak belirlenen yerler hakkında 6360 sayılı Kanun'un Geçici 1 inci maddesinin onbeşinci ve yirmidokuzuncu fıkralarının uygulanmayacağının belirtildiğinin görüldüğü; bu açıklamalardan; 5216 sayılı Kanun'a göre tüzel kişiliği kaldırılan köylerin önce mahalleye dönüşmesi, bu mahallelerin de kırsal mahalle ve kırsal yerleşik alan olarak belirlenmesine ilişkin bir safhanın öngörüldüğü, bu geçiş ve uyum süreciyle oluşan yeni hukuki statüsüne göre de içme ve kullanma suları için alınacak tarifenin belirlenebildiği görülmekle, kanun koyucunun 5216 sayılı Kanun'a göre tüzel kişiliği kaldırılan ve mahalleye dönüşen ve kırsal mahalle ve kırsal yerleşik alan belirlenen yerlerde indirimli içme ve kullanma suyu ücret tarifesi üzerinden alınabilmesine dair yararlandırıcı hükümlerin - hatta kırsal alan... yönetmeliğinde işyeri ve konut olarak tüketici gruplandırmasına da gidilmiştir- muhafaza edilmesi yolunda irade ortaya konulduğu, yani, indirimli tarifenin uygulanabileceğinin önünde bir yasal engel bulunmamakla birlikte uygulamanın, olsa olsa belirtilen yollarla şekillenmesi gereken bu kapsamdaki yerlerin bu statülerine göre dinamik tutulmaya çalışıldığı, 6360 ve 5216 sayılı Kanunlara göre tüzel kişiliği kaldırılan köyler bakımından kanun koyucunun bunlara ilişkin hukuki statülerinin birçok uygulamada benzeştirildiği gibi her biri yönünden ayrı idari rejimler de öngörüldüğü; dava konusu işlemin yapılan tahakkuk ve düzenlenen faturaların iptali ve faturaların fazladan tahsil edilen kısımlarının iadesi kısmı bakımından; 2019 yılında yapılan değişiklikle yalnızca, 5216 sayılı Kanun'a göre tüzel kişiliği kaldırılan köylerin de 6360 sayılı Kanun'a göre tüzel kişiliği kaldırılan köylerdeki uygulamaya dair hükmün aynen uygulanabileceğine dair ilave hükmün yürürlükten kaldırıldığı, bu kapsamdaki yerler için anılan konudaki yararlandırıcı, yükümlendirici veya yasaklayıcı normatif hükümlerin 2020 yılındaki Kanun değişikliğiyle başka bir intibak ve dönüşüme uğratıldığı, neticede, kanun koyucu tarafından bu yerler için indirimli içme ve kullanma suyu tarifesinden yararlanmanın belli şartlarda mümkün kılındığı, bir başka anlatımla, gelinen aşamada, her ne surette olursa olsun bu yerlerde indirimli tarife uygulanamayacağı gibi bir sonuca ulaşılamadığı, ayrıca, bu sırada İSKİ'nin anılan Yönetmeliğinde herhangi bir değişikliğe gidilmediği, İSKİ Yönetmelik hükümlerinin bu yerler için köy konut tarifesi üzerinden uygulanacağına ilişkin karar organı olan İSKİ Genel Kurul kararlarının alındığı ortadayken, faturaların normal tarife üzerinden tahakkuk ettirildiği, genel kurul kararının yoruma ihtiyaç göstermeyecek kadar açık ve işlevsel olduğu ve de bu düzenleyici işlemle kişiler için tanınmış yararlandırıcı hakların kendiliğinden uygulanacak hale geldiğinin kabul edilmesi gerektiği halde, bu yerler için genel kurulun kabul ettiği Yönetmelik hükümlerine riayet edilmeyerek tahakkuk yapılıp fatura düzenlenmesinin hukuk ve mevzuata uygun düşmediği, buna göre de, tahakkuk ve düzenlenen faturaların iptali ve faturaların fazladan tahsil edilen kısımlarının iadesine ilişkin kısımlarında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı; dava konusu işlemin İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddeleri kapsamında olan köylerdeki vatandaşlara fatura tahakkuklarının İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddelerine göre tahakkuk ettirileceğine ilişkin kısmına gelince; bu tür yerlere ilişkin bir süreç öngörüldüğü, üstelik statülerinin ortaya konulmasına dair Yönetmeliğin de çıkarıldığı, yasa koyucunun bu yerleri 6360 sayılı Kanun'a göre mahalleye dönüşen köylerden farklı bir perspektifte gördüğü, buna yönelik de, hangi durumda nasıl içme ve kullanma sularına ilişkin tarifenin uygulanabileceğine olanak sağlayan düzenlemelere işaret edildiği, dolayısıyla, geçiş ve intibak evrelerine ilişkin düzenlemelerin yürürlüğe konulduğu ve artık bu yerler bahsedilen ölçekte idari rejime tabi tutulmak istenmekte iken, bu düzenlemeler ışığında bir değerlendirmeye dayandırılmadan dava konusu kararda belirtilen gerekçelere istinaden, köy konut tarifesi (en düşük tarifenin % 25’ini geçmeyecek) üzerinden ve üstelik de işyeri/konut tüketici grubu ayrımına da tabi tutulmaksızın tesis edilen işlemin bu kısmında ise hukuka uyarlık görülmediği gerekçeleriyle; dava konusu işlemin bu yerler için İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddeleri kapsamında olan köylerdeki vatandaşlara fatura tahakkuklarının İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddelerine göre tahakkuk ettirileceğine ilişkin kısmının iptaline, davanın, tahakkuk ve düzenlenen faturaların iptali ve faturaların fazladan tahsil edilen kısımlarının iadesi kısmı yönünden ise reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 1- Davacı tarafından; 19/07/2019 tarihi itibarıyla 7186 sayılı Kanunun 33. maddesi hükmü ile 5216 sayılı Kanun kapsamında indirimli su tarifesi uygulamasının sona erdiği, kanuni düzenlemelere aykırı olarak Yönetmelik ile İSKİ Genel Kurulu kararıyla indirimli su tarifesi uygulamasına karar verilemeyeceği, 2020 yılında düzenlenen kırsal yerleşim ve kırsal mahalle düzenlemelerine yönelik olarak indirimli su tarifelerinin uygulanması için ilçe belediyeleri ve büyükşehir belediyesince herhangi bir karar alınmadığı istinaf kararının redde yönelik kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
2- Davalı idare tarafından; indirimli su tarifesinden faydalandırılması öngörülen 33 köyün büyük bir kısmının su havzalarında bulunan ve su havzalarının korunması kapsamında birçok kısıtlama ile muhatap olan bu köylerdeki vatandaşların büyük çoğunluğunun tarım ve hayvancılıkla uğraştığı, 6360 ve 5216 sayılı Kanun kapsamındaki mahalleye dönüşen köylerin statülerinin aynı olduğu, Anayasamızın 10. maddesi uyarınca eşitlik ilkesine uygun olarak dava konusu işlemin tesis edildiği, temyize konu istinaf kararının iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davacı ve davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu edilen istinaf kararının redde ilişkin kısmının bozulması ve iptale ilişkin kısmının ise onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Davacı tarafından, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Kurulu'nun "(...) 1- İSKİ Genel Kurulunun ...tarih ve ... nolu kesinleşmiş kararı ve halen yürürlükte olan İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddelerine aykırı olarak, İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından bu köylerdeki abonelere geçmişe dönük yapılan tahakkuklar da dahil olmak üzere yapılan fazla tahakkukların ve düzenlenen faturaların iptali, 2- İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddelerinde belirtilen tarifenin üzerinde hesaplanarak tahsil edilen fatura bedellerinin Yönetmelikte belirtilen tarifeden fazla tahsil edilen kısımlarının ilgili abonelere iadesi, 3- İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddeleri kapsamında olan köylerdeki vatandaşlarımıza fatura tahakkuklarının İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddelerine göre tahakkuk ettirilmesi" yönündeki ...tarih ve ... sayılı kararının, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olarak görev yapan davacı tarafından meclise iade edilmesi üzerine anılan kararın ısrar olarak kabulüne ilişkin ... tarih ve ... sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Kurulu kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun Geçici 2. maddesinde; "Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte; büyükşehir belediye sınırları, İstanbul ve Kocaeli ilinde, il mülkî sınırıdır. (...) Bu sınırlar içinde kalan köylerin tüzel kişiliği sona ererek mahalleye dönüşür. (...) Bu köylerde su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütme görev ve yetkisi ilgili büyükşehir belediyesine bağlı su ve kanalizasyon idaresine aittir.(...)" hükmüne; 12/11/2012 tarihinde kabul edilen 6360 Sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun "Büyükşehir belediyesi kurulması ve sınırlarının belirlenmesi " başlıklı 1. maddesinin (4) fıkrasında; "İstanbul ve Kocaeli il mülki sınırları içerisinde bulunan köylerin tüzel kişiliği kaldırılarak bağlı bulundukları ilçe belediyesine mahalle olarak katılmıştır." hükmüne (Söz konusu maddenin yürürlük tarihi olarak yapılacak ilk mahalli idareler genel seçiminde yürürlüğe gireceği belirtilmiş olup, 30/03/2014 tarihinde ilk mahalle idareler seçimi yapıldığı için bu tarihte yürürlüğe girmiştir.); 6360 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin (15) fıkrasında (ilk haliyle); "(...) Bu yerlerde içme ve kullanma suları için alınacak ücret 31/12/2025 (09/03/2023 tarihli, 7440 sayılı Kanun ile değişik) tarihine kadar (bu tarih dahil) en düşük tarifenin % 25’ini geçmeyecek şekilde belirlenir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun geçici 2 nci maddesi ile köy tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüştürülen yerlerde de bu fıkra hükmü uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
17/07/2019 tarih ve 30836 sayılı Mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7186 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile 12/11/2012 tarihli ve 6360 sayılı Kanun'un Geçici 1 inci maddesinin onbeşinci fıkrasının son cümlesi yürürlükten kaldırılmıştır. 6360 sayılı Kanun'un 7186 sayılı Kanun'un 17/07/2019 tarihli, 33. maddesiyle değişik Geçici 1. maddesinin (15) fıkrası; "(...) Bu yerlerde içme ve kullanma suları için alınacak ücret 31.12.2025 (09.03.2023 tarihli 7440 sayılı Kanun ile değişik) tarihine kadar (bu tarih dahil) en düşük tarifenin % 25’ini geçmeyecek şekilde belirlenir. (Mülga cümle:17.07.2019-7186/33. md.)" şeklinde düzenlenmiştir.
5216 sayılı Kanun'a, 16/10/2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7524 sayılı Kanun'un 10. maddesiyle ile eklenen Ek 3. madde; "Köy veya belde belediyesi iken mahalleye dönüşen ve büyükşehir belediyesi sınırları içinde bulunup sosyo-ekonomik durumu, şehir merkezine uzaklığı, belediye hizmetlerine erişebilirliği, mevcut yapılaşma durumu ve benzeri hususlar dikkate alınarak ilgili ilçe belediye meclisinin kararı ve teklifi üzerine büyükşehir belediye meclisinin en geç doksan gün içinde alacağı karar ile kırsal yerleşim özelliği taşıdığı tespit edilen mahalleler, kırsal mahalle kabul edilir. (...) Bu yerlerde içme ve kullanma suları için alınacak ücret en düşük tarifenin işyerleri için %50’sini, konutlar için %25’ini geçmeyecek şekilde belirlenir.(...) Bu madde uyarınca kırsal mahalle veya kırsal yerleşik alan olarak belirlenen yerler hakkında 12/11/2012 tarihli ve 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun geçici 1 inci maddesinin onbeşinci ve yirmidokuzuncu fıkraları uygulanmaz..." hükümleri yer almaktadır.
2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Genel Kurul" başlıklı 4. maddesinde "İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi, İSKİ Genel Kurulu olarak görevli ve yetkilidir." hükmü; "Kurulun görevleri" başlıklı 6. maddesinde "Genel Kurulun görevleri şunlardır: (...) f) Su satışı ve kullanılmış suların boşaltılmasına ilişkin tarifeleri inceleyerek karara bağlamak, l) Yönetim Kurulunca ön incelemeleri yapılan yönetmelikleri inceleyip karara bağlamak, m) İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı veya Yönetim Kurulunun Genel Kurulda görüşülmesini önerdiği diğer işleri görüşüp karara bağlamak." hükmü; "Yönetim Kurulunun görevleri" başlıklı 9. maddesinde "Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır: (...) k) Genel Müdürlükçe hazırlanan su satışı ve kullanılmış suların boşaltılmasına ilişkin tarifeleri tespit ederek Genel Kurulun onayına sunmak" hükmü düzenlenmiştir.
31/05/2018 yürürlük tarihli İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği'nin 6. maddesinde köy konut tarifesine belirlenen tarifeler arasında yer verilmiş, "Köy konut tarifesi uygulanacak aboneler" başlıklı 10. maddesinde; "Köy konut tarifesi aşağıdaki esaslar çerçevesinde uygulanır. (a) 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi Ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla mahalle konumuna gelmiş köy yerleşik alan sınırı içerisinde kalan bölgelerdeki konut abonelerine, (b) Önceki statüsü köy olup Büyükşehir Belediyesi hizmet alanlarının İstanbul Valiliği sınırlarına genişletilmesi sebebiyle ve 12/11/2012 tarihli ve 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla mahalle konumuna gelmiş köylerdeki köy yerleşik alan sınırı dışında kalan bölgeler ve 10/07/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununa göre mahalle statüsüne dönüşen Çatalca İlçesi ..., ..., ... ve ... mahallesi, ..., ... ..., ... ve ...ve ..., ... ... Mahallelerinde ikameti adrese dayalı sistem kayıtları veya Muhtarlık Belgesi ile tevsik edilen, geçimini tarım ve hayvancılıkla sağlayan yerlerdeki konut abonelerine, köy konut tarifesi uygulanır. (2) Yönetmeliğin 10'uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen bu yerlerde köy konut tarifesi, içme ve kullanma suları için tespit edilecek en düşük konut tarifesinin %25’ini geçmeyecek şekilde belirlenir." hükümleri, aynı Yönetmeliğin "Köy işyeri tarifesi uygulanacak aboneler" başlıklı 14. maddesinde; "(1) Köy işyeri tarifesi aşağıdaki esaslar çerçevesinde uygulanır. (a) 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanımla mahalle konumuna gelmiş köy yerleşik alan sınırı içerisinde kalan bölgelerdeki işyeri abonelerine, (b) 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununa göre mahalle statüsüne dönüşen Çatalca ilçesi ..., ... ..., ..., ..., ... ve ...ve ..., ...mahallelerindeki köy hayatının idamesi için gerekli olan bakkal, kahvehane, marangoz, terzi, lokanta, kasap, berber, manav, fırın ve benzeri ölçekteki abonelere, köy işyeri tarifesi uygulanır. (2) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen bu yerlerde köy işyeri tarifesi, içme ve kullanma suları için tespit edilecek en düşük işyeri tarifesinin % 25 'ini geçmeyecek şekilde belirlenir. (3) İşyeri sahiplerinin bu durumlarını bağlı bulundukları muhtarlıklar tarafindan belgelendirilmeleri gerekmektedir." hükümleri mevcuttur.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu edilen kararın; dava konusu işlemin yapılan tahakkuk ve düzenlenen faturaların iptali ve faturaların fazladan tahsil edilen kısımlarının iadesi kısmı (davanın reddine ilişkin kısmı) yönünden;
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
Bölge İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile kararın bu kısmının onanması gerekmektedir.
Temyize konu edilen kararın; dava konusu işlemin İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddeleri kapsamında olan köylerdeki vatandaşlara fatura tahakkuklarının İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddelerine göre tahakkuk ettirileceğine ilişkin kısmı (dava konusu işlemin iptal edilen kısmı) yönünden;
Dosyadaki bilgi ve belgeler ile birlikte uyuşmazlığı ilgilendiren yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu İSKİ Genel Kurul Kararının İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddeleri kapsamında olan köylerdeki vatandaşlara fatura tahakkuklarının İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddelerine göre tahakkuk ettirileceğine ilişkin kısmının, İdare Mahkemesince; bu tür yerlere ilişkin bir süreç öngörüldüğü, üstelik statülerinin ortaya konulmasına dair Yönetmeliğin de çıkarıldığı, yasa koyucunun bu yerleri 6360 sayılı Kanun'a göre mahalleye dönüşen köylerden farklı bir perspektifte gördüğü, buna yönelik de, hangi durumda nasıl içme ve kullanma sularına ilişkin tarifenin uygulanabileceğine olanak sağlayan düzenlemelere işaret edildiği, dolayısıyla, geçiş ve intibak evrelerine ilişkin düzenlemelerin yürürlüğe konulduğu ve artık bu yerler bahsedilen ölçekte idari rejime tabi tutulmak istenmekte iken, bu düzenlemeler ışığında bir değerlendirmeye dayandırılmadan dava konusu kararda belirtilen gerekçelere istinaden, köy konut tarifesi (en düşük tarifenin % 25’ini geçmeyecek) üzerinden ve üstelik de işyeri/konut tüketici grubu ayrımına da tabi tutulmaksızın tesis edilen işlemin bu kısmında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ise de;
2560 sayılı İSKİ Kanun'un "Genel Kurul" başlıklı 4. maddesinde "İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi, İSKİ Genel Kurulu olarak görevli ve yetkilidir." hükmü, "Kurulun görevleri" başlıklı 6. maddesinde "Genel Kurulun görevleri şunlardır: (...) f) Su satışı ve kullanılmış suların boşaltılmasına ilişkin tarifeleri inceleyerek karara bağlamak, l) Yönetim Kurulunca ön incelemeleri yapılan yönetmelikleri inceleyip karara bağlamak, m) İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı veya Yönetim Kurulunun Genel Kurulda görüşülmesini önerdiği diğer işleri görüşüp karara bağlamak." hükmü, "Yönetim Kurulunun görevleri" başlıklı 9. maddesinde "Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır: (...) k) Genel Müdürlükçe hazırlanan su satışı ve kullanılmış suların boşaltılmasına ilişkin tarifeleri tespit ederek Genel Kurulun onayına sunmak" hükmü dikkate alındığında; İSKİ Genel Kurulunun su satışına ilişkin tarifeleri ve Yönetmelikleri nihai olarak karara bağlamak konusunda görevli ve yetkili olduğu; uyuşmazlıkta, İSKİ Yönetim Kurulu'nun ...tarih ve ...sayılı kararıyla genel kurula teklifle eskiden köy statüsünde olduğu halde 5216 sayılı Kanun ile köy tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüşen 33 köyün kullandığı suyun köy tarifesinden ücretlendirilmesini kaldıran Yönetmelik değişikliği teklifinin İSKİ Genel Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararıyla reddedilerek, bu köylerin köy tarifesinden (normal tarifenin % 25 'i) su kullanmaya devam etmelerine karar verildiği, bu kararın belediye başkanı tarafından yeniden görüşülmek üzere iade edilmesi üzerine İSKİ Genel Kurulunca ... tarih ve ... sayılı ısrar kararı verilerek teklifin reddedilmesine ve bu kesinleşen karara karşın ve halen yürürlükte olan İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği'nin 6., 10. ve 14. maddeleri hükümleri uygulanmayarak, İSKİ Genel Müdürlüğünce bu 33 köye normal tarife üzerinden 4 kat pahalı su bedeli tahakkuk ettirilmesi ve buna göre indirimsiz olarak fazla tahsilatlar yapılması üzerine, konunun İSKİ Genel Kurul gündemine alınarak; 33 köyün büyük bir kısmının su havzalarında bulunan ve su havzalarının korunması kapsamında birçok kısıtlama ile muhatap olduğu, bu köylerdeki vatandaşların büyük çoğunluğunun tarım ve hayvancılıkla uğraştığı belirtilerek, kesinleşen İSKİ Genel Kurulu Kararına ve indirimli su tarifesine ilişkin Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak İSKİ Genel Müdürlüğünce bu 33 köyden fazladan yapılan su tahakkuklarının ve düzenlenen faturaların iptali ile fazla tahsil edilen kısımların ilgililerine iadesi, halen yürürlükte bulunan İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddeleri kapsamında olan köylerdeki vatandaşlara fatura tahakkuklarının İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddelerine göre tahakkuk ettirilmesi yönünde verilen kararda hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, su satışı tarifeleri ile Yönetmeliklerini nihai olarak karara bağlamaya yetkili olan İSKİ Genel Kurulunun indirimli su tarifesi uygulanacak köylere ilişkin (33 köyün büyük bir kısmının su havzalarında bulunan ve su havzalarının korunması kapsamında birçok kısıtlama ile muhatap olduğu, bu köylerdeki vatandaşların büyük çoğunluğunun tarım ve hayvancılıkla uğraştığı gerekçesiyle) kesinleşen kararı ve aynı yönde düzenlemeler içeren İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak, aksi yönde karar alınıncaya ve Yönetmelik hükümleri değiştirilinceye kadar bu köylerden indirimli tarifenin üzerinde su tahakkuklarının yapılamayacağı ve faturalar düzenlenemeyeceği açık olduğundan, dava konusu işlemin bu kısmında hukuka aykırılık, işlemin bu kısmının iptali yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, davacının temyiz isteminin ise reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının;
a) Dava konusu işlemin, İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddeleri kapsamında olan köylerdeki vatandaşlara fatura tahakkuklarının İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği’nin 6., 10. ve 14. maddelerine göre tahakkuk ettirileceğine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
b) Dava konusu işlemin, yapılan tahakkuk ve düzenlenen faturaların iptali ve faturaların fazladan tahsil edilen kısımlarının iadesi kısmının ONANMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 22/10/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.