T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/5906
Karar No : 2024/5688
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Uluslararası Madencilik Lojistik Tarım San. ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Erzurum ili, Pasinler ilçesi sınırları dahilinde bulunan ER:... sayılı IV-(c) Grubu saha ile ilgili olarak maden arama ruhsatı verilmesi talebi ile yapılan başvurunun reddine dair Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olarak gösterilen Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Taşınmaz Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacının mevzuat gereği istenilen belgelerle birlikte anılan saha ile ilgili arama ruhsatı başvurusunda bulunduğu, söz konusu başvurunun uygun bulunmamasına ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Taşınmaz Komisyonu kararında talebin reddine ilişkin herhangi bir gerekçe gösterilmediği, sadece talebin "uygun bulunmadığının" belirtildiği ancak her idari işlemin gerekçeli olması başka bir deyişle idari işlemin tesisinde takdir hakkının hangi suretle kullanıldığının açıkça belirtilmesi gerekliliği karşısında bu durum ortaya konulmaksızın tesis edilen davaya konu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı, diğer yandan, işbu kararın doğrudan işletme ruhsatı verilmesi sonucunu doğurmayacağı, davalı idarelerce, söz konusu başvuru hakkında 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. ve 24. maddesi hükümleri kapsamında değerlendirme yapıldıktan sonra yeniden bir idari işlem tesis edilebileceğinin de tabii olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı tarafından; Devlet tarafından sağlanan işletme hakkının, süreğen bir işletme hakkına sebebiyet verecek kazanılmış hak sağlamadığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Taşınmaz Komisyonunun Devlet'e gelir getiren taşınmazların hangi şekilde en verimli kullanılacağı hususunda takdir hakkının bulunduğu, yapılan işlemlerin Kanun, Yönetmelik ve 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi hükümlerine uygun olarak gerçekleştirildiği, madenlerin kamu yararına en uygun şekilde idare edilmesinin Devletin hükümranlık hakları gereğinden olduğu, milli servetin aranması ve işletilmesi işlemlerinin bir kamu görevi olarak kabulü gerektiği, damarından sökülmeyen madenlerin, Devletin malı olduğu, gerçek veya tüzel kişilere sadece Devlet adına "madencilik faaliyetinde bulunma / işletmecilik hakkı" verildiği, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından; Usule ilişkin; olarak davanın yasal süre içerisinde açılmadığı; esasa ilişkin olarak; Anayasa ve ilgili mevzuat uyarınca madenlerin Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu, bu itibarla ruhsat sahibine Devlet tarafından sağlanan işletme hakkının kazanılmış hak olmadığı, Devlete gelir getiren taşınmazların hangi şekilde en verimli kullanılacağı konusunda idarenin takdir hakkı olduğu, bu konuda uygulamada birliğin sağlanması adına Cumhurbaşkanlığı Genelgesinin düzenlendiği, ilgili Genelgeye göre bu konudaki tasarrufa yönelik işlemlerin ilgili bakanlıklar tarafından kurulan komisyonlar vasıtasıyla yapılmasının öngörüldüğü, davacının talebinin anılan Komisyon tarafından yapılan değerlendirme sonucunda reddedildiği, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 06/11/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.