T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/5946
Karar No : 2024/5810
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ
Davacı ... vekili Av. ... tarafından, Hatay ili, Hassa ilçesi dahilinde bulunan ER:... erişim numaralı maden sahasının 27/09/2023 tarihinde gerçekleştirilen ihalesi uhdesinde kalan davacının, işletme ruhsatı başvurusunun IV. Grup maden ruhsatı ile çakışmalı olduğundan bahisle reddedilmesi üzerine, II(a) grubu işletme ruhsatı başvurusu ile IV. Grup maden ruhsatının çakışmalı hale getirilmesine yönelik işlemin tekrar değerlendirilerek II (a) grubu işletme ruhsatının düzenlenmesi ya da ihale bedelinin ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle ... Genel Müdürlüğü'ne karşı açılan dava sonucunda; Hatay 4. İdare Mahkemesi'nin dava konusu işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğuna ilişkin 14/08/2024 gün ve E:2024/2379, K:2024/2296 sayılı yetki ret kararı ile Ankara 16. İdare Mahkemesi'nin dava konusu taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesi olan Hatay İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğuna ilişkin 04/10/2024 gün ve E:2024/1595, K:2024/1551 sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya incelendi.
2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrasında; "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir", 34. maddesinin birinci fıkrasında; "İmar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkeme, taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesidir." hükmüne yer verilmiştir.
Türk Medeni Kanunu'nun 718. maddesinde, arazi üzerindeki mülkiyetin, altındaki arz katmanı ve kaynakları da kapsadığı belirtilmiş olup, madenlerin önemine binaen Maden Kanunu'nun 4. maddesinde; madenlerin Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu ve içinde bulunduğu arazi mülkiyetine tabi olmadığı düzenlenmiştir.
Uyuşmazlık; ihale uhdesinde kalan davacının işletme ruhsatı başvurusunun davalı idare tarafından IV. Grup maden ruhsatı ile çakışmalı olduğu gerekçesi ile uygun görülmeyerek reddedilmesi sonrasında II(a) grubu işletme ruhsatı başvurusu ile IV. Grup maden ruhsatının çakışmalı hale getirilmesine yönelik işlemin tekrar değerlendirilerek II (a) grubu işletme ruhsatının düzenlenmesi ya da ihale bedelinin ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemden kaynaklandığı, davacı tarafından ihale bedelinin iadesi istemiyle başka bir davanın daha açıldığı, dava dilekçesinde de ihale bedelinden ziyade işletme ruhsatı düzenlenmemesinin dava konusu edildiği sonucuna varılmakla, bakılan uyuşmazlığın yalnızca işletme ruhsat talebinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda, uyuşmazlığın işletme ruhsatı başvurusunun reddedilmesinden kaynaklandığı dikkate alındığında, madenlerin taşınmaz olarak nitelendirilmesi konusunda duraksama bulunmayıp, özel yetki kuralını düzenleyen 2577 sayılı Kanun'un 34. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, taşınmaz mallara ve bu taşınmazlarla ilgili haklara ilişkin olduğu anlaşılan uyuşmazlığın görüm ve çözümünde taşınmazın bulunduğu yerdeki Hatay İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Hatay İdare Mahkemesinin yetkili olduğunun belirlenmesine, dava dosyasının Hatay 4. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın birer örneğinin Ankara 16. İdare Mahkemesi'ne ve taraflara bildirilmesine, 12/11/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.