T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/6100
Karar No : 2025/7377
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Burdur il merkezindeki taksi durakları ve ticari taksilere ilişkin Burdur Belediye Meclisinin ... tarih ve .../... sayılı kararı ile düzenlenen Burdur Belediye Başkanlığı Taksi Durakları ve (T) Plakalı Ticari Taksi Yönetmeliğinin 4'üncü maddesinde yer alan "(T)Plakalı Ticari Taksi: Yapısı itibariyle sürücüsü dahil en çok 8 oturma yeri olan, insan taşımak için imal edilmiş bulunan ve taksimetre veya tarife ile yolcu taşıyan M1 sınıfı ticari motorlu araçtır." maddesindeki "8" ibaresinin, üçüncü sayfasında yer alan "Plaka tahsis süresi: T Plakanın kullanım süresi olan 30 (otuz) yılı," ibaresinin "T plaka kullanım süresi 30 yıldır." kısmının, 8'inci maddesinin 3'üncü fıkrasında yer alan "Mevcut taksi durağı ile yeni kurulacak taksi duraklarının arası kuş uçumu yarıçapı 500 metreden daha az mesafede olamaz" ibaresinin, 9'uncu maddesinin 3'üncü fıkrasında yer alan "Taksi durakları Belediye Encümeni tarafından kapatılır. Kapatılan taksi durağında, çalışan ticari taksileri Encümen ayrı ayrı veya toplu bir şekilde farklı duraklara veya aynı durağa da verebilir. Kapatılan taksı durağının tekrardan açılması Belediye Encümeninin tasarrufu altındadır." ibaresinin, 9'uncu maddesinin 4'üncü fıkrasında yer alan "Burdur Belediyesinin taksi durağının kapatılması durumunda alternatif yeni bir durak tahsisi yapmak gibi bir zorunluluğu yoktur." ibaresinin, 13'üncü maddesinin 4'üncü fıkrasında yer alan "Sürücülerin kılık ve kıyafetleri düzgün, ütülü, temiz ve devlet memurları kılık ve kıyafet yönetmeliğine uygun olacaktır." ibaresinin, 13'üncü maddesinin 11'inci fıkrasında yer alan "Yolcunun beraberinde taşıdığı eşyasından 50 kiloya kadar olandan bagaj ücreti alınmaz. Bagaj hacmine uygun olan eşyadan ve tarife ile belirlenen ücretler haricinde, müşteriden ilave ücret talep edilemez." ibaresinin, 13'üncü maddesinin 17'nci fıkrasında yer alan "Hizmetlerin aksamaması için her durak resmi tatil günleri ve geceleri çalışmak üzere sayıları 2'den az olmamak şartıyla, toplam mevcudunun 1/4'ü oranında nöbet çizelgesi yapmak suretiyle çalışmak zorundadır." ibaresinin ve 13'üncü maddesinin 25'inci fıkrasında yer alan "Belediye Encümen kararı ile durakta çalışması uygun görülen ve durağa gönderilen ticari taksi işletmecilerinden ayak bastı parası, hava parası, peştamallık ve benzeri adlarda para talep edilmesi kesinlikle yasaktır." ibaresinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararda; iptali istenilen Yönetmelik maddeleri ve ilgili kısımlar ayrı ayrı değerlendirildiğinde;
1) Yönetmeliğin 4'üncü maddesinde yer alan "T Plakalı Ticari Taksi" tanımındaki "en çok 8 oturma yeri" ibaresinin incelenmesinden; davalı belediyenin savunma dilekçesinde, Yönetmelikte T plakalı ticari taksi tanımında yer alan "en çok 8 oturma yeri" ibaresinin yazım yanlışı içerdiği, bu hususta gerekli düzeltmenin yapılacağının belirtildiği, Mahkemelerinin 14/04/2023 tarihli ara kararına verilen 25/04/2023 tarihli cevapta, söz konusu düzeltmenin... tarih ve... sayılı Burdur Belediye Meclisi kararıyla yapılarak ilgili kısmın davacının da talep ettiği şekliyle "en çok 9 oturma yeri" ibaresine yer verilmek suretiyle yeniden düzenlendiğinin belirtildiği, uyuşmazlığın konusuz kalan bu kısmı yönünden esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmadığı;
2) Yönetmeliğin 4'üncü maddesinde yer alan "T Plakanın kullanım süresi olan 30 (otuz) yılı" ibaresinin incelenmesinden; toplu taşıma hizmetlerinin gördürülmesinde verilecek ruhsatlar için Belediye Kanunu'nda açıkça bir kullanım süresi öngörülmemiş ise de, olaya dava konusu uyuşmazlık özelinde bakıldığında, belediyenin yetki ve sorumluluk sahasındaki ticari taksi duraklarında çalışacak taksi esnafının belirlenmesinde, belediyenin yetkili olduğu ve belirlenen taksi esnafının yine belediye tarafından verilen ruhsatla faaliyette bulunacağı gözetildiğinde, bu hukuki ilişkide bir nevi taşınmaz mal üzerinde sınırlı ayni hak tesisi müessesesine benzer bir hukuki durum oluşturulduğu, Belediye Kanununun 18'inci maddesinin (e) bendinde de belediye meclisine, süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla taşınmaz mal üzerinde sınırlı ayni hak tesis etme yetkisi tanındığı, söz konusu hüküm dikkate alındığında ticari taksi taşımacılığı faaliyetinde bulunan davacının ve diğer taksi esnafının, davalı belediyenin yetki sahasındaki taksi duraklarında yine davalı belediye tarafından verilen ve belli bir kullanım süresi olması gereken ruhsatla faaliyette bulunması gerekmekte olduğundan, T plaka kullanım süresinin 30 yıl olarak belirlenmesine ilişkin düzenlemede hukuka aykırılık görülmediği;
3) Yönetmeliğin 8'inci maddesinin 3'üncü fıkrasında yer alan "Mevcut taksi durağı ile yeni kurulacak taksi duraklarının arası kuş uçumu yarıçapı 500 metreden daha az mesafede olamaz" ibaresinin incelenmesinden; ticari taksi durakları arasında kuş uçumu belli bir mesafenin öngörülmesi için davalı belediye tarafından Belediye Kanunu'nun 15/p maddesiyle tanınan durak yerlerini belirleme yetkisi kapsamında mevcut durakların birbiriyle olan uzaklığı da dikkate alınmak suretiyle fiili durum dikkate alınarak belirlenen kuş uçumu 500 metre kriterinin objektiflikten uzak belli bir subjektif saikle belirlendiğine ilişkin dosyada herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, davacı tarafından da bu yönde bir iddiada bulunulmadığı, halihazırda il merkezinde faaliyette olan taksi duraklarının bir kısmının sınırlarının birbiriyle çakışması ve birbirine teğet olması nedeniyle duraklar arasında çıkabilecek anlaşmazlıkların da önüne geçebilmek adına fiili duruma da uygun olarak objektif bir şekilde takdiren belirlenen mesafede ve dolayısıyla mevcut taksi durağı ile yeni kurulacak taksi duraklarının arasında kuş uçumu 500 metre mesafe bulunması şeklinde yapılan düzenlemede hukuka aykırılık görülmediği;
4) Yönetmeliğin 9'uncu maddesinin 3'üncü fıkrasında yer alan "Taksi durakları Belediye Encümeni tarafından kapatılır. Kapatılan taksi durağında, çalışan ticari taksileri Encümen ayrı ayrı veya toplu bir şekilde farklı duraklara veya aynı durağa da verebilir. Kapatılan taksi durağının tekrardan açılması Belediye Encümeninin tasarrufu altındadır." ibaresinin incelenmesinden; Belediye Kanunu'nun 18/e maddesi uyarınca taşınmaz malların tahsisine, tahsisinin değiştirilmesine ve kaldırılmasına yetki olan karar merciinin Belediye Meclisi olduğu, dava konusu Yönetmeliğin 9/3 maddesinde ise Belediye Kanunu'nun 18/e maddesine aykırı olarak, taşınmaz malların tahsisine, tahsisinin değiştirilmesine ve kaldırılmasına benzer bir hukuki niteliğe haiz taksi duraklarının kapatılması, durakta çalışan taksicilerin yerlerinin değiştirilmesi ve tekrardan durak açılması yetkisinin Belediye Encümenine verildiği görülmekle, Belediye Kanunu'nun 34/g maddesi uyarınca taşınmaz malların tahsisine benzer bir hukuki niteliğe haiz taksi duraklarının kapatılması hususunda Yönetmeliğin dayanağı Belediye Kanunu hükümlerince Meclis tarafından karar alınması gerekli olduğundan, bu hususta sadece Belediye Meclisince alınan kararın uygulanması yetkisinin Belediye Encümeninin görev ve yetkisinde olduğunun kabulü gerektiği, bu durumda, taksi duraklarının kapatılması, kapatılan taksi durağında çalışan ticari taksilerin, ayrı ayrı veya toplu bir şekilde farklı duraklara veya aynı durağa verilmesi ve kapatılan taksi durağının tekrardan açılması hususunda karar alma yetkisinin Belediye Kanunu'nun 18/e maddesi uyarınca belediyenin karar organı olan Belediye Meclisinde olması gerekirken, bu hususta karar alma yetkisinin Belediye Encümenine verilmesine dair düzenlemede hukuka uyarlık görülmediği;
5) Yönetmeliğin 9'uncu maddesinin 4'üncü fıkrasında yer alan "Burdur Belediyesinin taksi durağının kapatılması durumunda alternatif yeni bir durak tahsisi yapmak gibi bir zorunluluğu yoktur." ibaresinin incelenmesinden;
Dava konusu Yönetmelikte sayılan hususların gerçekleşmesi nedeniyle taksi durağının kapatılmasına karar verilmesi durumunda bu kararın sadece durak hakkında hüküm ve sonuç doğuracağı, dolayısıyla kapatılan durakta çalışan taksi esnafının mesleki faaliyetini yürütmesine engel bir durum oluşturmayacağı, davacının taksi duraklarının kapatılması için gerekli sebeplerin ve kapatma usulünün belirlendiği kısımları dava konusu etmediği gözetildiğinde, bir taksi esnafının çalıştığı durağın kapatılması durumunda zaten başka bir durakta mesleğini icra etmeye devam edeceğinden, kapatılan durak yerine yeni bir alternatif durak tahsis edilmesinin davacının mesleki faaliyeti açısından gereklilik arz etmediği gibi, aynı zamanda kente ulaşım hizmeti verecek taksi sayısında bir azalmaya da neden olmayacağından, bu düzenlemede hukuka aykırılık görülmediği;
6) Yönetmeliğin 13'üncü maddesinin 4'üncü fıkrasında yer alan "Sürücülerin kılık ve kıyafetleri düzgün, ütülü, temiz ve devlet memurları kılık ve kıyafet yönetmeliğine uygun olacaktır." ibaresinin incelenmesinden; davalı belediyenin 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/p maddesi uyarınca sahip olduğu yetki ve imtiyazlar irdelendiğinde, bu yetki ve imtiyazların kapsamının, netice itibarıyla bir serbest meslek erbabı olan ve devlet memuru yada kamu görevlisi niteliğini taşımayan taksi esnafı ve taksi sürücülerinin kılık kıyafetini belirleme yetkisini içermediği, dolayısıyla serbest meslek icra eden ticari taksi sürücülerine, devlet memurları kılık ve kıyafet yönetmeliğine uygun giyinme yükümlülüğü yüklenemeyeceği sonucuna varıldığından, anılan Yönetmeliğin 13'üncü maddesinin 4'üncü fıkrasında bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı;
7) Yönetmeliğin 13'üncü maddesinin 11'inci fıkrasında yer alan "Yolcunun beraberinde taşıdığı eşyasından 50 kiloya kadar olandan bagaj ücreti alınmaz. Bagaj hacmine uygun olan eşyadan ve tarife ile belirlenen ücretler haricinde, müşteriden ilave ücret talep edilemez." ibaresinin incelenmesinden; dava konusu Yönetmeliğin dayanağı daha üst düzenleyici işlem niteliğindeki Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde yolcu beraberindeki eşyanın belli bir kısmından ücret alınmayacağının düzenlendiği, dava konusu Yönetmeliğin 13/11 maddesinde de bu düzenlemeyle benzer şekilde yolcu beraberindeki eşyanın belli bir sınırı aşmayan kısmından ücret alınmayacağınn düzenlendiği, bu sınırın da 50 kg olarak belirlendiği, 50 kg sınırının objektiflikten uzak belli bir subjektif saikle belirlendiğine ilişkin dosyada herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı gibi davacı tarafından da 50 kilograma kadar olan eşyadan ücret alınmayacağı kuralına bir itirazda bulunulmadığı, bununla birlikte Yönetmeliğin 13'üncü maddesinin 11'inci fıkrasında davacının talep ettiği şekilde yolcu beraberindeki eşyadan 50 kilogramı aşan kısım için ek ücret alınmasını engelleyen bir yasaklayıcı hüküm bulunmadığı, 50 kilogram sınırının belirlenmesine yönelik olarak da taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığı, Yönetmelikte 50 kilogramı aşan eşya için ne kadar ücret talep edileceği hususunda miktar içeren somut bir düzenleme bulunmamaktaysa da zaten taksilerin taşıma ücretlerinin miktarının Yönetmelikte belirlenmediği, bu hususta taksilerin taşıma ücretlerinin Ücret ve Tarife Belirleme Komisyonu tarafından belirleneceğinin düzenleme altına alındığı, bakılan davanın konusunu da bu komisyon tarafından belirlenen tarifenin oluşturmadığı göz önüne alındığında, dava konusu konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı;
8) Yönetmeliğin 13'üncü maddesinin 17'nci fıkrasında yer alan "Hizmetlerin aksamaması için her durak resmi tatil günleri ve geceleri çalışmak üzere sayıları 2'den az olmamak şartıyla, toplam mevcudunun 1/4'ü oranında nöbet çizelgesi yapmak suretiyle çalışmak zorundadır." ibaresinin incelenmesinden; uyuşmazlık özelinde taksi duraklarının resmi tatil günleri ve gece nöbeti düzenlemesi incelendiğinde, özellikle nöbetin nasıl tutulacağı, nöbetçi taksi esnafının nöbet süresince durakta fiilen bulunmak zorunda olup olmadığı, uzaktan nöbet, çağrı üzerine gelme gibi çeşitli uygulamaların yapılıp yapılamayacağı gibi hususlar düzenlemeye konu edilmediği gibi nöbet tutması gereken taksi sayısının da Burdur il merkezinin tatil günleri ve gece müşteri potansiyeliyle uyumunu ortaya koyacak biçimde belli bir teknik veri esas alınmak suretiyle belirlenmediği, Mahkemelerinin 25/04/2023 tarihli ara kararına verilen cevapta; çağrı üzerine gelme yahut uzaktan nöbet gibi alternatif uygulamalarla nöbet tutulabileceğine dair Yönetmelikte hüküm bulunmadığı, yine idarenin cevabi yazısında nöbet düzenlemesi yapılırken durak mevcudu, durağın hizmet sahasının yolcu ve trafik yoğunluğu gibi hususların göz önüne alındığına ilişkin bir bilgi ve belge bulunmadığı gibi bu hususu destekler sayısal veri içeren hiç bir somut bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı, bu haliyle anılan nöbet düzenlemesine ilişkin Yönetmelik düzenlemesinin yeterli açıklık ve kapsayıcılıkta olmadığı, somut verilere dayanmadığı anlaşıldığından hukuka uygun olmadığı;
9) Yönetmeliğin 13'üncü maddesinin 25'inci fıkrasında yer alan "Belediye Encümen kararı ile durakta çalışması uygun görülen ve durağa gönderilen ticari taksi işletmecilerinden ayak bastı parası, hava parası, peştamallık ve benzeri adlarda para talep edilmesi kesinlikle yasaktır." ibaresinin incelenmesinden; Belediye Encümen kararı ile durakta çalışması uygun görülen ve durağa gönderilen ticari taksi işletmecilerinden, kaynağını herhangi bir pozitif hukuk metninden almayan haksız kazanç olarak nitelendirilebilecek ayak bastı parası, hava parası, peştemallık ve benzeri adlarla para istenilmesini yasaklayan dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı; gerekçeleriyle, dava konusu Yönetmeliğin; 4'üncü maddesinde yer alan "T Plakalı Ticari Taksi" tanımındaki "en çok 8 oturma yeri" ibaresi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 9'uncu maddesinin 3'üncü fıkrasının, 13'üncü maddesinin 4'üncü fıkrasının ve 13'üncü maddesinin 17'nci fıkrasının iptaline, kalan kısımları yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu Yönetmeliğin 9/3 maddesi yönünden; dava konusu Yönetmeliğin de belediye meclis kararı niteliğinde olduğu, bu meclis kararını da uygulayacak olanın belediye encümeni olduğu dolayısıyla madde de yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı; madde 13/4 yönünden; kılık kıyafette birlik bütünlük sağlanmaya çalışıldığı, belediye adına çalışan taksicilerin şortla, atletle, terlikle çalışmasının genel ahlak ve görgü kurallarına aykırılık teşkil ettiği; madde 13/17 yönünden; 5393 sayılı Kanun hükümleri uyarınca vatandaşların toplu taşıma haklarının aksatılmadan yürütülmesi, özel aracı olmayan kişilerin mağduriyet yaşamamaları için, kamu yararını sağlamak üzere nöbet usulünün getirildiği hususları ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Davacı tarafından, Burdur il merkezindeki taksi durakları ve ticari taksilere ilişkin Burdur Belediye Meclisinin... tarih ve... sayılı kararı ile düzenlenen Burdur Belediye Başkanlığı Taksi Durakları ve (T) Plakalı Ticari Taksi Yönetmeliğinin 4'üncü maddesinde yer alan "(T)Plakalı Ticari Taksi: Yapısı itibariyle sürücüsü dahil en çok 8 oturma yeri olan, insan taşımak için imal edilmiş bulunan ve taksimetre veya tarife ile yolcu taşıyan M1 sınıfı ticari motorlu araçtır." maddesindeki "8" ibaresinin, üçüncü sayfasında yer alan "Plaka tahsis süresi: T Plakanın kullanım süresi olan 30 (otuz) yılı," ibaresinin "T plaka kullanım süresi 30 yıldır." kısmının, 8'inci maddesinin 3'üncü fıkrasında yer alan "Mevcut taksi durağı ile yeni kurulacak taksi duraklarının arası kuş uçumu yarıçapı 500 metreden daha az mesafede olamaz" ibaresinin, 9'uncu maddesinin 3'üncü fıkrasında yer alan "Taksi durakları Belediye Encümeni tarafından kapatılır. Kapatılan taksi durağında, çalışan ticari taksileri Encümen ayrı ayrı veya toplu bir şekilde farklı duraklara veya aynı durağa da verebilir. Kapatılan taksi durağının tekrardan açılması Belediye Encümeninin tasarrufu altındadır." ibaresinin, 9'uncu maddesinin 4'üncü fıkrasında yer alan "Burdur Belediyesinin taksi durağının kapatılması durumunda alternatif yeni bir durak tahsisi yapmak gibi bir zorunluluğu yoktur." ibaresinin, 13'üncü maddesinin 4'üncü fıkrasında yer alan "Sürücülerin kılık ve kıyafetleri düzgün, ütülü, temiz ve devlet memurları kılık ve kıyafet yönetmeliğine uygun olacaktır." ibaresinin, 13'üncü maddesinin 11'inci fıkrasında yer alan "Yolcunun beraberinde taşıdığı eşyasından 50 kiloya kadar olandan bagaj ücreti alınmaz. Bagaj hacmine uygun olan eşyadan ve tarife ile belirlenen ücretler haricinde, müşteriden ilave ücret talep edilemez." ibaresinin, 13'üncü maddesinin 17'nci fıkrasında yer alan "Hizmetlerin aksamaması için her durak resmi tatil günleri ve geceleri çalışmak üzere sayıları 2'den az olmamak şartıyla, toplam mevcudunun 1/4'ü oranında nöbet çizelgesi yapmak suretiyle çalışmak zorundadır." ibaresinin ve 13'üncü maddesinin 25'inci fıkrasında yer alan "Belediye Encümen kararı ile durakta çalışması uygun görülen ve durağa gönderilen ticari taksi işletmecilerinden ayak bastı parası, hava parası, peştamallık ve benzeri adlarda para talep edilmesi kesinlikle yasaktır." ibaresinin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; belediyenin, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla ulaşım, şehir içi trafik hizmetlerini yapma veya yaptırmanın belediyenin görev ve sorumlulukları arasında olduğu; "Belediyenin yetkileri ve imtiyazları" başlıklı 15'inci maddesinin (f) bendinde; "Toplu taşıma yapmak; bu amaçla otobüs, deniz ve su ulaşım araçları, tünel, raylı sistem dâhil her türlü toplu taşıma sistemlerini kurmak, kurdurmak, işletmek ve işlettirmek," (p) bendinde; " Kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." belediyelerin yetkileri ve imtiyazları arasında sayılmış, aynı maddenin 2'nci fıkrasında; ''Belediyelerin (e), (f) ve (g) bentlerinde belirtilen hizmetleri Danıştayın görüşü ve İçişleri Bakanlığının kararıyla süresi kırkdokuz yılı geçmemek üzere imtiyaz yoluyla devredebileceği toplu taşıma hizmetlerini imtiyaz veya tekel oluşturmayacak şekilde ruhsat vermek suretiyle yerine getirebileceği gibi toplu taşıma hatlarını kiraya verme veya 67 nci maddedeki esaslara göre hizmet satın alma yoluyla yerine getirebileceği'' düzenlenmiş, aynı Kanunun 17. maddesinde; belediye meclisinin, belediyenin karar organı olduğu düzenlenmiş; "Meclisin görev ve yetkileri" başlıklı 18. maddesinin (e) bendinde; "Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek." belediye meclisinin görev ve yetkileri arasında; aynı Kanun'un "Encümenin görev ve yetkileri" başlıklı 34'üncü maddesinin (g) bendinde de, "Taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek," belediye encümeninin görev ve yetkileri arasında sayılmış; 84. maddesinde ise; bu Kanunla, belediyenin sorumlu ve yetkili kılındığı görev ve hizmetlerle sınırlı olarak, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda bu Kanun hükümlerine aykırılık bulunması durumunda bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı hükmüne yer verilmiştir.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair Yönetmeliğin (Bakanlar Kurulunun 16/07/1982 tarih ve 8/5105 numaralı kararı ile kabul edilen, 25/10/1982 tarih ve 17849 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan) 2. maddesinde "Bu Yönetmelik, genel ve katma bütçeli kurumlar, mahalli idareler, döner sermayeli kuruluşlar ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların iştirakleri ve müesseselerinde çalışan her sınıf ve derecedeki memurlar, sözleşmeli ve geçici görevle çalışan personel ile işçilerin kılık ve kıyafetlerinin düzenlenmesine ilişkin esasları kapsar." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafından temyiz yoluna başvurulmadığından; Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu Yönetmeliğin reddine ve karar verilmesine yer olmadığına kararı verilen maddeleri yönünden dava kesinleşmiştir.
Temyize konu edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının; dava konusu Yönetmeliğin iptaline karar verilen 9'uncu maddesinin 3'üncü fıkrası, 13'üncü maddesinin 4'üncü fıkrasının "ve devlet memurları kılık ve kıyafet yönetmeliğine uygun" kısmı ile 13'üncü maddesinin 17'nci fıkrası yönünden yapılan incelemede;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın bu kısımları usul ve hukuka uygun olup, davalı belediyenin temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyize konu edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının; dava konusu Yönetmeliğin iptaline karar verilen 13'üncü maddesinin 4'üncü fıkrasının "Sürücülerin kılık ve kıyafetleri düzgün, ütülü, temiz olacaktır." kısmı yönünden yapılan incelemede;
Burdur ilinde faaliyet gösteren taksi esnafı ve sürücülerin, Kamu Kurum Ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair Yönetmeliğin 2. maddesi kapsamında memur, sözleşmeli personel ve işçi olmadıkları açık olup, bu nedenle anılan Yönetmelik kapsamında kılık kıyafet yükümlülüklerine uygun olarak çalışmalarını yürütmelerinin beklenemeyeceği görülmekte ise de; 5393 sayılı Belediye Kanunu hükümlerine uygun olarak toplu taşıma faaliyetleri, taksicilik faaliyetleri ile trafik düzen ve güvenliğini sağlamaya yönelik tedbirlerin alınması davalı belediyenin yetki ve sorumluluğunda olduğundan, davalı belediye adına kamu hizmeti yürüten, toplumla iç içe ticari çalışmalarını yapan taksi esnafı ve sürücülerin kılık kıyafetlerinin düzgün, ütülü ve temiz olması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu Yönetmeliğin 13'üncü maddesinin 4'üncü fıkrasının "Sürücülerin kılık ve kıyafetleri düzgün, ütülü, temiz olacaktır." kısmında hukuka aykırılık, aksi yöndeki temyize konu Bölge Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının;
a) Dava konusu Yönetmeliğin 9'uncu maddesinin 3'üncü fıkrası, 13'üncü maddesinin 4'üncü fıkrasının "ve devlet memurları kılık ve kıyafet yönetmeliğine uygun" kısmı ile 13'üncü maddesinin 17'nci fıkrasına ilişkin kısımlarının ONANMASINA,
b) Dava konusu Yönetmeliğin 13'üncü maddesinin 4'üncü fıkrasının "Sürücülerin kılık ve kıyafetleri düzgün, ütülü, temiz olacaktır." kısmının ise BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 08/10/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.