T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/6654
Karar No : 2025/3583
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli içerisinde taksi şoförü olarak çalışan davacı tarafından, toplu taşıma aracı kullanım belgesinin süresiz askıya (iptal edilmesi) alınmasına ilişkin İstanbul Büyük Şehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü sistemi üzerinden tesis edilen 05/07/2023 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, davalı idare tarafından dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerden anlaşıldığı üzere, davacının taşımacılığını yaptığı yolcuya karşı fiili saldırıda bulunduğu fiilinin tespiti üzerine, davacıya uygulanan idari yaptırımın belediye encümenince verilmediğinin açık olduğu, bu durumda, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 34/e maddesi uyarınca, Kanunlarda belirtilen cezaları vermekle yetkili karar organının belediye encümeni olduğu, davacıya "Toplu Ulaşım Hizmet Kalitesi Değerlendirme Sistemi (TUDES) Hizmet Kalite Kesintisi Yaptırım Cetveli"nde öngörülen idari yaptırımların belediye encümeni tarafından verilmediği, davacıya uygulanan toplu taşıma aracı kullanım belgesinin iptaline ilişkin işlemde "yetki" yönünden hukuka uyarlık bulunmadığından, davacının toplu taşıma aracı (taksi) kullanım belgesinin iptaline ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararında; dava dosyasının incelenmesinden, davacının İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı tarafından tahsis edilen toplu taşıma aracı (taksi) kullanım belgesi ile taksi şoförlüğü yaptığı, 05.07.2023 tarihinde davacının yolcusunu yolculuk tamamlanmadan evvel indirmeye çalıştığına dair görüntülerin sosyal medya aracılığı ile yayımlanması üzerine yapılan tespitlere istinaden taşımacılığını yaptığı yolcuya karşı fiili saldırıda bulunduğundan bahisle davalı idarece toplu taşıma aracı (taksi) kullanım belgesinin 05.07.2023 tarihinde iptal edildiği, davacının toplu taşıma aracı kullanım belgesinin iptal edilmesine yönelik işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, 5216 sayılı Kanun ve Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, toplu taşıma araçları ile servis ve taksi sayılarının, bu araçların güzergahları ile bunların çalışma şekil ve şartlarının belirlenmesi, toplu taşıma araçlarının kullanım izin belgelerinin ile çalışma ruhsatlarının verilmesi konusunda karar verme yetkisinin Ulaşım Koordinasyon Merkezine ait olduğu anlaşıldığından, büyükşehir belediye başkanlığı bünyesinde oluşturulan ulaşım koordinasyon biriminin ya da daire başkanlığının bu konuda işlem tesis etme yetkisinin bulunmadığının açık olduğu, bu durumda, davacıya ait Toplu Taşıma Aracı Kullanım Belgesinin iptal edilmesine dair işlemin, davalı belediye Ulaşım Koordinasyon Merkezi Kurulu tarafından yazılı bir karar alınarak tesis edilmesi gerekirken, bu konuda yetkisi bulunmayan davalı belediye Toplu Ulaşım Hizmetleri Şube Müdürlüğünce belgenin iptali niteliğindeki işlemin tesis edilmesinde, yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle,.... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, UKOME'ce şartları belirlenerek verilen belgenin yine idarece geri alınması durumunun söz konusu olduğu, dava konusu işlemin tesisi için UKOME kararı ya da belediye encümeni kararı almaya gerek bulunmadığı, 1608 sayılı Kanun ve Kabahatler Kanununun genel Kanun niteliğinde olduğu, uyuşmazlığa uygulanamayacağı, özel Kanun niteliğindeki 5216 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak yetkili birimlerince dava konusu işlemin tesis edildiği hususları ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 10/04/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY:
(X) - Dava, İstanbul İli içerisinde taksi şoförü olarak çalışan davacı tarafından, toplu taşıma aracı kullanım belgesinin süresiz askıya (iptal edilmesi) alınmasına ilişkin İstanbul Büyük Şehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü sistemi üzerinden tesis edilen 05.07.2023 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Her ne kadar, temyize konu kararda; 5216 sayılı Kanun ve Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, toplu taşıma araçları ile servis ve taksi sayılarının, bu araçların güzergahları ile bunların çalışma şekil ve şartlarının belirlenmesi, toplu taşıma araçlarının kullanım izin belgelerinin ile çalışma ruhsatlarının verilmesi konusunda karar verme yetkisinin Ulaşım Koordinasyon Merkezine ait olduğu anlaşıldığından, büyükşehir belediye başkanlığı bünyesinde oluşturulan ulaşım koordinasyon biriminin ya da daire başkanlığının bu konuda işlem tesis etme yetkisinin bulunmadığının açık olduğu, bu durumda, davacıya ait Toplu Taşıma Aracı Kullanım Belgesinin iptal edilmesine dair işlemin, davalı belediye Ulaşım Koordinasyon Merkezi Kurulu tarafından yazılı bir karar alınarak tesis edilmesi gerekirken, bu konuda yetkisi bulunmayan davalı belediye Toplu Ulaşım Hizmetleri Şube Müdürlüğünce belgenin iptali niteliğindeki işlemin tesis edilmesinde, yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, .... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik istinaf talebinin reddine karar verilmiş ise de;
Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'nün UKOME'nin verdiği kararlar doğrultusunda uygulamaya yönelik olarak dava konusu işlemi tesis ettiği, UKOME'nin yapısı, oluşumu, toplanma ve karar alma usulü dikkate alındığında, her bir UKOME kararının uygulanmasına yönelik işlemin de yine UKOME tarafından yapılmasının zaman ve emek israfına yol açacağı gibi, davalı belediyenin toplu ulaşım hizmetlerini yürütmekle görevli ve yetkili müdürlüğünce; UKOME kararları çerçevesinde, ilgililerden iletilen başvuruların incelenmesi, toplu taşıma aracı kullanım belgesi gibi belgelerin düzenlenip geri alınmasında, ilgili mevzuat açısından bir engel bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, yukarıda belirttiğim gerekçeyle temyize konu istinaf kararının bozulması ve uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi gerektiği görüşüyle, Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.