T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/2238
Karar No : 2025/4202
HAKİMİN REDDİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR
Davacı ...vekili Av. ... tarafından, İstanbul Topkapı Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü İşletme alanında tezli yüksek lisans öğrencisi olan müvekkilinin, tez danışmanı olarak Prof. Dr. ...'ın atanması istemiyle yaptığı 27/09/2024 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile sunduğu tez konusunun davalı idarece zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle İstanbul Topkapı Üniversitesi Rektörlüğüne karşı açılan davada; davacı tarafından, 17/01/2025 tarihli dilekçe ile ...İdare Mahkemesi Başkanı ve tüm üyelerin reddinin talep edilmesi üzerine, dosyanın... İdari Dava Dairesine gönderilmesini müteakip 26/02/2025 tarihli dilekçe ile de; ... İdari Dava Dairesi Başkanı ve tüm üyelerinin reddinin talep edilmesi sonucunda, reddi hakim talebi hakkında karar verilmek üzere Danıştaya gönderilen dosya incelenerek, işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Mahkemelerde çekinme ve ret" başlıklı 57. maddesi;
"1. Tek hakimle görülen davalarda hakimin reddi istemi, reddedilen hakimin katılmadığı idare veya vergi mahkemesince incelenir.
2. İtiraz üzerine veya doğrudan davaya bakmakta olan bölge idare mahkemesi ile idare ve vergi mahkemesi başkan ve üyelerinin reddi istemi, reddedilen başkan ve üyenin katılmadığı bölge, idare ve vergi mahkemesince incelenir.
3. İdare ve vergi mahkemelerinde reddedilen başkan ve üye birden çok ise istem bölge idare mahkemesince incelenir. Bölge idare mahkemelerinde reddedilen başkan veya üye birden çok ise istem Danıştayca incelenir.
4. Danıştayca ve bu mahkemelerce ret istemleri yerinde görülürse işin esası hakkında da karar verilir.
5. Davaya bakmaktan çekinme halinde diğer bir hakimin görevlendirilmesi ile mahkemenin noksan üyesinin tamamlanması veya görevli mahkemenin belirlenmesinde yukarıdaki hükümler uygulanır." hükmünü içermektedir.
2577 sayılı Kanunun 31. maddesinde Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıf yapılan konular arasında hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi konusu da yer almaktadır.
6100 sayılı Kanun'un 36. maddesinde, "Hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hali" hakimin reddi sebebi olarak kabul edilirken; maddenin (a) bendinde, "Davada, iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması."; (b) bendinde, "Davada, iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği halde görüşünü açıklamış olması."; (c) bendinde, "Davada, tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hakim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması."; (ç) bendinde, "Davanın, dördüncü derece de dahil yansoy hısımlarına ait olması."; (d) bendinde ise, "Dava esnasında, iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması." hallerinde hakimin reddi sebebinin var olduğunun kabul edileceği kurala bağlanmış olup; aynı Kanun'un "Ret usulü" başlıklı 38. maddesinde de; "(1) Hâkimin reddi sebebini bilen tarafın, ret talebini en geç ilk duruşmada ileri sürmesi gerekir. Taraf, ret sebebini davaya bakıldığı sırada öğrenmiş ise en geç öğrenmeden sonraki ilk duruşmada, yeni bir işlem yapılmadan önce bu talebini hemen bildirmek zorundadır. Belirtilen sürede yapılmayan ret talebi dinlenmez. (2) Hâkimin reddi, dilekçeyle talep edilir. Bu dilekçede, ret talebinin dayandığı sebepler ile delil veya emarelerin açıkça gösterilmesi ve varsa belgelerin eklenmesi gerekir. (3) Hâkimin reddi dilekçesi, reddi istenen hâkimin mensup olduğu mahkemeye verilir. (4) Ret talebi geri alınamaz..." hükmüne yer verilmiştir.
Reddedilen Bölge İdare Mahkemesi Başkan ve üye sayısı birden fazla olduğu için; istemin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 57. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Dairemizce incelenmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, 26/02/2025 tarihli dilekçe ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi Başkanı ve Daire üyeleri hakkında, tarafsızlık ve bağımsızlarını yitirdikleri, zira; davalı idare husumetiyle tarafınca açılan bütün davaların, ... İdari Dava Dairesinde toplandığı ve davalı idare lehine kararlar verildiği ileri sürülerek reddi hakim talebinde bulunulmuştur.
Bölge İdare Mahkemelerinin idari ve vergi dava dairelerinin numaraları ile aralarındaki iş bölümü, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi tarafından belirlenmekte olup; bu kapsamda, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin (güncel) 04/07/2024 tarihli ve 895 sayılı kararıyla; ... Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerinin on "ihtisas alanı" altında toplandığı, her idari dava dairesinin, kural olarak yalnızca bir ihtisas alanı altında yer aldığı, her bir idari dava dairesinin, ihtisas alanına giren temel görev ya da görevlere sahip olduğu, İdari dava dairelerine, kural olarak, temel görevi ile bağdaşmayan görevlerin verilmeyeceği, zorunluluk bulunması halinde bir daireye, bu durum ortadan kalkıncaya kadar ihtisas alanı ve temel görevi dışında da görev verilebileceği; "Eğitim öğretim" ana konusu altında; "1.022.01" kodu ile Öğrenci İşleri; "1.022.02" kodu ile Öğretim ve Öğrenim İşleri; (...); "1.022.14" kodu ile Yüksek Öğretim Öğrencisi/Diploma ve Denklik İşleri; "1.022.15" kodu ile Yüksek Öğretim Öğrencisi/Disiplin; "1.022.16" kodu ile Yüksek Öğretim Öğrencisi/Katkı Payı; "1.022.17" kodu ile Yüksek Öğretim Öğrencisi/Not Tespiti ve Sınıf Geçme; "1.022.18" kodu ile Yüksek Öğretim Öğrencisi/Tıpta Uzmanlık; "1.022.19" kodu ile Yüksek Öğretim Öğrencisi/Yerleştirme-Kayıt-Geçiş İşleri; "1.022.20" kodu ile Yüksek Öğretim Öğrencisi/Yurt İşleri; "1.022.21" kodu ile Yüksek Öğretim Öğrencisi/Diğer (...) adı altında yer alan uyuşmazlıkların görüm ve çözümü ...İdari Dava Dairesine ait olduğu kurala bağlanmıştır.
Yukarıda yer verilen Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 04/07/2024 tarihli ve 895 sayılı kararı gereğince; davacı tarafından İstanbul Topkapı Üniversitesi husumetiyle açılan davalarda Mahkemece verilen yürütmenin durdurulması istemi hakkındaki kararlara karşı yapılan itiraz başvuruları ile nihai kararlara karşı yapılan istinaf kanun yolu başvuruları ve Kanun'da belirlenen diğer işlerin ... İdari Dava Dairesince çözüme kavuşturulması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi Başkanı ve tüm üyelerin reddine dair isteme ilişkin olarak ileri sürülen nedenlerin, yukarıda yer verilen mevzuat hükmünde belirtilen sebeplerden hiçbirisine girmediği, ilgililerin tarafsızlıklarından şüpheyi gerektirecek bir durumun oluşmadığı anlaşıldığından, reddi hakim istemi yerinde görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; reddi hakim taleplerinin reddine, dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 30/04/2025 gününde oybirliğiyle karar verildi.