T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/2217
Karar No : 2025/4
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı-...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...-...-...-...İş Ortaklığı
...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:Davacı iş ortaklığı adına, sahte fatura kullandığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden 2016/Ocak-Aralık, 2017/Ocak, Şubat, Nisan, Mayıs, Ağustos-Aralık ve 2018/Ocak-Mart dönemlerine ilişkin olarak re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri ile 2016,2017,2018 yıllarına ilişkin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi ve 2017 yılı için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355/1-1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezalarının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, davacının 2016 ve 2017 yıllarına ilişkin olarak 7143 sayılı Yasa kapsamında matrah artımından faydalandığı, Kanun'da öngörülen süre ve şartlarda ödeme yapılmadığından tecil dosyasının iptal edildiği, anılan Yasa kapsamında matrah artırımında bulunan mükelleflere ilişkin inceleme yapılamayacağının güvenceye alındığı, Mahkemelerinin ara kararına davalı idarece verilen cevapta, davacının Kanun'da öngörülen süre ve şartlarda ödeme yapmadığından kısmi ödeme nedeniyle tecil dosyasının iptal edildiği, matrah artırımının iptalinin bildirimine yönelik olarak davacıya herhangi bir yazı gönderilmediğinin belirtildiği, uyuşmazlıkta,davacının 7143 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca ödeme şartlarını ihlal ettiğinden bahisle matrah artırımı iptal edilmeden ve iptale ilişkin davacıya bilgi verilmeden dolayısıyla, bu konuda uyuşmazlık yaratılıp yaratılmayacağı beklenilmeden vergi incelemesi yapıldığı görüldüğünden dava konusu 2016/Ocak-Aralık, 2017/Ocak, Şubat, Nisan, Mayıs, Ağustos-Aralık dönemleri üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri ile 2016 ve 2017 yıllarına ilişkin özel usulsüzlük cezalarında hukuka uyarlık bulunmadığı,uyuşmazlığın 2018/Ocak-Mart dönemleri üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerine ilişkin kısmına ilişkin; davacıya fatura düzenleyen mükellefler hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarında yer verilen tespitlerin değerlendirilmesinden davacı adına düzenlenen faturaların gerçek bir mal teslimine dayanmadığı anlaşıldığından 2018/Ocak-Mart dönemleri için üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinde hukuka aykırılık bulunmadığı; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1.maddesi uyarınca 2018 yılına ilişkin kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin olarak; bir kısım alımların sahte belge ile belgelendirildiğinden bahisle, söz konusu mal ve hizmet alımları için gerçek satıcılardan fatura alınmadığından hareketle davacı adına özel usulsüzlük cezası kesilmiş ise de, sahte fatura kullanılması özel usulsüzlük cezası kesilmesini gerektiren haller arasında sayılmadığı gibi, idari cezalar için de geçerli olan “cezayı gerektiren fiilin tüm unsurları tamam olmadan failin cezalandırılamayacağı” yolundaki genel ceza hukuku ilkesinin varsayım ya da kıyas yoluyla ceza tayinine olanak tanımaması nedeniyle, ceza kesilmesini öngören ve bu cezanın kesilmesine dair koşulları düzenleyen maddede belirtilen unsurların bir arada gerçekleşmediği anlaşıldığından davacı iş ortaklığı adına 2018 yılına ilişkin olarak kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 2016/Ocak-Aralık ve 2017/Ocak, Şubat, Nisan, Mayıs, Ağustos-Aralık dönemleri üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri ile 2016,2017 ve 2018 yıllarına ilişkin özel usulsüzlük cezalarının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren başka bir neden de bulunmadığı belirtilerek davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:İdarelerince yapılan işlemlerde ve dava konusu tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı iş ortaklığı adına, sahte fatura kullandığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden 2016/Ocak-Aralık, 2017/Ocak,Şubat,Nisan,Mayıs,Ağustos-Aralık ve 2018/Ocak-Mart dönemlerine ilişkin olarak re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri ile 2016,2017,2018 yıllarına ilişkin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi ve 2017 yılı için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355/1-1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezalarının kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un "Matrah ve vergi artırımı" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında; gelir ve kurumlar vergisi, 2. fıkrasında; gelir (stopaj) veya kurumlar (stopaj) vergisi, 3. fıkrasında; katma değer vergisi matrahlarının fıkralarda belirlenen şartlar dahilinde artırılarak belirlenen süre ve şekilde ödenmesi halinde artırımda bulunulan yıllar için ilgili vergi türleri yönünden vergi incelemesi ve tarhiyatı yapılmayacağı hususu kurala bağlanmış; 9. maddenin 6. fıkrasında; "Bu Kanuna göre ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisinin süresinde ve tam ödenmesi koşuluyla, kalan taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti (peşin ödeme seçeneğinin tercih edilmesi hâlinde ilk taksiti) izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanılır. İlk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi ya da süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen diğer taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde matrah ve vergi artırımına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilir. Bu hüküm her bir madde ve alacaklı idareler açısından taksitlendirilen alacaklar için ayrı ayrı uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca 2018 yılına ilişkin kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmına yönelik ileri sürülen iddialar, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, 2016/Ocak-Aralık ve 2017/Ocak, Şubat, Nisan, Mayıs, Ağustos-Aralık dönemlerine ilişkin üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri ile 2016 ve 2017 yıllarına ilişkin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi ile 2017 yılı için aynı Kanun'un mükerrer 355/1-1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezalarına ilişkin kısmına yönelik temyiz istemine gelince; dosyanın incelenmesinden, 7143 sayılı Kanun uyarınca 2016 ve 2017 yıllarına ilişkin olarak matrah artırımında bulunan davacı iş ortaklığı hakkında yapılan vergi incelemesi sonucunda ...tarih ve ...ve... sayılı vergi inceleme raporlarının düzenlendiği ve kullandığı bir kısım faturaların sahte olduğu tespitlerine yer verildiği, davalı idarece sunulan belgelere göre, davacının 7143 sayılı Yasadan, 2016 ve 2017 dönemleri katma değer vergisi matrahını arttırmak sureti ile yararlandığı, artırım konusu ödemelerin altı taksite bağlandığı, birinci taksiti süresinde ödediği,diğer taksitlerle ilgili ise herhangi bir ödemede bulunmadığı anlaşılmaktadır.
7143 sayılı Kanun'da yapılan düzenlemeler ile, mükelleflerin geçmiş yıllara ilişkin vergisel iş ve işlemleri için bir takım kolaylıklar sağlamak, gerek yapılandırma gerekse de matrah artırımı yoluyla, çeşitli nedenlerle ödemedikleri ya da eksik beyan ettikleri vergi borçlarını ödemelerinin önünü açmak ve matrah/vergi artırılan yıllarla ilgili oluşabilecek vergi cezalarından korumak amaçlanmış ise de; olayda, davacı iş ortaklığının 7143 sayılı Yasadan, 2016 ve 2017 dönemleri katma değer vergisi matrahını arttırmak sureti ile yararlandığı, artırım konusu ödemelerin altı taksite bağlandığı, ancak davacı tarafından yalnızca birinci taksitin süresinde ödendiği,diğer taksitlerle ilgili ise herhangi bir ödemede bulunulmadığı ve tarhiyatın dayanağı vergi incelemelerine başlandığı tarihe kadar da tüm taksitlerin ödeme sürelerinin geçtiği hususu göz önüne alındığında davacı iş ortaklığının söz konusu borcu ödeme iradesinin olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, Vergi Mahkemesince "davacının 7143 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca ödeme şartlarını ihlal ettiğinden bahisle matrah artırımı iptal edilmeden ve iptale ilişkin davacıya bilgi verilmeden dolayısıyla, bu konuda uyuşmazlık yaratılıp yaratılmayacağı beklenilmeden vergi incelemesi yapıldığının görüldüğü" gerekçesiyle 2016/Ocak-Aralık ve 2017/Ocak, Şubat, Nisan, Mayıs, Ağustos-Aralık dönemlerine ilişkin üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri ile 2016,2017 yıllarına ilişkin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi ile 2017 yılı için aynı Kanun'un mükerrer 355/1-1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezaları yönünden davanın kısmen kabulü yolunda verilen karara karşı davalının istinaf başvurusu Bölge İdare Mahkemesince reddedilmiş ise de; yukarıda açıklandığı üzere olayda davacı iş ortaklığının borcu ödeme iradesinin olmadığı açık olup, işin esası incelenmek suretiyle karar verilmesi gerekirken davayı belirtilen gerekçeyle kısmen kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Öte yandan, Bölge İdare Mahkemesince yeniden verilecek kararda, 2016 ve 2017 yıllarına ilişkin olarak kesilen özel usulsüzlük cezaları yönünden de yeniden değerlendirme yapılacağı açıktır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne,kısmen reddine,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2016/Ocak-Aralık ve 2017/Ocak, Şubat, Nisan, Mayıs, Ağustos-Aralık dönemlerine ilişkin üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri ile 2016 ve 2017 yıllarına ilişkin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi ile 2017 yılı için aynı Kanun'un mükerrer 355/1-1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezalarına ilişkin kısmının BOZULMASINA, diğer kısmının ONANMASINA,
Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 14/01/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.