T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/3133
Karar No : 2025/1695
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Başkanlığı-...
VEKİLİ : Av....
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:Davacı tarafından, Ankara Büyükşehir Belediyesince yapılan ihalede satın alınan dükkan vasıflı taşınmaz nedeniyle ödenen katma değer vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme başvurusunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve ödenen tutarın yasal faiziyle iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda ihale yoluyla taşınmazın satış tarihinin 16.02.2010 tarihi olduğu, düzeltme talebinin ise 16.06.2017 tarihinde yapıldığı, bu nedenle 5 yıllık zamanaşımı bulunduğu gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddinine dair verilen kararının ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesi'nin kararıyla, satışın 10.07.2012 tarihinde yapıldığı, 16.06.2017 tarihli düzeltme başvurusunun 5 yıllık düzeltme zamanaşımı süresi içinde olduğu gerekçesiyle kaldırılmasına ve yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemelerine gönderilmesine karar verildiği, anılan kararın da temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verildiğinden ve davacı tarafından 16.06.2017 tarihinde yapılan düzeltme başvurusunun reddi işlemine karşı şikayet başvurusunda bulunmadan 15.08.2017 tarihinde açılan davanın incelenmeksizin reddine dair karara karşı istinaf dilekçesinin ve dava dilekçesinin, Gelir İdaresi Başkanlığı'na tebliğ edildiği, davalı tarafından verilen cevap, savunma ve temyiz dilekçelerinde katma değer vergisinin iade edilemeyeceği, davanın mesnetsiz olduğunun belirtilmesi karşısında, katma değer vergisinin iadesi için davacının şikayet yoluna başvurmasında güncel bir menfaatinin bulunmadığı, ayrıca usul ekonomisi ilkesine göz önünde bulundurularak merciine tevdi kararı verilmesine gerek görülmeyerek, davanın esasının incelenmesine geçildiği, olayda, mülkiyeti Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'na ait olan taşınmaza ilişkin olarak yapılan ihale sonucunda söz konusu taşınmazın 1.000.000.-TL bedelle davacıya satışının yapıldığının ve 10.07.2012 tarihinde tapu siciline tescil işlemlerinin gerçekleştirildiğinin görüldüğü, 18.01.2017 tarihli ve 6770 sayılı Kanunun 8. maddesiyle Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17. maddesinin 4. fıkrasının (r) bendinin birinci paragrafında yer alan “veya belediyeler ile il özel idarelerinin mülkiyetinde” ibaresi madde metninden çıkarıldığı 9. maddesiyle de Geçici 36. madde eklenerek, yürürlük tarihi olan 27.01.2017 tarihinden önce belediyeler ve il özel idareleri tarafından iktisadi işletme oluşturmaksızın yapılan taşınmaz teslimlerinde katma değer vergisi aranmayacağı, bu nedenle geçmişe dönük herhangi bir tarhiyat yapılamayacağı, daha önce yapılmış olan tarhiyatlardan varsa açılmış davalardan feragat edilmesi kaydıyla vazgeçileceği ve tahakkuk eden tutarlar terkin edileceği, ancak tahsil edilen tutarların red ve iade edilmeyeceğinin hüküm altına alındığı anlaşıldığından uyuşmazlıkta, vergilendirme hatasının varlığından bahsedilmesi mümkün olmayacağı, davacı tarafından ödenen katma değer vergisinin ret ve iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Ankara Büyükşehir Belediyesince ihale yoluyla satılan taşınmazın 10/07/2012 tarihinde tapuda adına tescillendiği, belediyeler tarafından yapılan taşınmaz teslimlerinin katma değer vergisinden istisna olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Verginin kanuniliği ilkesinin bir gereği olarak, katma değer vergisine tabi olan taşınmaz teslimlerinin belediyeler tarafından iktisadi işletme oluşturmaksızın yapılması halinde bu taşınmaz teslimleri nedeniyle 27/01/2017 tarihinden önce tahsil edilen katma değer vergilerinin ret ve iade edilemeyeceği, belediyelerin 27/01/2017 tarihinden önce taşınmaz alım satım iktisadi işletmesi oluşturmaksızın en az iki tam yıl süreyle mülkiyetinde bulundurdukları taşınmazların devir ve teslimlerinin katma değer vergisine tabi olmadığı hususları dikkate alınarak olayda, Ankara Büyükşehir Belediyesince ihale yoluyla satılıp davacı adına tapuda 10/07/2012 tarihinde tescil edilen taşınmaz tesliminin Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından iktisadi işletme oluşturarak yapılıp yapılmadığı, taşınmazın teslim tarihinden önce belediyenin mülkiyetinde en az iki tam yıl süreyle bulunup bulunmadığı hususları araştırılarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle verilen kararda hukuka uyarlık bulunmadığından, temyiz edilen kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:Davacı tarafından, Ankara Büyükşehir Belediyesince yapılan ihalede satın alınan dükkan vasıflı taşınmaz nedeniyle ödenen katma değer vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme başvurusunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve ödenen tutarın yasal faiziyle iadesi istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun olay tarihinde yürürlükte bulunan,17/4-r maddesinde, kurumların aktifinde veya belediyeler ile il özel idarelerinin mülkiyetinde, en az iki tam yıl süreyle bulunan iştirak hisseleri ile taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimlerin vergiden istisna olduğu, istisna kapsamındaki kıymetlerin ticaretini yapan kurumların, bu amaçla aktiflerinde bulundurdukları taşınmaz ve iştirak hisselerinin teslimlerinin istisna kapsamı dışında bulunduğu, 17/4-p maddesinde, hazinece yapılan taşınmaz teslimi ve kiralamaları, irtifak hakkı tesisi, kullanma izni ve ön izin verilmesi işlemleri ile Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca yapılan arsa ve arazi teslimlerinin vergiden istisna olduğu, hükmüne yer verilmişken yürürlük tarihi 27/01/2017 olan ve 18/01/2017 tarih ve 6770 sayılı Kanunun 8. maddesiyle yapılan değişiklikler ile 17/4-r maddesinde, yer alan “veya belediyeler ile il özel idarelerinin mülkiyetinde” ibaresi madde metninden çıkarılarak 17/4-p maddesine, belediyeler ve il özel idarelerinin mülkiyetindeki taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimler, ibaresi eklenerek mülkiyet süresine bakılmaksızın belediyelerin mülkiyetindeki taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimlerinin vergiden istisna tutulduğu, 3065 sayılı Kanunun 6770 sayılı Kanunun 9.maddesiyle eklenen Geçici 36. maddesinde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce belediyeler ve il özel idareleri tarafından iktisadi işletme oluşturmaksızın yapılan taşınmaz teslimlerinde katma değer vergisi aranmayacağı, bu nedenle geçmişe dönük herhangi bir tarhiyat yapılamayacağı, daha önce yapılmış olan tarhiyatlardan varsa açılmış davalardan feragat edilmesi kaydıyla vazgeçileceği ve tahakkuk eden tutarlar terkin edileceği, ancak tahsil edilen tutarların red ve iade edilmeyeceği, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 116.maddesinde, vergi hatasının, vergiye mütaallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması hali olduğu, 118/3.maddesinde mevzuda hatanın vergilendirme hatası oluşturacağı, mevzuda hatanın ise açık olarak vergi mevzuuna girmiyen veya vergiden müstesna bulunan gelir, servet, madde, kıymet, evrak ve işlemler üzerinden vergi istenmesi veya alınması hali olduğu,122.maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden yazı ile isteyebilecekleri, 124.maddesinde, vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebileceği,126.maddesinde, 114.maddede yazılı zamanaşımı süresi dolduktan sonra meydana çıkarılan vergi hataları düzeltilemeyeceği, kurallarına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, istisna kapsamındaki kıymetlerin ticaretini yapan kurumlar ile belediyelerin oluşturdukları taşınmaz alım satımı faaliyeti ile iştigal eden iktisadi işletmeler üzerinden yaptıkları taşınmaz teslimlerinin istisna kapsamında olmadığı, belediyelerin anılan Kanun'un yürürlük tarih olan 27/01/2017 tarihinden önce iktisadi işletme oluşturmaksızın yaptıkları ve en az iki tam yıl süreyle mülkiyetinde bulundurdukları taşınmazların devir ve teslimlerinin istisna kapsamında olduğu, 27/01/2017 tarihinden sonraki durumda ise mülkiyet süresine bakılmaksızın belediyelerin mülkiyetindeki taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimlerinin vergiden istisna tutulduğu, verginin kanuniliği ilkesinin bir gereği ve Geçici 36. madde ile getirilen düzenleme uyarınca en az iki tam yıl süreyle mülkiyetinde bulunma şartını sağlamayıp katma değer vergisine tabi olan teslimlerin iktisadi işletme oluşturmaksızın belediyeler tarafından yapılması halinde bu taşınmaz teslimlerine ilişkin olarak 27/01/2017 tarihinden önce tahsil edilen katma değer vergilerinin ret ve iade edilemeyeceği, Geçici 36. maddesi uyarınca yapılan düzenlemenin, anılan düzenlemenin yürürlük tarihinden önce aranılan şartları sağlayan mükellefler açısından hukuki belirlilik ilkesi uyarınca uygulanamayacağı, verginin mevzuunda hata edilerek vergi alınmasının açık bir vergilendirme hatası olduğu, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesinin vergi dairesinden düzeltme zamanaşımı süresi içinde yazı ile istenebileceği, vergi hatası düzeltme zamanaşımı süresinin, vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlayarak beş yıl olduğu, anlaşılmaktadır.
Bu durumda, Ankara Büyükşehir Belediyesince ihale yoluyla satılarak davacı adına tapuda 10/07/2012 tarihinde tescillenen taşınmaz tesliminin Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından iktisadi işletme oluşturarak yapılıp yapılmadığı ve taşınmazın teslim tarihinden önce belediyenin mülkiyetinde en az iki tam yıl süreyle bulunup bulunmadığı hususları araştırılarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yukarıda yazılı gerekçeyle davayı reddeden Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davacının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 29/04/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.