T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/4658
Karar No : 2025/3916
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Turizm İnşaat Petrol Ürünleri Taşımacılık Danışmanlık
Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Defterdarlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2020/Mayıs ve Haziran dönemlerine ilişkin olarak Yeminli Mali Müşavirlik Katma Değer Vergisi İadesi Tasdik Raporu ibraz edilerek, kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan katma değer vergisinin iade edilmesi talebiyle yapılan başvurunun, vergi incelemesi sonucuna göre değerlendirileceğinden bahisle reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile 868.097,97-TL iade alacağının yasal faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; katma değer vergisi iade talebinin hangi hallerde vergi inceleme raporu sonucuna göre yerine getirileceği hususunun Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği'nde belirlenmiş olduğu, somut olayda davalı idarenin belirttiği tespitler göz önüne alındığında, davacıya vergi inceleme raporu sonucuna göre katma değer vergisi iadesi yapılmasını gerektirecek somut bir halin bulunmadığı sonucuna varıldığından, katma değer vergisi iade alacaklarının yeminli mali müşavir tasdik raporu uyarınca yerine getirilmesine ilişkin talebinin yapılacak vergi incelemesi sonucuna göre yerine getirileceği belirtilerek sürüncemeye bırakılmasına yol açan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, davacının 2020/Mayıs ve Haziran dönemlerine ilişkin 868.097,97-TL iade alacağının yasal faiziyle birlikte iadesi istemi yönünden ise, davacının 2020/Mayıs ve Haziran dönemlerine ilişkin iade talebinin esası hakkında, davalı idarece henüz işlem tesis edilmemiş olduğu, davalı idare tarafından, davacının iade başvurusunun haklı olup olmadığı tespit edildikten sonra, varılacak sonuca göre, iadesi gerektiği ileri sürülen katma değer vergisinin iadesinin yapılıp yapılmayacağı yönünde de bir işlem tesis edileceğinden, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 2. fıkrasında yer alan idari yargı yetkisinin, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu, idari mahkemelerin yerindelik denetimi yapamayacağı, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremeyecekleri hükmü uyarınca idare yerine geçilerek, idari işlem tesisi mahiyetinde karar verilmesinin mümkün bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda, ancak, iade başvurusunun esası incelenerek tesis edilecek olumsuz işleme karşı açılacak davada iade ve faiz hususunda hüküm kurulabileceğinden, bakılmakta olan davada, davacının iadesi yapılmayan katma değer vergisinin yasal faiziyle birlikte iadesi yönündeki isteminin incelenmesine imkan bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalı idare istinaf başvurusu yönünden, dava dosyasına sunulan belgelerin incelenmesinden, davalı idarece yapılan tespitlerin, davacının iade isteminin tamamen veya kısmen haksız olabileceği yönünde karine teşkil eden, özel esas tedbirlerinin uygulanmasını gerektirecek nitelikte yeterli ve ciddi tespitler olduğunun anlaşıldığı, bu itibarla, uyuşmazlıkta, davalı idarece, davacının iade isteminin vergi inceleme raporuna göre yerine getirileceğinden bahisle reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı istinaf başvurusu yönünden ise, davacının iade isteminin vergi inceleme raporuna göre yerine getirileceğinden bahisle reddine dair dava konusu işlemde, işin esası yönünden yukarıda yer verilen gerekçeyle hukuka aykırılık bulunmadığından, davacının yasal faiz talebinin incelenmeksizin reddine dair Mahkeme kararının sonucu itibariyle yerinde olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun gerekçeli reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Olayda, alım yaptıkları firmalarla ilgili sahte belge düzenlediklerine ilişkin bir vergi tekniği raporu bulunmadığı gibi haklarında özel esaslara dair bir işlemin de olmadığı, buna karşın davalı idarece iade istemlerinin haksız yere incelemeye sevk edildiği, bu süreçte haklarında dava konusu dönemlere ilişkin vergi inceleme raporunun tamamlandığı, söz konusu raporda da iade taleplerinin YMM raporunda bahsedilen hususlar çerçevesinde yapılması gerektiği sonucuna ulaşıldığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı şirket adına, 2020/Mayıs ve Haziran dönemlerine ilişkin olarak Yeminli Mali Müşavirlik Katma Değer Vergisi İadesi Tasdik Raporu ibraz edilerek, kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan katma değer vergisinin iade edilmesi talebiyle yapılan başvurunun, vergi incelemesi sonucuna sonucuna göre değerlendirileceğinden bahisle reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile 868.097,97-TL iade alacağının yasal faiziyle birlikte iadesi istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun "Verginin konusunu teşkil eden işlemler" başlığını taşıyan 1. maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisinin konusunu teşkil edeceği hüküm altına alınmış, 9. maddesinin birinci fıkrasında, mükellefin Türkiye içinde ikametgâhının, iş yerinin, kanuni merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Hazine ve Maliye Bakanlığı, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutma konusunda yetkili kılınmıştır.
26 Nisan 2014 tarih ve 28983 sayılı Resmi Gazete yayımlanan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği'nin 2.1.3.1. Kısmi Tevkifatın Mahiyeti ve Tevkifat Uygulayacak Alıcılar kısmında, Tebliğin (I/C-2.1.3.2) ve (I/C-2.1.3.3) bölümleri kapsamındaki işlemlerde, işlem bedeli üzerinden hesaplanan KDV’nin tamamı değil, bu işlemler için izleyen bölümlerde belirlenen orandaki kısmının, alıcılar tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödeneceği; tevkifata tabi tutulmayan kısım ise satıcılar tarafından mükellef sıfatıyla beyan edilip ödeneceği belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Olayda; davacı şirket tarafından, Yeminli Mali Müşavirlik Katma Değer Vergisi İadesi Tasdik Raporu ile 2020/Mayıs ve Haziran hesap dönemlerindeki katma değer vergisi iade alacaklarının davalı idareden talep edildiği, davalı idarece, davacı şirketin ... Yapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti'nden yapmış olduğu alıma ilişkin kanıtlayıcı belge ibraz etmesinin talep edildiği, talep üzerine, davacı şirket tarafından belge ibrazı yapıldığı, ibraz edilen belgelerin davalı idarece kanıtlayıcı unsur olması yönünden tereddüt hasıl olması ve haksız iadenin önüne geçilmesi amacıyla davacı şirketin ... tarih ve ... talep sayısı ile incelemeye sevk edildiği, söz konusu sevk işleminin ise davalı idarece ... tarih ve ... sayılı işlemle, Katma Değer Vergisi iade talebinin inceleme sonucuna göre yerine getirilebileceği belirtilmek suretiyle, davacıya tebliği üzerine söz konusu işlemin iptali ile 868.097,97-TL iade alacağının yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; davacı şirketin mal aldığı ... Yapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti hakkında sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme yönünden tanzim edilen olumsuz raporun bulunmadığı, iadeye dair düzenlenen Yeminli Mali Müşavirlik Katma Değer Vergisi İadesi Tasdik Raporunun davalı idareye ibraz edildiği, ayrıca, davacı şirket hakkındaki incelemenin tamamlandığı ve davacı adına ... tarih ve ...sayılı vergi inceleme raporunun düzenlendiği, kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan katma değer vergisinin iadesi yönünden dava konusu dönemlerin sınırlı olarak incelendiği söz konusu raporda, ... Yapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti hakkında herhangi bir olumsuzluk tespit edilmediği, ödemelerin banka kanalıyla yapıldığı, mükellef kurumun inceleme döneminde yasal defter ve belgelerinde yer alan kayıtların beyanları ile uyumlu olduğu, iade listelerini eksiksiz yüklendiği, mal veya hizmet alımında bulunduğu mükellefler hakkında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenledikleri yönünde herhangi bir rapor ve olumsuz tespitin bulunmadığı, KDV kontrol raporunda iadeyi etkileyen herhangi bir olumsuzluk bulunmadığı tespitlerine yer verilerek mükellefin indiremediği katma değer vergilerinden iade alınmasında herhangi bir sakınca bulunmadığı sonucuna varıldığının belirtildiği ve dosya içerisinde söz konusu rapor doğrultusunda idarece işlem tesis edildiğine dair herhangi bir bilgi ve belgenin yer almadığı da görülmüştür.
Bu durumda Bölge İdare Mahkemesince davacı hakkında düzenlenen rapor dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekirken aksi yönde verilen kararda hukuka uyarlık görülmemiştir.
Öte yandan, Bölge İdare Mahkemesince, yeniden verilecek kararda davacının yasal faiz istemiyle ilgili olarak da değerlendirme yapılacağı tabidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davacının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 01/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.