T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/503
Karar No : 2025/1639
TEMYİZ EDENLER :1-(DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü-...
2-(DAVACI) ... Taah. San. ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2017 yılına ait defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2017/Ocak ilâ Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mük. 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Mahkemelerinin 23/09/2021 tarihli ara kararıyla davacıdan 2017 yılı yasal defterleri ile bu yasal defterlere kaydedilmek suretiyle katma değer vergisi indirimine konu edilen gider belgelerinin tamamının dosyaya ibrazının istenildiği, bunun üzerine Mahkemelerince yasal defter ve belgeler üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda; davacının 2017 yılı ticari defter ve kayıtlarında yer alan ancak fatura asılları bulunmayan (fotokopi suretleri bulunan) ..., ... Akaryakıt Tic. Ltd. Şti., ... İnşaat Otom. Elektr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen faturalara rastlanıldığı belirtilerek söz konusu faturaların ilgili dönemde indirim konusu yapılıp yapılamayacağı hususuna ilişkin kararın Mahkemelerinin takdirine bırakılarak söz konusu faturalar dahil ve söz konusu faturalar dahil edilmeksizin iki farklı hesap tablosunun yapıldığı, buna göre 2017 yılına ilişkin indirilecek katma değer vergilerinin listelenerek ve dosya içeriğinde bulunan katma değer vergisi beyan özetlerinden, davacı şirketin 2017 yılı matrah ve hesaplanan katma değer vergisi bilgileri dikkate alınarak, katma değer vergisi beyan tablosunun yeniden oluşturulduğunun görüldüğü, bu durumda, fatura asılları bulunmayan (fotokopi suretleri bulunan) faturalar dahil edilerek düzenlenen katma değer vergisi beyan tablosunun Mahkemelerince dikkate alınmadığı, davalı idarece; bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazda, bilirkişi raporunda dökümü yapılan indirilecek katma değer vergisinin bazı dönemler mükellefin beyanından az bazı dönemler ise fazla olduğu, fatura asılları bulunmayan (fotokopi suretleri bulunan) faturaların tamamının sahte belge olduğu, asılları sunulan belgelerin çoğunun da hakkında sahte belge düzenlediği yönünde vergi tekniği raporu bulunan mükelleflerce düzenlendiği bildirilmekle birlikte ..., ... Oto. Elekt. Tekstil ve Taşımacılık San. Tic. Ltd. Şti., ... Yatırım A.Ş., ..., ... San. Nak. Tic. A.Ş., ... Akaryakıt ve LPG Sanayi Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarının bir örneğinin dosyaya ibraz edildiğinin görüldüğü, ..., ... Elekt. Tekstil ve Taşımacılık San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Akaryakıt Ltd. Şti.'ne ait faturaların ibraz edilmemesi nedeniyle bu faturalarda yer alan katma değer vergilerinin indirimine olanak bulunmadığından bu mükellefler hakkındaki vergi tekniği raporlarının irdelenmesine gerek bulunmadığı, ... Sanayi Nak. Tic. A. Ş. hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporunda ise sahte belge düzenleme tespitinin bulunmadığı görüldüğünden bu mükellefe ait faturalarda yer alan katma değer vergilerinin indirime konu edilebileceğinin anlaşıldığı, davacı şirkete ilgili dönemde fatura düzenleyen ... Yatırım Anonim Şirketi hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporlarında yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden, adı geçen mükelllefin davacı şirkete düzenlediği faturaların sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgeler olduğu sonucuna varıldığından anılan mükellefi tarafından düzenlenen faturalarda yer alan katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi suretiyle yapılan cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı, ... hakkında tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden ise; adı geçen mükellefin davacı şirkete düzenlediği faturaların sahte olduğu hususunun açıkça ve hukuken geçerli biçimde ortaya konulmadığı sonucuna ulaşıldığı, dolayısıyla davacı adına düzenlediği faturaların gerçek bir mal veya hizmet teslimine dayandığının kabulü gerektiği, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin olarak; davacının yasal defter ve belgelerini ibraz etmemesine yönelik tek fiili, hem vergi ziyaı hem de (özel) usulsüzlük cezasının kesilmesini gerektirir nitelikte olduğu, ancak davacı adına kesilen vergi ziyaı cezasının miktar itibarıyla daha ağır olduğu anlaşıldığından 213 sayılı Kanun'un mükerrer 355. maddesine istinaden kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, cezalı tarhiyatın ..., ... Tic. Ltd. Şti., ... Oto. Elekt. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Yatırım A.Ş. tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisini aşan kısmın ve özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVALININ İDDİALARI: Davacının fatura aldığı mükellefler hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarında söz konusu mükelleflerin düzenledikleri faturaların sahte olduğun tespit edildiği, ayrıca defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmemesi nedeniyle davacının katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi gerektiği, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI: Sahte olduğu iddia edilen faturalar içeriği malların gerçekten alındığı ve söz konusu malların faaliyetleriyle ilgili olduğu, belgesiz olarak alındığı iddia edilen malların kimden, ne şekilde ve nasıl alındığının, bedelinin nasıl ödendiğinin inceleme elemanı tarafından kanıtlanmak zorunda olduğu, defter ve belgelerinin ve beyannamelerinin tam ve doğru olduğu, dava konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Tarafların savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davacılar tarafından mücbir sebep olmaksızın inceleme elemanına ibraz edilmeyen yasal defterler ve belgelerin mahkemeye sunulabileceğinin ileri sürülmesi halinde, bu defter ve belgeler davacıdan istenilip, defterlerdeki kayıtlar incelenip, bu kayıt ve belgeler hakkında davanın diğer tarafı olan vergi idaresinin görüşü ve saptamaları da alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, oluşan içtihat aykırılığının, bu doğrultuda birleştirilmesine karar verilmiştir.
Olayda, Vergi Mahkemesince, davacı tarafından mahkemeye ibraz edilen defter ve belgeler davalı idareye gönderilmemiş, defter ve belgeler üzerinde serbest muhasebeci mali müşavire bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve hazırlanan rapor doğrultusunda, ..., ... Tic. Ltd. Şti., ... Oto. Elekt. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Yatırım A.Ş. tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisini aşan kısmın ve özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına karar verilmiş ve Bölge İdare Mahkemesince bu karara karşı yapılan tarafların istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu kararına göre ise; davacının defter ve belgelerinin davalı idareye gönderilerek ve idarenin görüşü ve saptamaları da alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiğinden, Bölge İdare Mahkemesi'nce davacının ibraz ettiği defter ve belgeler üzerinde vergi dairesine inceleme yaptırılmak ve ortaya çıkacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmektedir.
Öte yandan, temyize konu kararın özel usulsüzlük cezası yönünden gerekçesi dikkate alındığında; yeniden verilecek kararda vergi ziyaı cezası yönünden de yeniden değerlendirme yapılması gerektiğinden, özel usulsüzlük cezası yönünden de kararın bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Tarafların temyiz istemlerinin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine , 28/04/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.