T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/6778
Karar No : 2025/3748
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı - ...
VEKİLİ : Av....
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- ... İnşaat ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : 2- ... Malzemeleri İnşaat Madencilik Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av....
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığınca ihalesi gerçekleştirilen "Adana İli Sarıçam Konteyner Kent Barınma Merkezi Yapım" işini yüklenen davacılar tarafından, ...nolu hak edişten anılan idarece tahsil edilen gecikme zammının kaldırılması ve tahsil edilen gecikme zammının hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; yaptıkları veya yapacakları ödemelerden vergi kesmeye mecbur olanların, verginin tam olarak kesilip ödenmesinden ve bununla ilgili diğer ödevleri yerine getirmekten sorumlu oldukları gözetildiğinde, ihale makamı tarafından vergi sorumlusu sıfatıyla yapılması gereken kesintinin zamanında yapılmadığı, vergi sorumlusu sıfatıyla yapılan işlemlerden dolayı davacılara kusur izafe edilemeyeceği, gerekli kesintinin yapılmamasının davacıların fiilinden kaynaklanmadığı ve sorumlu tutulamayacakları anlaşıldığından, dava konusu olan işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, bu durumda, haksız yere yapılan kesinti nedeniyle yoksun kalınan tutarın 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanan faiziyle birlikte iadesinin gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, tahsil edilen bedelin tahsil tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte davacılara iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İdarelerince tahsil edilen bir vergi alacağının söz konusu olmadığı, tahsili yapılmayan bir verginin iadesinin de mümkün olmadığı, vadesinde ödenmeyen bir amme alacağının bulunduğu, gecikme zammı hesaplanması işleminde hukuka aykırı bir hususun bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığınca ihalesi gerçekleştirilen "Adana İli Sarıçam Konteyner Kent Barınma Merkezi Yapım" işini yüklenen davacılar tarafından, ...nolu hak edişten anılan idarece tahsil edilen gecikme zammının kaldırılması ve tahsil edilen gecikme zammının hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 6. maddesinde vergi mahkemelerinin a) Genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları, b) (a) bendindeki konularda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasına ilişkin davaları, c) Diğer kanunlarla verilen işleri çözümleyeceği ifade edilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Mükellef ve vergi sorumlusu" başlıklı 8. maddesinde, mükellefin, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettübeden gerçek veya tüzel kişi olduğu, vergi sorumlusunun, verginin ödenmesi bakımından, alacaklı vergi dairesine karşı muhatap olan kişi olduğu, "Vergi kesenlerin sorumluluğu" başlıklı 11. maddesinde, yaptıkları veya yapacakları ödemelerden vergi kesmeye mecbur olanların, verginin tam olarak kesilip ödenmesinden ve bununla ilgili diğer ödevleri yerine getirmekten sorumlu olduğu, bu sorumluluğun, bunların ödedikleri vergilerden dolayı asıl mükelleflere rücu etmek hakkını kaldırmayacağı, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun "Vergi kesintisi" başlıklı 15. maddesinde, kamu idare ve kuruluşlarının; Gelir Vergisi Kanununda belirtilen esaslara göre birden fazla takvim yılına yaygın inşaat ve onarım işleri ile uğraşan kurumlara bu işleri ile ilgili olarak yapılan hak ediş ödemeleri üzerinden istihkak sahiplerinin kurumlar vergisine mahsuben %15 oranında kesinti yapmak zorunda oldukları, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun "Gecikme Zammı, Nispet ve Hesabı" başlıklı 51. maddesinde, amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı %4 oranında gecikme zammının tatbik olunacağı ifade edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığınca ihalesi gerçekleştirilen "Adana İli Sarıçam Konteyner Kent Barınma Merkezi Yapım" işini yüklenen davacılar tarafından, ... Nolu hak edişten anılan idarece tahsil edilen gecikme zammının kaldırılması ve gecikme zammının kesinti tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, "Adana İli Sarıçam Konteyner Kent Barınma Merkezi Yapım" işini üstlenen davacıların hak ediş ödemeleri üzerinden kesinti suretiyle tahsil edilen kurumlar (stopaj) vergisinin mükellefi olduğu, bu işin ihalesini gerçekleştiren Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığının ise vergi sorumlusu olarak bu verginin kesilip ödenmesinden sorumlu olduğu, davacı ile ihaleyi gerçekleştiren bu kurum arasındaki vergisel ilişkinin anılan kurumlar (stopaj) vergisinin tahsil edilmesiyle sınırlı olduğu, tahsil edilen bu verginin geç ödenmesinden dolayı hesaplanan gecikme zammının muhatabı ise Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığıdır. Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden; ihale konusu iş kapsamında davacılara yapılan Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığınca ... nolu hak ediş ödemesinden ihale sözleşmesinin 11.6. maddesi gereğince gecikme zammı olarak 1.085.171,58-TL'nin haksız olarak tahsil edildiği, yapılan haksız tahsilata konu tutarın hesaplanacak tecil faizle birlikte iadesi istemiyle Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığı da davalı gösterilmek suretiyle işbu davanın açıldığı, bu nedenle, işbu davada yapılacak değerlendirmenin gecikme zammı olarak Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığı adına tesis edilen ve anılan idarenin muhatap kılındığı vergilendirme işlemine dayanmadığı, bu durumda, haksız alındığı iddia edilen tutarın ihale sözleşmesine göre davacılardan tahsil edilmesi nedeniyle ihale sözleşmesinin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlığı çözmekle görevli olan yargı kolunun adli yargı mahkemeleri olduğu sonucuna varıldığından, davanın görev yönünden reddi gerekirken işin esası incelenerek davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 25/09/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY : Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği oyuyla Dairemizin kararına katılmıyorum.