T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/6869
Karar No : 2025/3498
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İnş. Hafr. Taah. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Defterdarlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı şirket adına düzenlenen ödeme emri içeriğinde yer alan 2020/Aralık dönemi (tevkifattan alınan) damga vergisi, gelir (stopaj) vergisi, (5035 sayılı Kanuna göre) damga vergisi ve 2021/Ocak dönemi (5035 sayılı Kanuna göre) damga vergisinin davacı şirket tarafından verilen beyanname üzerine tahakkuk ettiği, 2019/Temmuz dönemi pişmanlık beyannamesi üzerine gelir (stopaj) vergisinden kaynaklanan vergi ziyaı cezasının ihbarname üzerine tahakkuk ettiği, ödeme emrinde yer alan diğer borçların ise sahte belge düzenleme yönünden düzenlenen vergi inceleme raporlarına istinaden düzenlenen vergi/ceza ihbarnamelerinin şirkete elektronik ortamda 14/11/2020 ve 20/11/2020 tarihlerinde tebliği üzerine dava açılmayarak tahakkuk ettiği ve anılan borçların tahsili amacıyla dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği, bu durumda davacı şirket adına bir kısmı beyan üzerine, bir kısmı ise ihbarname üzerine tahakkuk ettirilen ve usulüne uygun tebliğ edilerek dava konusu edilmeden kesinleşen amme alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Vergi inceleme raporları ile takdir komisyonu kararlarının kendilerine tebliğ edilmediğinden savunma haklarının kısıtlandığı ve vergi/cezalara dayanak alınan vergi tekniği raporunun kesin delil niteliğinde olmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Davacının duruşma istemi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 17/2. maddesi uyarınca uygun görülmeyerek işin esasına geçildi;
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Davacı şirket adına ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 54. maddesinde, müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının tahsil dairesince cebren tahsil edileceği, 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinde de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği belirtilmiştir.
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 120. maddesinin 1. fıkrasında, "Ticari kazanç sahipleri (basit usulde vergilendirilenler hariç) ile serbest meslek erbabı cari vergilendirme döneminin gelir vergisine mahsup edilmek üzere, bu Kanunun ticari veya mesleki kazancın tespitine ilişkin hükümlerine göre (indirim ve istisnalar ile Vergi Usul Kanunun değerlemeye ait hükümleri de dikkate alınarak) belirlenen ilgili hesap döneminin altışar aylık kazançları (42. madde kapsamına giren kazançlar ile noterlik görevini ifa ile mükellef olanların bu işten sağladıkları kazançlar hariç) üzerinden, 103. maddede yer alan tarifenin ilk gelir dilimine uygulanan oranda geçici vergi öderler." hükmü yer almakta olup, 4. fıkrasında ise yapılan incelemeler sonucunda, geçmiş dönemlere ait geçici verginin %10'unu aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti halinde, eksik beyan edilen bu kısım için re'sen veya ikmalen geçici vergi tarh edileceği, mahsup süresi geçtikten sonra, kesinleşen geçici vergilerin terkin edileceği, ancak gecikme faizi ve ceza tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu ödeme emrinin; 2017 yılının tüm dönemlerine ve 2018/0cak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemlerine ilişkin geçici vergi asılları ile anılan dönemlere ilişkin geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmı dışında kalan kısımlarına yönelik davacı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen kısımlarının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu ödeme emrinin; 2017 yılının tüm dönemlerine ve 2018/0cak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemlerine ilişkin geçici vergi asılları ile anılan dönemlere ilişkin geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmına yönelik temyiz isteminin incelenmesinden;
Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesinin değerlendirilmesinden; yapılan incelemeler sonucunda geçmiş dönemlere ait geçici verginin %10’unu aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti halinde eksik beyan edilen bu kısım için re’sen veya ikmalen geçici vergi tarh edileceği, mahsup süresi geçtikten sonra kesinleşen geçici verginin terkin edileceği ancak gecikme faizi ve cezanın tahsil edileceği sonucuna ulaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; mahsup olanağı kalmaması nedeniyle tahakkuk ettirilmemesi gereken geçici verginin tahakkuk ettirilerek dava konusu ödeme emrinde cebren tahsil aşamasına geçildiğinin görüldüğü ve bu durumun ödeme emrine karşı açılan davada "borcum yoktur" itirazı kapsamında kabul edilebilecek nitelikte olduğu ayrıca geçici vergi üzerinden ceza kesilmesi yukarıda belirtilen hükme uygun ise de, yıllık vergiye mahsuben peşin alınan bir vergi niteliği taşıyan geçici vergi nedeniyle yol açılan vergi kaybından dolayı bir kat ceza kesilmesi ve davacı iddialarının da "borcum yoktur" kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, dava konusu ödeme emrinin; 2017 yılının tüm dönemlerine ve 2018/0cak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemlerine ilişkin geçici vergi asılları ile anılan dönemlere ilişkin geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısımlarında hukuka uyarlık, bu kısımlar yönünden davanın reddine karar veren Vergi Mahkemesi kararına yönelik davacının istinaf başvurusunun reddine hükmeden Bölge İdare Mahkemesi kararında yasal isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davacının temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu ödeme emrinin 2017 yılının tüm dönemlerine ve 2018/0cak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemlerine ilişkin geçici vergi asılları ile anılan dönemlere ilişkin geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmının BOZULMASINA, diğer kısmının ONANMASINA,
Temyiz isteminde bulunan davacıdan ...-TL maktu harç alınmasına,
Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 16/09/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.