T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/6962
Karar No : 2025/1709
TEMYİZ EDEN (DAVACI) :... Güv. ve Kor. Hiz. Ltd. Şti
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Defterdarlığı-...
VEKİLİ : Av ...
İSTEMİN KONUSU :Davacı adına, yasal defterleri ile ücret bordrosu, ücret bordro icmali ve asgari geçim indirimine ait bordrolar ibraz edilerek hizmet erbabına ödenen ücretlerden tevkif edilen gelir vergisi ile tevkif edilen gelir vergisinden mahsup edilen asgari geçim indirimi tutarının gerçekliğinin ortaya konulamadığından bahisle Sosyal Güvenlik Kurumundan temin edilen aylık prim ve hizmet belgesi veriler dikkate alınarak belirlenen safi ücret tutarları ve asgari geçim indiriminin taban tutarı esas alınarak düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca re'sen tarh edilen 2015/Ocak-Aralık dönemleri gelir (stopaj) vergisi ve kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle açılan davayı, davacının çalışanların ücret bordrolarının, muhtasar beyannamelerinde mahsup edilen tevkif suretiyle kesilen gelir vergisi, aile bildirim formları ve asgari geçim indirimi tutarlarını gösterir herhangi bir belgenin hukuken geçerli bir mazeret belirtilmeksizin ve basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğüne uygun şekilde sunulmaması üzerine, vergi inceleme elemanınca, konu hakkında inceleme gerçekleştirilerek, işçi sayılarının tespit edildiği, Sosyal Güvenlik Kurumundan temin edilen aylık prim ve hizmet belgesi veriler dikkate alınarak çalışanlara ödenen ücretlerin safi ücret tutarlarının belirlendiği, akabinde işçi sayıları üzerinden taban ve tavan asgari geçim indirimlerinin belirlendiği, matrah farkına ilişkin hesaplamanın ise hakkaniyete uygun bir biçimde taban tutar esas alınarak yapıldığı hususları dikkate alındığında, ilgili dönemlere ait beyannamelerde eksik beyan edilen gelir vergisi düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca için davacı şirket adına yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle reddeden ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Vergi incelemesinin işyerinde yapılmadığı, inceleme sürecinde yasal defter tasdik ettirilmediğine ilişkin ifade verilmediği, yalnızca 2015 yılı yasal defterinin arşivde olduğu ifade edilerek vergi müfettişinden ek süre istendiği, ek süre talebinin dikkate alınmadığı, yasal deftere ilişkin ...Noterliği cevabı yazısında 2015 yılında defter tasdik ettirilmediğinin belirtildiği, 2015 yılı yevmiye defterinin 2014 yılı Aralık ayında tasdik ettirildiği, ilgili defterin arşivde bulunduğu, defterin vergi müfettişine ibraz edildiği ancak 2015 yılı yevmiye defterinin kapağının hesap dönemi kısmında sehven 2014 yılının yazılı olduğundan karışıklık ortaya çıktığı, vergi müfettişince defter kapağındaki hesap dönemi hatası gözden kaçırılarak defterin içeriği incelenmeden iade edildiği, 2015 yılı yevmiye defteri ve defteri kebirin dilekçe ekinde dava dosyasına ibraz edildiği, 2015 yılında ihale yoluyla kamu kurumlarına personel temin ettiği, çalışanlara ücret ödemelerinin eksiksiz yapıldığı, personel bordrolarının personel hizmeti alan kamu kurumlarınca kontrol edildiği, gerek ücret gerekse de asgari geçim indirimi bordrolarının tek tek kontrol edilmeden çalışanlara yapılan ödemelerle ile uyumlu olduğu görülmeden kamu kurumlarınca hakediş ödemesi yapılmadığı, vergi incelemesinde çalışanların tamamının ifadesine başvurulması halinde yasal haklarının tam olarak ödendiği anlaşılabilecekken, bu yönde araştırma ve inceleme yapılmadığı, somut tespitlere dayanılmadığı, eksik incelemeye dayanan cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Uyuşmazlıkta, cezalı tarhiyatın dayanağı vergi incelemesinde, gelir vergisi ve sigorta primi kesintisine tabi gelir unsurlarının aynı olup olmadığının, davacının aracı işveren olarak özel güvenlik hizmeti sunduğu büyük çoğunluğu kamusal nitelikli olan kurum ve kuruluşlar nezdinde hakediş raporlarına bağlanarak yapılan hakediş ödemelerine esas iş kapsamında istihdam edilen işçilerin bordrolarının veya ücret ödemesini gösterir diğer bilgi ve belgeleri araştırılarak, çalışanların bilgisine de başvurulmak suretiyle ücret veya yan ödemelerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin ve kati tutarlarının tespiti suretiyle ortaya konulması gerekirken, SGK'ndan temin edilen aylık prim ve hizmet belgelerinden hareketle prime tabi ücret ve ikramiye tutarlarının toplanması suretiyle bulunan sigorta primine esas kazanç tutarından sigorta primi işçi payı ve işsizlik primi işçi payı düşülerek gelir vergisi matrahına ulaşılması neticesinde belirlenen ödemelerin gayri safi tutarı ile davacının muhtasar beyannamelere konu ettiği ödemelerin gayri safi tutarı arasında oluşan farklığın gelir vergisinden istisna edilen gider karşılığı yapılan ödemelerden kaynaklandığının ileri sürüldüğü, ancak incelemede gider karşılığı yapılan ödeme kalemlerinin somut olarak tespit edilmediği, öte yandan incelemede hayatın olağan akışının gereği olarak tüm çalışanların asgari geçim indiriminden yararlandıklarının kabul edilmesine karşın, uygulanacak asgari geçim indirimi tutarının hesaplamasında ilgili yılda medeni hali bekar olan çalışanlar için belirlenen asgari geçim indirimi oranın esas alındığı, uygulanacak asgari geçim indirimi oranının çalışanların medeni durumları ve çocuk sayıları ile eşlerinin gelir durumlarına bağlı olduğu ve yılı içerisinde asgari geçim indirimi oranını etkileyen değişikliklerin asgari geçim indirimi tutarının hesaplanmasında dikkate alınması gerekiği gözetilerek çalışanların medeni durumları ile çocuk sayıları ilgili nüfus müdürlüklerinden, eşlerine ilişkin gelir durumları ise SGK nezdinde araştırılarak her bir çalışan için uygulanacak asgari geçim indirimi oranının somut olarak tespiti gerekirken, 2015 yılının Ocak ila Aralık ayları arasında 159 ila 426 arasında olan çalışanların tamamının medeni halinin bekar kabul edilmesi suretiyle hesaplanan asgari geçim indirim tutarının gelir vergisi matrahı olarak kabul edilen tutar üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilmesi suretiyle ödenecek fark vergi tutarına ulaşılması karşısında, bu haliyle cezalı tarhiyatın dayanağı vergi incelemesinin ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak tespit etmek ve sağlamak amacından uzak olup eksik inceleme ve araştırmaya dayandığı anlaşıldığından, yapılan cezalı tarhiyatta ve temyize konu kararda hukuka uyarlık bulunmadığından, istemin kabulü ile temyiz edilen kararın bozulması gerekiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İleri sürülen iddialar temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddine ve kararın onanmasına, 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca hesaplanacak nispi harcın alınmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 29/04/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :Bir ihbar dilekçesi üzerine başlatılan vergi incelemesi ile davacının çalışanlarına ödediği ücret üzerinden hesaplanıp tahakkuk eden gelir vergisinden mahsup ederek sorumlu sıfatıyla beyan edip ödediği vergiye ilişkin mahsup edilen asgari geçim indirimine isabet eden tutarı, asgari geçim indirimi tutarlarının çalışlara ödenmediği ileri sürülerek haksız yapılan mahsubun iadesi için yapılan gelir (stopaj) vergisi tarhiyatı ihtilafın konusu oluşturmaktadır.
İnceleme elamanınca yükümlü kurumun temsilcisine sorulması üzerine çalışanların ücret bordrolarının, muhtasar beyannamelerinde mahsup edilen tevkif suretiyle kesilen gelir vergisi, damga vergisi,aile bildirim formları ve asgari geçim indirim tutarlarını gösteren herhangi bir belgenin kurum tarafından sunulamaması üzerine vergi inceleme elamanınca taban asgari geçim indirim tutarları esas alınarak mahsuba konu edilmesi gereken tutar hesaplanarak yükümlünün beyanı ile karşılaştırılması sonucu fazladan yapılan mahsup tutarları üzerinden ihtilaflı dönemlere ilişkin cezalı tarhiyat önerilerek davacı adına tarhiyat yapılmış ve bu tarhiyata karşı açılan davada mahkemece tarhiyatın dayanağı inceleme raporundaki tespitler yeterli ve tarhiyat yapılmasına dayanak alınacak nitelikte görülerek davanın reddine karar verilmiş ise de 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 3/B maddesinde vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin mumamellerin gerçek mahiyetinin esas olduğu hükmü ile aynı kanunun vergi incelemesi başlıklı ikinci bölümünün 134.maddesinde yer alan, vergi incelemesinden maksadın ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak tespit etmek ve sağlamaktır hükmü karşısında; inceleme elemanınca davacının aracı işveren olarak güvenlik hizmeti sunduğu ve verdiği hizmetin büyük çoğunluğunu da kamu kurumlarına verdiği gözetilerek bu kurumlar nezdinde hakediş raporlarına bağlanarak yapılan hakediş ödemelerine esas iş kapsamında istihdam edilen işçilerin bordrolarının veya ücret ödemelerini gösteren diğer belgelerin araştırılarak, çalışanların bilgisine de başvurmak suretiyle ücret veya yan ödemelerin eksik ödendiğinin yada ödenmediğinin, yine asgari geçim indiriminin kanuna uygun yapılıp yapılmadığının fazladan yapılmış bir asgari geçim indirimi mahsubu bulunup bulunmadığının somut ve hiçbir terettüde yer vermeyecek şekilde ortaya konulması gerekirken, inceleme raporunda değinilen ve mevcut haliyle eksik yetersiz tespitleri içeren olaylardan hareketle düzenlenen rapor esas alınarak yapılan tarhiyatta ve tarhiyata karşı açılan davanın reddi yolunda verilen mahkeme kararına yönetilen istinaf başvurusu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmadığından, temyize konu kararın bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.