T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/730
Karar No : 2025/1679
TEMYİZ EDENLER :1-(DAVACI) ...
VEKİLİ : Av. ...
2-(DAVALI) ... Defterdarlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, Karşıyaka Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Dem. Çel.Elek. Oto. Yed. Par. İş Mak. İnş. Malz. San. Tic. Ltd. Şti. ve Dörtyol Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ...'den aldığı faturaların sahte olduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2018/Ocak-Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ile 2018/Ocak-Haziran dönemleri için bir kat, 2018/Temmuz-Aralık dönemleri için tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle bir kat kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu tarhiyatın ... Dem. Çel.Elek. Oto. Yed. Par. İş Mak. İnş. Malz. San. Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalara ilişkin kısmı yönünden, şirketin kanuni temsilcisinin kanuni temsilcisi veya ortağı olduğu diğer şirketlerin sahte fatura düzenlediğinin tespit edildiği, şahsi mükellefiyeti yönünden de aynı tespitin bulunduğu, şirketin çalışanının bulunmadığı, vergi borçlarının ödenmediği, alışlarının tamamına yakınının sahte belge düzenlediği tespit edilen mükelleflerden yapıldığı, faturaların bir kısmının mükellefin kanuni temsilcisi tarafından vekaletname ile alındığı, SGK nezdinde iş yeri kaydının bulunmadığı, yüksek hacimli banka hesap hareketlerine rağmen yasal defterlerinde kayıt bulunmadığı, alış ve satış faturalarının farklı sektörlerden olduğu ve farklı içerikli mallardan oluştuğu, alım ve satım fatura içeriklerinin uyumsuz olduğu dikkate alındığında, mükellef kurumun davacıya düzenlediği faturaların sahte belge olduğu sonucuna varıldığından hukuka aykırılık bulunmadığı; dava konusu tarhiyatın ...'den alınan faturalara ilişkin kısmı yönünden, nakliyecilik yapan mükellefin yoklama anında iş yerinde bulunmamasının olağan olduğu, vergi borcunun büyük kısmını ödediği, karşıt tespitlerdeki beyanların faaliyetinin gerçekliğini doğruladığı ve hakkında yeterli olumsuz somut tespit bulunmadığı dikkate alındığında, mükellefin gerçek faaliyetinin bulunduğu sonucuna varılarak, düzenlediği faturaların sahte olduğuna dair somut bir tespit bulunmaması nedeniyle hukuka uygunluk bulunmadığı; vergi ziyaı cezasının tekerrür hükmü nedeniyle artırılan kısmı yönünden ise, tekerrüre dayanak alınan 09/08/2018 tarihinde kesinleşen 2017/Aralık dönemine ilişkin vergi ziyaı cezası olduğu, dava konusu vergi ziyaı cezaları da ilk vergi ziyaının cezasının kesinleştiği 2018 yılına ilişkin olduğundan tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle artırılan kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, dava konusu tarhiyatın ... tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı ile vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri uygulanarak artırılan kısmının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: Alınan faturaların sahte olduğunun bilinmediği ve ödemelerin ticari icaplara uygun şekilde banka kanalıyla yapıldığı iddiasıyla cezalı tarhiyatın hukuka aykırı olduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: Davacı tarafından alınan faturaların sahte olduğu iddiasıyla tarhiyatın hukua uygun olduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı adına, Karşıyaka Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Dem. Çel.Elek. Oto. Yed. Par. İş Mak. İnş. Malz. San. Tic. Ltd. Şti. ve Dörtyol Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ...'den aldığı faturaların sahte olduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2018/Ocak-Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ile 2018/Ocak-Haziran dönemleri için bir kat, 2018/Temmuz-Aralık dönemleri için tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle bir kat kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT :
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri hükme bağlanmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, cezalı tarhiyatın ... Dem. Çel.Elek. Oto. Yed. Par. İş Mak. İnş. Malz. San. Tic. Ltd. Şti.'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmı ile vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle artırılan kısmına yönelik ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının cezalı tarhiyatın ...'den alınan faturalardan kaynaklanan kısmına yönelik davalı temyiz istemine gelince;
Yukarıda metni verilen madde hükümlerinin değerlendirilmesinden, yükümlülerin mal alışları nedeniyle yüklendiği katma değer vergilerinin, indirim ve iade konusu yapılabilmesi için faturaların gerçek bir mal alım satımı karşılığı düzenlenmesi gerekmektedir.
Vergilendirme işlemi yapılırken, Kanuna uygun olarak biçimlendirilen muamelelerin bu biçimselliğinin ötesine geçilerek, muamelenin tarafları arasında oluşan maddi ve hukuki ilişkinin gerçek mahiyetinin araştırılması gerekmektedir. Kanun, gerçek mahiyetin ortaya çıkarılmasında yemin hariç her türlü delile izin vermiştir. Bu deliller, tarafların ikrarı, vergiyi doğuran olayla ilişkisi doğal ve açık bulunan tanık ifadesi, muamelenin taraflarının ekonomik ve ticari konumları, işyerlerinin durumu, arandığında bulunup bulunamamasına ilişkin tespitler olabilir.
Gerçekleşmemiş teslim ve hizmetler dolayısıyla katma değer vergisi ödenmesi ve bunun sonucu olarak da bir vergi indirimi sözkonusu olamayacağından, vergi indirimine dayanak teşkil eden faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı ortaya konulmalıdır.
... hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunda; mükellefin 14/05/2014 tarihinden itibaren "kara yolu ile şehirler arası yük taşımacılığı ve demir/çelikten bar ve çubukların toptan ticareti" faaliyeti yürüttüğü, hakkında sahte belge düzenleme yönünden sekiz ayrı iş emri bulunduğu, defter ve belgelerin incelemeye ibraz edildiği; 20/07/2017 tarihli yoklamada, iş yeri adresinin ev adresi olduğu, sadece nakliyecilik yaptığı ve diğer faaliyet kollarına ilişkin emare bulunmadığı; 08/02/2018 tarihli yoklamada, adreste kimsenin bulunmadığı; 26/02/2018 tarihli yoklamada, mükellefin adresini taşıdığı, 11/10/2018 tarihli yoklamada, adresin kapalı olduğu, tabela bulunmadığı, kimseye ulaşılamadığı tespitlerine yer verildiği, mükellefin adreste bulunamadığı yoklamalar hakkında "faaliyetine devam ettiği, muhtemelen kendisi yokken adresine gidildiği" yönünde beyanda bulunduğu; mükellefin faaliyetine ilişkin olarak "2014 yılından beri tek araçla faaliyetine devam ettiği, bir çekicisi ve bir römorku olduğu, bazen kendisinin bazen de akrabalarının şoförlük yaptığı, komisyonculuk da yaptığı, diğer nakliyecilere ait araçlarla nakliye işini yaptığı ancak kira sözleşmesi veya başka bir belge tanzim edilmediği, bu durumda nakliye işini yaptığı firmaya da kendisinin fatura düzenlediği, diğer nakliyecilerin belge tanzim etmediği, ödemelerin nakit veya akaryakıt fişi ile yapıldığı, deposu bulunmadığı, ihtiyaç halinde arkadaşlarının deposunu kullandığı, 2017 ve 2018 yılında demir ve iç kiralama ticaretinin olduğu" yönünde beyanda bulunduğu; mükellefin nakliye muhteviyatlı faturalarında envanterinde kayıtlı olmayan araç bilgilerinin yer alması ve ÖKC fişlerinde unvana ve farklı plakalara düzenlenmiş belgeler hususunda "nakliye işinde bazen arkadaşlarına ait araçların da kullanıldığı, ödemenin bazen akaryakıt fişi ile düzenlendiği, kendisinin ve arkadaşlarının bu fişlerle akaryakıt aldığı, fişlerin unvana ve plakaya düzenlendiği, bunları kontrol etmeden muhasebeciye gönderdiği, farklı plakaların arkadaşlarından aldığı araçlara ait olduğu, asıl nakliyeci kendisi olduğundan fişlerin kendi unvanına düzenlenmiş olabileceği" yönünde beyanda bulunduğu; mükellefin 2016 yılında vadesi geçen vergi aslı borcunun 5.232,21-TL, ödenen vergi borcunun 8.938,66-TL olduğu, 2017 ve 2018 yıllarında vadesi geçmiş vergi aslı borcunun bulunmadığı; Ba-Bs analizlerine göre 2016 yılında Ba bildiriminde bulunmadığının tespit edildiği; mükellefin nakliyecilik faaliyetine tahsis edilen ve aktifine kayıtlı tek taşıtla bu denli yüksek cirolara ulaşmasının ticari ve teknik icaplara uymaması, ilgili dönemler cirolarının yalnızca tek araçla değil komisyonculuk yöntemi ile gerçekleştirildiğinin beyan edilmesine karşın bu hususta herhangi bir sözleşmenin veya kiralama hizmetine dair faturanın ibraz edilmemesi, tamamen şifahi olarak gerçekleştirilmesinin ise basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırı olması, tüm araçların faturalarının kendisi tarafından tanzim edildiğinin beyan edilmesine rağmen aktifinde yer almayan ve kiralama sözleşmelerine dayanmayan, faturalandırılmayan nakliye hizmetlerinin karşılığında ödemelerin nakit olarak alınmasının veya akaryakıt olarak gerçekleştirildiğinin beyan edilmesinin de ticari ve teknik icaplara uygun olmadığı dikkate alındığında mükellefin gerçek faaliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda davacının anılan mükelleften 2018 yılında aldığı faturalar nedeniyle tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinde hukuka aykırılık, aksi gerekçeyle verilen temyize konu kararın bu kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne, davacının temyiz isteminin reddine,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; ...'den alınan faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyata ilişkin kısmının BOZULMASINA, diğer kısmının ONANMASINA,
Temyiz isteminde bulunan davacı aleyhine onanan kısım üzerinden 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca hesaplanacak nispi harcın alınmasına,
Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 29/04/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.