T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/8028
Karar No : 2025/4545
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, kanuni temsilcisi olduğu ... Ahşap Ürün.San.ve Tic.A.Ş'nin vergi borçları nedeniyle annesi adına kayıtlı taşınmazlara konulan hacizlerin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Eskişehir Defterdarlığı tarafından ... ve...'a karşı...Asliye Hukuk Mahkemesinde "... Özel Sağlık Hizmetleri Ltd.Şti'nin tek sorumlu yöneticisinin... olduğu, şirketin tasfiyesine karar verildiği, şirketin 19/01/2016 tarihi itibarıyla toplam 127.530,00 TL vergi borcu olduğu, amme alacaklarına yetecek miktarının haczine karar verildiği, ... adına Eskişehir İli Tepebaşı İlçesi ... Mah... ada, ...parsel ve Odunpazarı İlçesi ... Mah... ada ... parselde kayıtlı olan taşınmazların 03/06/2013 tarihinde muvazaalı olarak annesi ... (...)'e satıldığının tespit edildiği, bahsi geçen taşınmazların karar kesinleşinceye kadar üçüncü kişilere yeniden satışının önlenmesi için ihtiyati tedbir şerhinin konulması ile dava konusu taşınmazların üzerindeki tasarrufların iptali ve icra dosyası ile tarafına alacağın cebri icra yoluyla tahsili için yetki verilmesi" iddia ve istemiyle açılan tasarrufun iptali konulu davada verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararla "... tarafından diğer davalı ... (...)'a 03/06/2013 tarihinde gerçekleştirilen Eskişehir İli Tepebaşı İlçesi ... Mah......ada, ... parsel ve Odunpazarı İlçesi ... Mah... ada ... parselde kayıtlı bağımsız bölüme yönelik tasarruf işlemlerinin iptali ile davacı tarafa, davacı idarenin asıl alacak ve ferileri yönünden alacağını cebri icra yoluyla tahsili için yetki verilmesine" şeklinde hüküm kurulduğu, ... tarafından .... Sağlık Ltd.Şti'nin 15/12/2020 tarihinde 7256 sayılı Kanun kapsamında yapılandırma talebinde bulunularak bir taksit olarak yapılandırılan borcun 01/03/2021 tarihinde ödendiğinden vergi borcunun bulunmadığı, davalı idare tarafından ise ...'ın ... Ürün A.Ş'nin kanuni temsilcisi olduğundan bahisle bahsi geçen gayrimenkullerin tapu kaydına bu şirketin vergi borçları nedeniyle haciz işlemi tesis edildiğinin anlaşıldığı, Yargıtay 15 ve 17.Hukuk Dairesi'nin kararlarında ve doktrinde; İcra İflas Kanunu ve 6183 sayılı Kanun da mevcut iptal davalarının aynı hukuki nitelikte olduğu, 6183 sayılı Kanuna göre kamu alacağından dolayı açılan iptal davalarında mahkemenin yapılan tasarrufun, davacı kamu idaresinin tasarruf tarihine kadarki alacak aslı ve eklentileri ile sınırlı olarak iptaline ya da yapılan tasarrufun davacı alacaklının tasarruf tarihine kadarki alacak aslı ve faiz ve masraf gibi eklentilerini karşılayacak miktarda iptaline karar verilmesi ile yetinilmesi gerektiği, iptal davasının hukuki niteliği itibarıyla dava konusu malın aynına ilişkin olmayıp, şahsi bir dava olduğu, bunun doğal sonucu olarak dava ve tasaarrufa konu malın devir alanın mal varlığından çıkartılarak borçlunun mal varlığına iade edilmeyip borçlunun mülkiyetine dönmeyeceği, sadece alacaklıya malın bedelinden alacağını alma imkanı sağlayacağı, 6183 sayılı yasanın 24 ve devamı maddeleri uyarınca açılan tasarrufun iptali davaları sonucunda iptal koşullarının oluşması nedeniyle iptal kararı verilmesi halinde 3. kişi adına oluşturulan tapu kaydının düzeltilmesine gerek olmadan dava konusu taşınmazın alacaklı davacının alacak ve ferileri ile sınırlı olarak haciz ve satış yetkisi tanınmak üzere tasarrufun iptaline karar verilmesi gerektiği, iptal davasının konusu taşınmaz malda 3.şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan bu taşınmazın haciz ve satışının istenebileceği, dolayısıyla bu davanın alacaklıya borçlunun mal kaçırma amacıyla yaptığı tasarrufla ilgili mal üzerinde alacağın tahsilini sağlama yetkisini verdiği, bu yetkinin de dava konusu tasarrufun tümünün değil ancak alacak miktarı ile sınırlı olduğu, olayda, mevzuat hükümleri ile Yargıtay'ın kararlarında vurgulanan tasarrufun iptali davasının konu ve amacının birlikte değerlendirilmesinde; davalı idareye ....Asliye Hukuk Mahkemesinde ... Sağlık Hizmetleri Ltd.Şti'nin vergi borçları nedeniyle açılan davada bu tüzel kişiliğe yönelik olarak asıl alacak ve ferileri yönünden alacağını cebri icra yoluyla tahsili için yetki verilmesine karar verildiği, dolayısıyla davalı idare tarafından kendisine Mahkeme tarafından verilen yetki nedeniyle sadece ... Sağlık Hizmetleri Ltd.Şti'nin borcunun asıl ve ferileriyle birlikte toplamı üzerinden gayrimenkuller üzerinde haciz işlemi uygulayabileceği, ancak davalı idarenin ayrı bir tüzel kişiliği bulunan ... Ürün A.Ş'nin borçlarının davaya dahil edilmemesine rağmen, davalı idare tarafından "taşınmazlar üzerine tasarrufun iptali davası sonucu verilen karar gereğince tasarruf ve mülkiyet hakkının ...'a geçmiş olduğu dikkate alındığından" bahisle tasarrufun iptali davasına konu taşınmazlar üzerine haciz işleminde dayanak olan borçların birleştirilerek ... Ürün A.Ş'nin vergi borçlarından dolayı da haciz konulduğu anlaşıldığından, bahsi geçen taşınmazlara konulan ... Ürün A.Ş'den kaynaklanan vergi alacaklarına ait haciz işleminin hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu hacizlerin ... Ürün A.Ş'den kaynaklanan kısmının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu belirtilerek davalı idare istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Davacının yaptığı satış işlemlerinin amme alacağını kaçırmak amacıyla yapılan muvazaalı işlemler olduğunun açık olduğu, dava konusu haciz işlemlerinin hukuka uygun olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı tarafından, kanuni temsilcisi olduğu ... Ürün.San.ve Tic.A.Ş'nin vergi borçları nedeniyle annesi adına kayıtlı taşınmazlara konulan hacizlerin kaldırılması istemine ilişkindir.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-a maddesinde iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu, maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak belirtilmiştir. İptal davasının subjektif ehliyet koşulu "menfaat ihlali" olarak öngörülmüştür.
2577 sayılı Yasa'nın 2/1-a maddesindeki düzenleme ile idarenin tek taraflı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen idari işlemlerin, ancak bu idari işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurulabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceği kabul edilmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın ve Dairemizin E:2023/4891 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden; anılan dosyada(E:2023/4891) Vergi Mahkemesince işbu davadaki davacının hacze karşı dava açabileceği belirtilmek suretiyle karar verildiği görülmekle, davacı tarafından annesine devredilen Eskişehir İli, Tepebaşı İlçesi, ... Mahallesi, ... ada ve ... parselde bulunan mesken ile Eskişehir İli, Odunpazarı İlçesi, ... Mahallesi, ... ada ve ... parselde bulunan meskene ilişkin olarak, davalı idare tarafından tasarrufun iptali davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda ... Asliye Hukuk Mahkemesinin... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararı ile tasarruf işlemlerinin iptaline karar verildiği ve kararın 10/09/2019 tarihinde kesinleştiği, bunun üzerine davalı idare tarafından, davacının kanuni temsilcisi olduğu ... Ürün.San.ve Tic. A.Ş'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla söz konusu taşınmazlar üzerine hacizler konulmuş ise de, resmi tapu kayıtlarında davacının annesi ...'ün taşınmazların maliki olarak gözükmeye devam ettiği görüldüğünden, hacze konu taşınmazlarda malik sıfatı bulunmayan davacının taşınmazlar üzerine uygulanan haczin iptalini istemekte meşru, kişisel ve güncel menfaati bulunmadığı gibi, bu aşamada anılan taşınmazların maliki durumunda olan annesi tarafından açılan yukarıda belirtilen davada mülkiyete ilişkin iddialar çerçevesinde verilecek karar uyarınca oluşan hukuki duruma göre de işlem tesis edileceği açık olduğundan davanın ehliyet yönünden reddi gerekirken davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 30/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.