T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/821
Karar No : 2025/4528
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı-... (... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Mermer San. ve Tic. A.Ş
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:Davacı tarafından, ihraç kayıtlı teslimlerden doğan 2016/Ocak-Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergisi iade alacağının mahsuben iadesi talebiyle yapılan başvurunun, ... tarih ve ... sayılı vergi inceleme raporu uyarınca reddine dair tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının 2016 yılı içerisinde yapmış olduğu ihraç kayıtlı teslimleri nedeniyle oluşan tecil edilebilir katma değer vergisinden ilgili dönemde tecil edilemeyen 1.216.380,26-TL'nın mahsuben iadesinin istenildiği, ancak davacının 2016 yılı işlemlerinin katma değer vergisi yönünden incelemesi neticesi düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi inceleme raporuna istinaden katma değer vergisi beyannamelerinin yeniden düzenlenmesi sonucunda iade satırları sıfırlandığından bahisle mahsuben iade isteminin reddedildiği, olayda; mahsuben iade talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemin dayanağı olan ... tarih ve...sayılı vergi inceleme raporunda yer verilen tespitlere bağlı olarak davacının bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle yeniden düzenlenen katma değer vergisi beyanlarına göre bulunan fark matrahlar üzerinden davacı adına 2016/Ocak ila Aralık dönemlere ilişkin yapılan vergi ziyaı cezalı katma değer vergileriyle aynı matrahlara bağlı olarak ihraç kayıtlı teslimler nedeniyle evvelce davacı şirket adına tanzim edilen ... tarih ve ... vergi inceleme raporuyla davacının ihraç kayıtlı teslimleri nedeniyle iade edilebilir katma değer vergisi tutarlarının sıfırlandığı, 2016/Şubat döneminde 150.116,33-TL, 2016/Mart döneminde ise 71.965,90-TL olmak üzere iadesi gerçekleşen tutarlarda haksız iade olarak mükellef kurum adına re'sen tarhı gerektiği gerekçesiyle herhangi bir iade alacağı kalmadığına atıfta bulunularak davacı nezdinde iade edilebilir katma değer vergisi yönünden yapılacak bir işlemin bulunmadığına ilişkin tespit ve değerlendirmelere yer verildiği, buna göre davacının 2016 yılına ilişkin katma değer vergisi beyannameleri yerine anılan raporla atıfta bulunulan ve müfettişlikçe düzenlenen beyan tabloları üzerinden davacı şirket hakkında tanzim edilen ...tarih ve ... vergi inceleme raporuna istinaden 2016 yılına ilişkin mahsuben iadesi istenilen katma değer vergisi talebinin reddi işleminin Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında dava konusu edildiği ve ... tarih ve K:... sayılı kararla davanın kabulüne karar verildiği, davacı şirketin 2016/Ocak ila Aralık arası dönemlere ait kayıt dışı bıraktığı hasılata ilişkin yapılan vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında dava konusu edildiği ve... tarih ve K:... sayılı karar ile ... ruhsat sayılı ocakta Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı raporu ekinde yer alan Mahallinde Tetkik ve Değerlendirme Raporundaki hesaplama ve tespitlerin maden ve jeoloji mühendisliği yönünden kazı boşluk hacim miktarı konusundaki farklılığın kazı boşluk hacminin ve pasa döküm harmanının topografik ölçüm değerlerinin alınarak sahanın bakir halini gösterir uydu görüntülerindeki topografik yüzey değerlerinden faydalanmak suretiyle hesaplanması gerekirken anılan mahallinde tetkik raporu uyarınca yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle anılan vergi ziyaı cezalı tarhiyatların kaldırıldığının görüldüğü, bu durumda, Mahkemelerinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararının gerekçesi ile...tarih ve ... sayılı vergi inceleme raporuyla ihtiyaç fazlası kasa mevcudunun adatlandırılmasından, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın 21 sayılı raporuna bağlı olarak üretim miktarları yönünden yapılan inceleme neticesi belirlenen matrah farkından, kaydi envanter incelemesi neticesi bulunan üretim miktarına isabet eden matrah farkından ve transfer fiyatlandırmasına ilişkin yapılan inceleme neticesi bulunan matrah farkı gözetilerek inceleme elemanınca yeniden düzenlenen katma değer vergisi beyanlarına ilişkin ortada Mahkemelerinin ...tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla sonuca bağlanmış ve idarece İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrası uyarınca işlem tesis edilmesi gereken konuda davacı şirketin yeniden incelenmeye sevk edildiğinden bahisle idarece belirlenen beyan tabloları üzerinden Mahkeme kararının yerine getirilmemesi hususu birlikte değerlendirildiğinde, davacının 2016 yılı katma değer vergisi beyanlarına eklenmesi gereken bir matrah farkından bahsedilmesi mümkün bulunmadığından yeniden düzenlenen beyanlara göre davacının iade satırlarının sıfırlandığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Vergi Mahkemesi ve Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesine sunulan yazılı beyanlarında yer verilen hususlar ve re'sen gözetilecek sebeplerle kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Olayda,işlemin dayanağı ... tarih ve ...sayılı vergi inceleme raporunda, kayıt dışı satış hasılatı olarak katma değer vergisi matrahına ilave edilen tutar yönünden, vergiyi doğuran olayın, matrah farkının kuşkuya yer bırakmayacak şekilde somut olarak ortaya konulamamış olması ve ... tarih ve ... sayılı vergi inceleme raporuna dayalı işlemin de yargı kararı ile kaldırılmış olması sebepleriyle, Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Davacı tarafından, ihraç kayıtlı teslimlerden doğan 2016/Ocak-Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergisi iade alacağının mahsuben iadesi talebiyle yapılan başvurunun, ... tarih ve ... sayılı vergi inceleme raporu uyarınca reddine dair tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11/1-c maddesinde; ihraç edilmek şartıyla imalatçılar tarafından kendilerine teslim edilen mallara ait katma değer vergisinin, ihracatçılar tarafından ödenmeyeceği, mükelleflerce tahsil edilmeyen ancak ilgili dönem beyannamesinde beyan edilecek olan bu verginin, vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunacağı, söz konusu malların, ihracatçıya teslim tarihini takip eden ay başından itibaren 3 ay içinde ihraç edilmesi halinde, tecil edilen verginin terkin olunacağı, ihracatın yukarıdaki şartlara uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, tecil olunan verginin tahakkuk ettirildiği tarihten itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51. maddesine göre belirlenen gecikme zammıyla birlikte tahsil olunacağı, olay tarihinde yürürlükte bulunan 32.maddesinde ise bu Kanunun 11, 13, 14 ve 15 inci maddeleri ile 17 nci maddenin (4) numaralı fıkrasının (s) bendi uyarınca vergiden istisna edilmiş bulunan işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen Katma Değer Vergisi, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanacak Katma Değer Vergisinden indirilir. Vergiye tabi işlemlerin mevcut olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması hallerinde indirilemeyen Katma Değer Vergisi, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca, tespit edilen esaslara göre bu işlemleri yapanlara iade olunur, kurallarına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer alan mevzuatın değerlendirilmesinden, ihraç kaydı ile imalatçılar tarafından ihracatçılara teslim edilen mallara ait katma değer vergisinin ihracatçılar tarafından ödenmeyeceği, imalatçılar tarafından tahsil edilmeyen verginin ilgili dönem beyannamesinde beyan edileceği ve beyan edilen verginin vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunacağı, malların, ihracatçıya teslim tarihini takip eden ay başından itibaren 3 ay içinde ihraç edilmesi halinde, tecil edilen verginin terkin olunacağı, ihracatın bu şartlara uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde ise tecil olunan verginin tahakkuk ettirildiği tarihten itibaren 6183 sayılı Kanunun 51. maddesine göre belirlenen gecikme zammıyla birlikte tahsil olunacağı, vergiden istisna edilmiş bulunan işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisi, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanacak katma değer vergisinden indirileceği, vergiye tabi işlemlerin mevcut olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması hallerinde indirilemeyen katma değer vergisinin, tespit edilen esaslara göre bu işlemleri yapanlara iade olunacağı, anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu işlemin dayanağı ... tarih ve ... sayılı vergi inceleme raporunda, ... ruhsat sicil nolu ocakta Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığınca yapılan inceleme üzerine düzenlenen Mahallinde Tetkik ve Değerlendirme Raporu'nda ölçüm sonucu belirlenen boşaltılan hacim ile davacının beyan ettiği hacim arasındaki fark esas alınarak bulunan üretim farkına göre kayıt dışı satılıp beyan edilmediği kabul edilen mermer miktarından hareketle hesaplanan kayıt dışı satış hasılatının davacının katma değer vergisi matrahına ilavesi suretiyle ve ... tarih ve ... vergi inceleme raporu ile oluşturulan beyan tablosu dikkate alınarak yeniden düzenlenen katma değer vergisi beyan tablosuna göre davacının ihraç kayıtlı teslimlerden kaynaklanan iadeye konu katma değer vergisi tutarının bulunmadığı sonucuna varıldığı, anılan vergi inceleme raporuna dayanılarak da davacının mahsuben iade talebinin reddine dair dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Temyize konu kararda atıf yapılan ve davacı adına, ... ruhsat sicil nolu maden ocağı sahasından kayıt dışı ürettiği mermerin belgesiz satışından elde ettiği hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen ve olayda katma değer vergisi iade tutarında değişikliğe sebep olabilecek olması nedeniyle dava konusu işlem hakkında verilecek karara etkisi olan 2016/Ocak-Aralık dönemleri katma değer vergisi ile 2016/Ocak dönemi için bir kat 2016/Şubat-Aralık dönemleri için tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle açılan davanın kabulüne dair verilen ... Vergi Mahkemesinin ...... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 30/10/2025 tarih ve E:2023/820, K:2025/4526 sayılı kararıyla bozulduğundan Bölge İdare Mahkemesince bu husus dikkate alınarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Ayrıca, Bölge İdare Mahkemesi'ce ... Vergi Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair kararın Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 07/11/2023 tarih ve E:2021/4605, K:2023/4305 sayılı kararıyla onandığı ve 2016 yılı için re'sen tarh edilen vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisinin kaldırılması istemiyle açılan davanın kabulüne dair verilen ... Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 30/10/2025 tarih ve E:2023/808, K:2025/4525 sayılı kararıyla bozulduğu hususlarında yeniden verilecek kararda dikkate alınacağı tabidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 30/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.