T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/8232
Karar No : 2025/4529
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı-... (... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Mermer San. ve Tic. A.Ş
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ...3 tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:Davacı adına, ... ruhsat sicil nolu maden ocağı sahasından kayıt dışı ürettiği mermerin belgesiz satışından elde ettiği hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle düzenlenen ... tarih ve ... ve ... sayılı vergi inceleme raporlarına dayanılarak re'sen tarh edilen 2017 yılı kurumlar vergisi ile 2017 yılının tüm dönemlerine ilişkin geçici vergi ve bu vergiler üzerinden tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; dava konusu cezalı tarhiyatın dayanağı... tarih ve ... ve ... sayılı vergi inceleme raporlarında 2017 yılına ilişkin yasal defter ve belgeleri üzerinden yapılan incelemede, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından düzenlenen ...tarih ve ... sayılı Soruşturma Raporu ekinde yer alan Mahallinde Tetkik ve Değerlendirme Raporunda davacının 2014-2017 dönemlerini kapsayan ... sicil numaralı Karadere Köyündeki ocaktan yapılan boşaltım miktarı ile beyan edilen üretim miktarı arasındaki farkın 119.021,92 m3 olduğu, davacının dört yıllık net verim toplamının ortalaması alınarak yıllık bazda %9.5 net verim üzerinden boşaltılan hacmin 11.307,02 m3 olarak hesaplandığı, boşaltılan hacimden anılan ruhsat sahası için beyan edilen toplam 7.801,96 m3 üretim miktarı düşüldükten sonra kalan 3.505,06 m3 mermerin 2,7 ton/m3 yoğunluğuyla çarpılması neticesinde toplam 9.463,66 ton mermerin eksik beyan edildiğinin mütalaa edildiği, devlet hakkı kapsamında davacı mükellefin faaliyet raporları baz alınarak beyan dışı bırakılan üretimin üretim içerisindeki payı hesap edilerek yıllara göre dağıtıldığında 2017 yılına tekabül eden kayıt dışı üretim miktarının 1.175,91 m3 olduğu, buna göre davacının hasılat fazlası ve blok şeklinde satılan mermerin %96,42 oranıyla 1.133,81 m3 olduğu ve 2017 ortalama satış fiyatı üzerinden fiyatladırılarak kayıtlara intikal ettirilmeyen hasılatın katma değer vergisi hariç 641.654,49-TL olduğu, %3,58 oranıyla levha mermer olarak işlenen blok mermerin ise 42,10 m3 olduğu, levha mermer üretimine sevk edilen miktarın 1,5 cm, 2 cm ve 3 cm boyutlarına göre toplam üretim içerisindeki oranı hesap edilerek temizleme firesi, stoklama, taşıma, yükleme ve montaj fireleri uygulanmak suretiyle her üç levha mermer ölçüsü üzerinden toplam 34.354,80-TL kayıt dışı hasılat hesaplandığı, kanunen kabulü mümkün olmayan gider ve maliyetlere ilişkin olarak davacı hakkında evvelce tanzim edilen... tarih ve... sayılı vergi tekniği raporundaki tespit ve tablolar esas alınarak davacı tarafından yüklenilen 3. kişilere ait konaklama, mini bar, ulaşım, araç kiralama, yat işçiliğinden oluşan toplam 190.416,79-TL bedelin gider veya maliyet olarak kabul edilemeyeceğinin tespit edildiği, satıcısı tarafından beyan edilmeyip yasal kayıt ve beyanlara dahil edilen ... Özel Güv. Hiz. Ltd. Şti.'ye ait katma değer vergisi dahil toplam 42.208,60-TL tutarlı faturaya ilişkin olarak fatura düzenleyicisi hakkında Antalya Vergi Dairesi Başkanlığı'nın daimi takdir komisyonu tarafından fatura tutarındaki hizmet bedeli kadar re'sen matrah takdir edildiği belirtilerek anılan fatura nedeniyle müfettişlikçe yapılacak bir işlemin bulunmadığının belirtildiği, 2017 yılına ilişkin olarak ... sicil numaralı Karadere Köyünde bulunan madenden elde edilerek kayıt ve beyan dışı bırakıldığı tespit edilen toplam 676.009,29-TL ile konaklama, mini bar, ulaşım, araç kiralama, yat işçiliğinden oluşan ve gider olarak kabul edilmeyen 190.416,79-TL'nin toplanması suretiyle 866.426,08-TL matrah farkının hesaplandığı, matrah farkı üzerinden hesaplanan toplam 173.285,22-TL kurumlar vergisinin re'sen tarh edilmesi ve tek kat vergi ziyaı cezası kesilmesinin önerildiği, vergi inceleme raporuna dayanılarak da dava konusu cezalı tarhiyatın yapıldığı olayda, tarhiyatın kaynağı ... sicil numaralı Karadere Köyünde bulunan madenden elde edilerek kayıt ve beyan dışı bırakıldığı tespit edilen hasılat ile konaklama, mini bar, ulaşım, araç kiralama, yat işçiliğinden oluşan ve gider olarak kabul edilmeyen kısma ilişkin olarak, davacı adına kayıtlı Karadere köyünde bulunan ... ruhsat sayılı ocakta Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı raporu ekinde yer alan Mahallinde Tetkik ve Değerlendirme Raporundaki hesaplama ve tespitler üzerinden yapıldığı anlaşılmış olup anılan rapor ile kayıt dışı bırakılan blok mermer için işletme faaliyet raporu düzenlenmesinin istenilmesine ilişkin işlemin ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında dava konusu edildiği, anılan rapor ile kayıt dışı bırakılan blok mermer için hesaplanan Devlet Hakkı ve cezalarının ise ... İdare Mahkemesi'nin E:.../... sayılı dosyasında dava konusu edildiği, anılan dosyalarda ... ruhsat sayılı ocakta yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan raporda özetle, "Davalı idare üretim miktarının tespiti amacıyla davacı tarafından beyan edilen dört yıllık verim yüzdelerinin ortalamasını hesaplamış olduğu boşluk hacmine oranlayarak bulunan miktardan beyan edilmiş toplam üretim farkını almak suretiyle işlem uygulamakla beraber davacı tarafından beyan edilen verim değerleri dayanağının hesaplama mantığına uygun olmadığı tespit edilmiş olması nedeniyle idare tarafından yapılmış olan uygulamanın maden mühendisliği açısından uygun olmadığı kanaatine varılarak, üretim miktarının tespiti amacıyla pasa döküm sahasının da ölçülerek boşluk hacminden çıkartılmak suretiyle yapılacak hesaplamanın daha uygun olacağı, ocak pasa döküm sahasındaki malzeme yerinden sökülerek döküm harmanına dökülmüş malzeme olması nedeniyle yığın yoğunluğuna (4 m3/t) sahip bir hacim olması ve kazı boşluk hacmindeki hesaplamalarda kullanılabilmesi için yerinde yoğunluk (2,7 m3/t) değerine sahip hacme dönüştürülmesi gerektiği, ayrıca pasa döküm harmanlarında malzemenin uzun süre beklemesi sonucu sıkışma ve oturmalar sonucu hacimde küçülmeler olmakta ve bu tür harman hacim hesaplamalarında %20 sıkışma olacağı, bu itibarla ölçümü yapılan yığın yoğunluğuna sahip pasa hacminin yerinde yoğunluk hacmine dönüştürülmesi hacmin 0,84375 (2,7 m3/ t / (4 m3/t * (1-0,20) = 2,7 / 3,2 ) katsayısı ile çarpılması gerektiği, ayrıca pasa harmanının güney doğu ucunda harman emniyetini sağlamak amacıyla mermer blokları hacimleri toplamının ölçüm yapılarak hesaplanacak pasa hacminden çıkartılması ve sonuç olarak bulunacak hacmin 0,84375 katsayısıyla çarpılarak bulunacak hacim miktarına harmanın güney doğu ucuna pasa harmanının emniyeti için konmuş olan mermer blokları hacim toplamının ilave edilmesi ile üretim amacıyla sahada yapılmış olan kazılar sonucu ortaya çıkan pasa miktarının yerinde yoğunluğa (2,7 m3/t) sahip hacim miktarının elde edilebileceği kanaatine varıldığı, ayrıca taraflar arasında saha ölçümleri sonrasında hesaplanmış olan toplam boşluk hacmin miktarında da uyuşmazlık bulunduğu, toplam boşluğun davacı hesabına göre 84.276,19 m3, davalı idareye göre 119.021,98 m3 olduğu, bunun nedeni hesap alanlarında farklılıklar olabileceği gibi kazı derinliklerinin ortalama derinlikler kullanılarak hesaplama yapılmış olmasından kaynaklandığı kanaatine varıldığı, sahada kazı faaliyetleri öncesine ait topoğrafik ölçüm değerleri bulunmadığı, ancak 06/08/2013 tarihli uydu fotoğrafının sahanın bakir halini gösterdiği, genel eğimi kuzeyden güneye doğru olan arazinin ölçüm alanları Google Earth uygulamasına yüklenerek 06/08/2013 tarihli uydu görüntüsünden yeterli miktarda topoğrafik kotu olan noktalar belirlenmek suretiyle kazı öncesi topoğrafik yüzey verisinin oluşturularak sahada yapılacak kazı boşluk hacmi ve pasa harmanı hacmi hesaplamalarına esas iki topoğrafik yüzeyin kullanılabileceği kanaatine varıldığı" şeklinde görüş belirtilmesi üzerine üretim miktarlarının yıllara göre üretim boşluğu hacmi, pasa hacmi, satılabilir mermer bloğu hacmi ve stok hacminin net olarak bilinmesi ile ortaya konulabileceği, geçmişe yönelik hacim hesaplamalarının, veri eksikliği nedeni ile net olarak yapılmasının mümkün olmadığı, bu itibarla davaya konu olan idari işlemde belirtilen verim yüzdelerinin net olarak bütün sahayı temsil eden tek bir rakam veya tek bir yüzdesel değere teşmil edilmesinin mümkün olmadığı görüldüğünden davalı idarece tespit edilen üretim boşluğu hacmi ve pasa hacmi miktarının teknik anlamda yerinde olmadığı ve buna göre yapılan hesaplamaların isabetli bulunmadığından bahisle... tarih ve K:...sayılı kararla dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan kararın istinaf aşamasında onandığı, temyiz kanun yolu aşamasında ise Danıştay Sekizinci Dairesi'nin E:2022/666 sayılı dosyalarında temyiz incelemesinin devam ettiğinin görüldüğü, davacı adına aynı döneme ilişkin olarak tanzim edilen... tarih ve... ve ... sayılı vergi inceleme raporlarına istinaden 2017 yılı için tarh edilen vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve geçici vergilerin Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında dava konusu edildiği, cezalı tarhiyatların ... tarih ve K:... sayılı kararla kaldırıldığı, anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddedildiği, 2017 yılına ilişkin katma değer vergisi ve iadeleri için tanzim edilen... tarih ve ... ve ... sayılı vergi inceleme raporlarına istinaden hazırlanan hesap tablolarının aynen dikkate alınarak üzerine kabul edilmeyen giderler eklenmek suretiyle 1.690.070,95-TL katma değer vergisi iadesi isteminin reddedildiği, iade isteminin reddine ilişkin işlemin ... Vergi Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla yat işçiliği giderleri dışında kalan tutarlar yönünden iptal edildiği, karara karşı yapılan istinaf başvurusunun da reddedildiği, buna göre, vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisinin kayıt dışı hasılattan kaynaklanan kısmı yönünden; cezalı tarhiyatın dayanağını teşkil eden ... ruhsat sayılı ocakla ilgili olarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı raporu ekinde yer alan Mahallinde Tetkik ve Değerlendirme Raporuyla 119.021,92 m3 boşaltılan hacim ve 3.505.06 m3 üretim farkı hesaplandığı ve vergi inceleme raporuyla da bu fark dikkate alınmak suretiyle yapılan hesaplamalarla kayıt dışı hasılata ulaşıldığı, ancak, ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasıyla mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde tanzim edilen bilirkişi raporuna göre özetle maden ve jeoloji mühendisliği yönünden kazı boşluk hacim miktarı konusundaki farklılığın kazı boşluk hacminin ve pasa döküm harmanının topografik ölçüm değerlerinin alınarak sahanın bakir halini gösterir uydu görüntülerindeki topografik yüzey değerlerinden faydalanmak suretiyle hesaplanması gerekirken veri eksikliği nedeniyle boşaltılan mermer hacminin ne kadarlık kısmının üretime ve satışa konu edileceğinin tespitinin mümkün olmadığının belirtildiği,.... İdare Mahkemesinin kararlarıyla da bu doğrultuda idarece tespit edilen üretim boşluğu hacmi ve pasa hacmi miktarının teknik anlamda yerinde olmadığı ve buna göre yapılan hesaplamaların isabetli bulunmadığı gerekçesiyle işlemlerin iptaline karar verildiği, söz konusu kararların istinaf incelemesinden geçtiği, Danıştay tarafından bozma kararı verilmediği, dolayısıyla söz konusu yargı kararları üzerine oluşan hukuki durum ve kararların gerekçesi dikkate alındığında, vergi inceleme raporunda maden ve jeoloji mühendisliği kurallarına uygun yeni bir boşaltılan mermer hacmi ve üretim farkı hesaplanmadığı görüldüğünden, dayanağı ortadan kalkan üretim farkından yola çıkılarak yapılan hesaplamalarla ulaşılan fark matrah üzerinden tarh edilen vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisinde hukuka uyarlık görülmediği;vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisinin kanunen kabul edilmeyen giderlerden kaynaklanan kısmı yönünden; söz konusu giderlerin katma değer vergisi yönünden Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında incelendiği ve... tarih ve K:... sayılı kararla kabul edilmeyen giderlerin davacı şirket çalışanı, ortağı yahut yöneticisi olmayan kişilere ait konaklama, yiyecek, minibar harcamaları ve araç kiralama işlemlerine ilişkin kısmıyla ... Özel Güv. Hiz. Ltd. Şti’nden alınan faturadan kaynaklanan kısmı yönünden iptaline, kabul edilmeyen giderlerin yat işçiliği bedellerinden kaynaklanan kısmı yönünden ise davanın reddine karar verildiği, anılan karara karşı yapılan itirazın ise ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddedildiği, temyiz incelemesinin Danıştay Dokuzuncu Dairesi'nin E:2023/174 sayılı dosyasında devam ettiği, davacı şirketin birden çok mermer ocağında üretim gerçekleştirdiği, mermer ocaklarından elde edilen blok mermerlerin davacı şirkete ait fabrikalarda işlenmek suretiyle satışa hazır hale getirildiği, faaliyet konusu ve faaliyetin devamı için elzem olan ter türlü teçhizat, araç ve makina bakım ve tamiri ve işçilik ile mermer ocağı faaliyetinde uzmanlık bilgisi gerektiren konularda hizmet alımı şeklinde maden mühendislerine başvurulmasının mutat kabul edileceği, buna göre faaliyetin devamı için hizmetinden yararlanılan ve sözleşme bağı dışında davacı şirketle alakası olmayan kişilerin ulaşım, yeme-içme, konaklama gibi ihtiyaçlarının kimin tarafından ne suretle karşılanacağı hususunda akdedilen sözleşmelerin hizmet alımı yapılan ... firmasında tutanak altına alındığı gibi incelenmesi gerektiği, bunun yanında sözleşme metninde yer almayan hususlarda ise hizmet sözleşmesinin tarafı ile anılan sözleşme ile çalıştırılan kişiler nezdinde bilgi talebinde bulunulması gerekirken sayılan hususlarda herhangi bir inceleme yapılmaksızın işle ilgili olmadığı sonucuna ulaşılamayacağından, konaklama, yiyecek, minibar harcamalar ve araç kiralama giderlerinin reddinden kaynaklanan cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı; ..." ünvanlı satıcıya ait giderlerin reddinden kaynaklanan cezalı tarhiyatta ise söz konusu tekne bakım ve onarım giderlerinin davacı şirketin faaliyet konusuyla ilgili olmadığı açık olup, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 41/8 maddesi uyarınca gider olarak indirimine hukuken olanak bulunmadığından bu giderin reddinden kaynaklanan cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı;vergi ziyaı cezalı geçici vergiler yönünden; mahsup süresi geçtikten sonra, kesinleşen geçici vergilerin terkin edileceği, ancak gecikme faizi ve cezanın tahsil edileceği hükmü uyarınca terkin edilecek geçici verginin aslına yer verilmesi ve davacıya da bu şekilde tebliğ edilmesi karşısında dava konusu ihbarnamede yer alan geçici vergi asıllarında hukuka uyarlık görülmemiş olup, Mahkemelerince kurumlar vergisinin kabul edilmeyen giderlere ait kısmı bakımından, dava konusu işlemin yat işçiliği giderlerine ait kısmında hukuka aykırılık, davacı şirket çalışanı, ortağı yahut yöneticisi olmayan kişilere ait konaklama, yiyecek, minibar harcamaları ve araç kiralama işlemlerine ilişkin kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından aynı matrah farkından doğan geçici vergiler yönünden de Mahkemelerince hukuka uygun bulunan kabul edilmeyen giderlere (yat işçiliği) ait tek kat vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılık, bunun dışında kalan giderlere ait vergi ziyaı cezasında ise hukuka uyarlık bulunmadığı; vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükümleri uygulanarak arttırılan kısmı yönünden; davalı idarenin 10/01/2023 tarihinde Mahkemeleri kayıtlarına giren savunma dilekçesiyle tekerrür hükümlerinin uygulanmasının... tarih ve ... no'lu ihbarnameden kaynaklandığı, tarhiyat sonrası uzlaşılan tahakkukun... tarih ve ... sayılı tarhiyat sonrası uzlaşmayla kesinleştiğinin bildirildiği görüldüğünden, kesinleşmeyi izleyen 2018 yılından itibaren işlenecek cezayı gerektiren bir fiile uygulanması mümkün bulunan tekerrür hükümlerinin 2017 yılının dava konusu dönemlerine ilişkin kesilen vergi ziyaı cezaları yönünden uygulanmasında hukuka uyarlık bulunmadığı; gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddine, dava konusu vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarının kayıt dışı hasılattan kaynaklanan kısmı ile yat işçiliği bedelleri dışındaki gider reddinden kaynaklanan kısmının, geçici vergi asıllarının ve vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle arttırılan kısımlarının kaldırılmasına, karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Vergi Mahkemesi ve Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesine sunulan yazılı beyanlarında yer verilen hususlar ve re'sen gözetilecek sebeplerle kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Olayda, cezalı tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporlarında, vergilendirmede gerçek gelirin vergilendirileceği ilkesi gözetilerek, vergiyi doğuran olay ve matrah unsurlarının kuşkuya yer bırakmayacak şekilde somut olarak ortaya konulamamış olması sebebiyle, Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Davacı adına, ... ruhsat sicil nolu maden ocağı sahasından kayıt dışı ürettiği mermerin belgesiz satışından elde ettiği hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2017 yılı kurumlar vergisi ile 2017 yılının tüm dönemlerine ilişkin geçici vergi ve bu vergiler üzerinden tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının ile kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutat olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin, bunu iddia eden tarafa ait olacağı, 30/1.maddesinde, re'sen vergi tarhının, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkân bulunmayan hâllerde, takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunacağı, 134. maddesinde vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 6/1.maddesinde, kurumlar vergisi, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safî kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, 6/2.maddesi 1.cümlesinde ise safî kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticarî kazanç hakkındaki hükümleri uygulanacağı, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 2. maddesinde de gerçek gelirin vergilendirileceği ilkesi benimsenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen kuralların değerlendirilmesinden, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas alınacağı, gerçek mahiyetin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin, bunu iddia eden tarafa ait olduğu, re'sen vergi tarhının, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt, belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkân bulunmayan hâllerde, takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi inceleme yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh edilmesi olduğu, vergi incelemesinden maksadın ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu, safî kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticarî kazanç hakkındaki hükümlere uyulacağı ve vergilendirmede gelirin gerçek miktarının dikkate alınacağı anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, cezalı tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporunda,... ruhsat sicil nolu ocakta Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığınca yapılan inceleme üzerine düzenlenen Mahallinde Tetkik ve Değerlendirme Raporu'nda ölçüm sonucu belirlenen boşaltılan hacim ile davacının beyan ettiği hacim arasındaki fark esas alınarak bulunan üretim farkına göre kayıt dışı satılıp beyan edilmediği kabul edilen mermer miktarından hareketle hesaplanan hasılat farkı ve davacı tarafından yüklenilen 3. kişilere ait konaklama, mini bar, ulaşım, araç kiralama harcaması ile yat işçiliği harcama tutarlarının maliyet veya gider olarak kabul edilemeyeceği gözetilerek cezalı tarhiyatın önerildiği, vergi inceleme raporuna dayanılarak da davacı adına dava konusu edilen cezalı tarhiyatın yapıldığı, özel usulsüzlük cezasının salındığı anlaşılmaktadır.
Temyize konu kararda atıf yapılan ve ... ruhsat sicil nolu ocakta Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığınca yapılan inceleme üzerine düzenlenen Mahallinde Tetkik ve Değerlendirme Raporu'nda ölçüm sonucu belirlenen boşaltılan hacim ile davacının beyan ettiği hacim arasındaki fark esas alınarak bulunan mermer üretim farkına göre kayıt dışı satılıp beyan edilmediği kabul edilen mermer miktarı için hesaplanan ve uyuşmazlıkta boşaltılan hacim miktarına göre kayıt dışı üretilip satıldığı ileri sürülen mermer miktarı yönünden cezalı tarhiyatın tutarında değişikliğe sebep olabilecek olması nedeniyle dava konusu cezalı tarhiyat hakkında verilecek karara etkisi olan devlet hakkının kaldırılması istemiyle açılan davanın kabulüne dair verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddeden ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, Danıştay Sekizinci Dairesinin 17/06/2025 tarih ve E:2022/666, K:2025/5820 sayılı kararıyla, dava konusu işlemin tesis edilmesine dayanak teşkil eden ve uyuşmazlığın çözümüne ilişkin temel hususun, sahadan boşaltılan hacmin ve üretilen mermer miktarının hesaplanması oluşturduğu, bu itibarla, üretim raporları, satış ve faaliyet bilgi formları, imalat haritaları ve sahada yapılan incelemeler, Google Earth verileri vb. tüm bilgi ve belgelerden yararlanılması suretiyle boşaltılan hacmin hesaplanması gerektiği, bu durumda, bir maden mühendisi, bir harita mühendisi ve bir jeoloji mühendisinden oluşan üç kişilik bilirkişi heyetiyle, yukarıda yer verilen ve gerekli görülen diğer tüm bilgi ve belgelerle birlikte, mahallinde yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak sahadan boşaltılan hacmin hesaplanması gerektiğinden, eksik inceleme ve araştırma sonucunda verilen kararda hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin, sahadan boşaltılan hacmin hesaplanmasına ilişkin kısmı ile idari para cezasına ilişkin kısmının bozulmasına, karar verildiğinden, Bölge İdare Mahkemesince bu husus dikkate alınarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, Bölge İdare Mahkemesin'ce verilecek kararda geçici vergi aslı yönden yeniden değerlendirme yapılacağı tabidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 30/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.