T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/8742
Karar No : 2025/4056
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gıda San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, davalı idarenin müeyyideli yazısı üzerine 2018/Kasım dönemi katma değer vergisi için ihtirazi kayıtla verilen düzeltme beyannamesi uyarınca yapılan tahakkuk işleminin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Hızırbey Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile hakkında sahte belge düzenlediği yönünde olumsuz rapor bulunan ... Tarım İthalat İhracat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den alınan faturaların gerçekliğini Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği'nin (IV/E-5) bölümündeki açıklamalara göre ispat etmesi veya alınan faturaların katma değer vergisi indirimleri arasından çıkarılması için davacıya 15 gün süre verildiği ve aksi halde özel esaslar kapsamına alınacağının bildirildiği, bunun üzerine anılan firmadan yapılan alımlara ilişkin faturaların indirim hesaplarından çıkartıldığı ve ilgili dönem beyannamesinin ihtirazi kayıt ile verildiği uyuşmazlıkta Seyhan Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Tarım İthalat İhracat Paz. San. Tşc. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ...tarih ve... sayılı vergi tekniği raporundaki tespitlerin anılan mükellefin düzenlediği faturaların sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı olduğu hususunu açık ve somut bir şekilde ortaya koyamadığı anlaşıldığından davacı şirkete gönderilen müeyyideli yazı üzerine davacı şirket tarafından 2018/Kasım dönemi için ihtirazi kayıtla verilen düzeltme beyannamesi uyarınca yapılan tahakkuk işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu tahakkuk işleminin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Vergi tekniği raporunda belirtilen tespitlerle davacıya düzenlenen faturaların sahte olduğu sonucuna varıldığı, davalı tarafından Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği IV/E-5 bölümü uyarınca yapılan işlemin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı şirket tarafından, davalı idarenin müeyyideli yazısı üzerine 2018/Kasım dönemi katma değer vergisi için ihtirazi kayıtla verilen düzeltme beyannamesi uyarınca yapılan tahakkuk işleminin iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 30. maddesinin 1. fıkrasında re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi inceleme yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlandıktan sonra aynı maddenin 2. fıkrasının 4 numaralı bendinde, defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların, vergi matrahının doğru ve kesin olarak tespitine imkan vermeyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısıyla ihticaca salih bulunmaması hali re’sen tarh nedeni olarak kabul edilmiş olup, aynı kanunun 134. maddesinde de vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak tespit etmek ve sağlamak olduğu düzenlenmiştir.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri hükme bağlanmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda metni verilen Kanun maddelerinin değerlendirilmesinden de görüleceği gibi; yükümlülerin mal alışları nedeniyle yüklendiği katma değer vergilerinin, indirim ve iade konusu yapılabilmesi için faturaların gerçek bir mal alım satımı karşılığı düzenlenmesi gerekmektedir.
Vergilendirme işlemi yapılırken, kanuna uygun biçimlendirilen muamelelerin bu biçimselliğinin ötesine geçilerek, muamelenin tarafları arasında oluşan maddi ve hukukî ilişkinin gerçek mahiyetinin araştırılması gerekmektedir. Kanun, gerçek mahiyetin ortaya çıkarılmasında, yemin hariç her türlü delile izin vermiştir. Bu deliller, tarafların ikrarı, vergiyi doğuran olayla ilişkisi doğal ve açık bulunan tanık ifadesi, muamelenin taraflarının ekonomik ve ticari konumları, iş yerlerinin durumu, arandığında bulunup bulunamamasına ilişkin tespitler olabilir.
Gerçekleşmemiş teslim ve hizmetler dolayısıyla katma değer vergisi ödenmesi ve bunun sonucu olarak da bir vergi indirimi veya iadesi söz konusu olamayacağından, vergi indirimine veya iadesine dayanak teşkil eden faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı ortaya konulmalıdır.
Uyuşmazlıkta, davacı adına fatura düzenleyen, ... Tarım İth. İhr. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ... tarih ve... sayılı vergi tekniği raporunun incelenmesinden; davacı şirketin "... Ürünlerinin Toptan Ticareti" ile iştigal etmek üzere mükellefiyet tesis ettirdiği, 2017 takvim yılında toplam 16.943.104,67-TL katma değer vergisi beyan ettiği, ödenmesi gereken katma değer vergisinin 26.971,03-TL tutarında çıktığı, 2018 takvim yılında temmuz, kasım ve aralık aylarında beyan ettiği katma değer vergisi toplam tutarın yaklaşık 10.000.000,00-TL olduğu, ödenmesi gereken katma değer vergisinin 130.000,00-TL tutarında çıktığı, 2019 yılında toplam 108.620.579,89-TL tutarında katma değer vergisi beyan ettiği, ödenmesi gereken katma değer vergisinin 16.247,84-TL olduğu, 2020 takvim yılında toplam 142.727.892,52-TL tutarında KDV beyan ettiği, ödenmesi gereken KDV'nin 52.123,10-TL çıktığı, 2021 hesap döneminde ise toplam 32.918.360,00-TL KDV beyanı olduğu, ödenecek KDV'nin çıkmadığı, 2019 ve 2020 yıllarında ödenecek kurumlar vergisi çıkmadığı,13/02/2018 tarihli yoklamada; şirket yetkilisinin yoklama esnasında istanbul'da (yoklama dan (1) bir hafta sonra dönecek) olduğu ve şirket ofisinin kapalı olduğunun çevreden ve komşusunun beyanıyla tespit edildiği, 12/07/2018 tarihli yoklamada; iş yerinin ofis olduğu, narenciye ve yaş sebze meyve toptan ihracat ve dahili ticareti yaptığı, deposunun olmadığı, ... Zirai Ürün. İth.İhr. Ltd. Şti'ye ait paketleme tesisini kullandığı, şirket yetkilisi ...'ın beyanı ile tespit edildiği, 12/04/2019 tarihli yoklamada; işyerinin kapalı olduğu, 02/05/2019 tarihli yoklamada;Mükellefin ... mah. ... sok.no. No:... daire 5(ofis) Yüreğir/Adana adresinde sipariş usulde toptan yaş sebze meyve ticaretine devam ettiği, işçi çalıştırmadığı, işyeri kira olduğu, mahalinde şirket yetkilisi nezdinde yapılan yoklama ile tespit edildiği, 15/05/2019 tarihli yoklamada; şirketin sipariş usulde toptan yaş sebze meyve ticaretine devam ettiği, işyerinin ofis olduğu, işçi çalıştırmadığı, deposunun ve şube işyerinin bulunmadığı, satışa konu malları müstahsilden aldığı, tedarikçi olduğu, satışa konu emtiaların işlenmesi işini fason yaptırdığını, mahalinde şirket yetkilisi nezdinde beyanıyla tespit edildiği, satışa konu emtasinin bulunmadığı, 16/07/2019 tarihli yoklamada; adresin kapalı durumda olduğu, 21/11/2019 tarihli yoklamada; şirket merkez işyerini 18/11/2019 tarihinde belirtilen adrese taşıdığı işyerinin ofis olduğu işyerinde sipariş usulü toptan yurtiçi ve yurtdışına narenciye, sebze meyve satış işi yaptığı, işyerinde satışa sunulmak üzere emtia olmadığı, satmak üzere sipariş aldığı ürünleri üreticilerden müşterilerin adreslerine teslimat yaptığı, şirket adına kayıtlı ve kiralanmış deposu, şube, işyeri, tarla, bahçe olmadığı, aynı adreste ...isimli kişinin bulunduğu 22/11/2019 tarihli yoklamada; işyerinin kapalı olduğu, çevreden yapılan araştırmada söz konusu şirketin, ... Mah. ... Caddesi No: ... Seyhan/Adana adresine taşındığı, tespit anında faal olmadığının tespit edildiği, 04/09/2020 tarihli yoklamada; Anılan adreste ürün ve emtiasının bulunmadığı, deposunun olmadığı, anılan adresin ofis büro olarak kullanıldığı, aynı yerde ... Tarım Narenciye İthalat İhracaat Tic. Ltd. Şti'nin de faaliyetine devam ettiği, 11/05/2021 tarihli yoklamada; Mükellefin işyerinde herhangi bir ticari emtianın bulunamadığının tespit edildiği, mükellefin 2017,2018,2019,2020 ve 2021 yıllarında mal veya hizmet alımı yaptığı 23 mükellef hakkında sahte belge düzenleme nedeniyle vergi tekniği raporu düzenlendiği, 16 mükellef hakkında sahte belge düzenleme tespiti nedeniyle özel esaslarda olduğu, 2017 ve 2020 yılında 4 , 2018 ve 2019 yılında 1 işçi çalıştırdığı, 2021 yılında çalışan işçisinin olmadığı, anılan yıllarda toplam 284.266.832,41-TL tutarında mal veya hizmet satışı yaptığı, mükellefin müstahsil makbuzu karşılığı mal alımı yaptığı çiftçiler hakkında yapılan karşıt tespitlerde, çiftçilerin mal satmadığını, böyle bir firmayı tanımadıklarını, müstahsilde yer alan bilgilerin kendilerine ait olmadığını, müstahsil makbuzlarında yer alan imzaların kendilerine ait olmadıklarını, hatta müstahsil makbuzunda yer alan greyfurt ürününün hiç üretilmediği beyan ettikleri, mükellef kuruma ait banka hesap hareketlerinin incelenmesinden şirketin banka hesaplarına aktarılan tutarların daha sonra şirket temsilcisi veya çalışanın bireysel hesaplarına aktarıldığı, ... ve ...'e paraların geri gönderildiği tespitlerine yer verilerek, davacı tarafından 2017 ila 2021 yıllarında düzenlendiği yurt içi satış faturalarının (sabit kıymet hariç) sahte olduğu belirtilmiştir.
Yukarıdaki tespitlerin değerlendirilmesinden, beş yıllık katma değer vergisi matrahı toplamı 284.266.832,41TL olan davacının işyerinin her zaman açılmaması, emtiasının bulunmaması, depo, tesis, taşıt, makine ve teçhizatının olmaması, alış yaptığı müstahsillerin davacıyı tanımadıklarını, imzaların kendilerine ait olmadığını ve bir kısım ürünün hiç üretilmediğini beyan etmeleri, diğer alışlar yönünden 23 mükellef hakkında sahte fatura düzenlemekten dolayı vergi tekniği raporu bulunduğu, banka hesaplarına yatan paraların şahsi hesaplara aktarıldığı, geri gönderildiği hususları ile diğer bütün tespitler birlikte değerlendirildiğinde davacıya düzenlenen faturaların sahte olduğu sonucuna varıldığından, davanın kabulü yolunda verilen mahkeme kararına karşı yapılan davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine hükmeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.
Öte yandan; anılan şirket adına 2018 yılına ilişkin olarak re'sen tarh edilen kurumlar vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle açılan davanın üç kat vergi ziya cezalı kurumlar vergisi yönünden reddine, vergi ziya cezasının tekemmül hükümleri uygulanarak arttırılarak kabulüne dair karara karşı taraflarca yapılan istinaf başvurularının, ... Bölge İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kesin olarak reddine hükmedilmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 06/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.