T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2024/1257
Karar No : 2025/4017
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı-...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin kesinleşen ve vadesinde ödenmeyen vergi borçlarının davacının kanuni temsilcisi olduğu ... Medikal Özel Sağlık Tıbbi Cihaz İnşaat Temizlik Reklam ve Taşeronluk Hizmetleri Sanayi Pazarlama Tic. Ltd. Şti.'nden tahsili amacıyla 6183 sayılı Kanun'un 79. maddesi uyarınca düzenlenen haciz bildirisi ve ödeme emrinin tebliğ edilmesine karşın ödenmemesi ve herhangi bir itirazda da bulunulmaması üzerine asıl borçlu ile ticari ilişkisi nedeniyle alacaklı vergi idaresi bakımından üçüncü şahıs durumunda bulunan ... Medikal Özel Sağlık Tıbbi Cihaz İnşaat Temizlik Reklam ve Taşeronluk Hizmetleri Sanayi Pazarlama Tic. Ltd. Şti.'nin zimmetinde sayılan kamu alacağının şahsi mal varlığından tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davalı idare tarafından... Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde açılan dava sonucunda, davacının kanuni temsilcisi olduğu ... Medikal Özel Sağlık Tıbbi Cihaz İnşaat Temizlik Reklam ve Taşeronluk Hizmetleri Sanayi Pazarlama Tic. Ltd. Şti.'nin, ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'ne 1.498.600,00-TL tutarında borcu olduğunun tespit edildiği, söz konusu karara ilişkin yapılan istinaf başvurusu sonucunda ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile istinaf istemlerinin reddedildiği, ... Medikal Özel Sağlık Tıbbi Cihaz İnşaat Temizlik Reklam ve Taşeronluk Hizmetleri Sanayi Pazarlama Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen ödeme emrinin tebliğ edildiği ve dava açılmadığı, şirket hakkında yapılan malvarlığı araştırmasında borcun kısmen ve tamamen şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşılmış olup, alacaklı tahsil dairesi bakımından üçüncü şahsın zimmetinde sayılan borç nedeniyle kanuni temsilci sıfatına haiz davacının 6183 sayılı Kanun'un 3. maddesinde belirtilen "amme borçlusu" kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, dava konusu ödeme emri içeriği borçların doğduğu ve ödenmesi gerektiği dönemde şirketin kanuni temsilcisi olan davacı adına düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava dışı asıl amme borçlusu ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin vergisel yükümlerinin yerine getirilmemesinden kaynaklanan vergi borçlarının; davacının kanuni temsilcisi olduğu ... Medikal Özel Sağlık Tıbbi Cihaz İnşaat Temizlik Reklam ve Taşeronluk Hizmetleri Sanayi Pazarlama Tic. Ltd. Şti.'ne emtia satışı yaptığının tespit edilmesi üzerine ... Medikal Özel Sağlık Tıbbi Cihaz İnşaat Temizlik Reklam ve Taşeronluk Hizmetleri Sanayi Pazarlama Tic. Ltd. Şti. hakkında söz konusu amme alacaklarının 6183 sayılı Kanunu'nun 79. maddesi hükümleri uyarınca tahsil edilememesi nedeniyle üçüncü kişi durumda olan ... Medikal Özel Sağlık Tıbbi Cihaz İnşaat Temizlik Reklam ve Taşeronluk Hizmetleri Sanayi Pazarlama Tic. Ltd. Şti.'nin kanuni temsilci olan davacıdan tahsili amacıyla tesis edilen ödeme emrinde hukuki güvenlik ve belirlilik ilkesi ile bağdaşmadığı anlaşıldığından hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi Kararın kaldırılmasına davanın kabulüne anılan ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: 6183 sayılı Kanun'un 79/3. maddesi uyarınca borcun amme alacağı niteliğinde olduğu, borç zimmetinde sayılan ...Medikal Özel Sağlık Tıbbi Cihaz İnşaat Temizlik Reklam ve Taşeronluk Hizmetleri Sanayi Pazarlama Tic. Ltd. Şti.'den tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağı için söz konusu şirketin kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı tarafından, ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin kesinleşen ve vadesinde ödenmeyen vergi borçlarının davacının kanuni temsilcisi olduğu ... Medikal Özel Sağlık Tıbbi Cihaz İnşaat Temizlik Reklam ve Taşeronluk Hizmetleri Sanayi Pazarlama Tic. Ltd. Şti.'nden olan her türlü hak ve alacaklarından tahsili amacıyla 6183 sayılı Kanun'un 79. maddesi uyarınca düzenlenen haciz bildirisi ve ödeme emrinin tebliğ edilmesine karşın ödenmemesi ve herhangi bir itirazda da bulunulmaması üzerine asıl borçlu ile ticari ilişkisi nedeniyle alacaklı vergi idaresi bakımından üçüncü şahıs durumunda bulunan ... Medikal Özel Sağlık Tıbbi Cihaz İnşaat Temizlik Reklam ve Taşeronluk Hizmetleri Sanayi Pazarlama Tic. Ltd. Şti.'nin zimmetinde sayılan kamu alacağının şahsi mal varlığından tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ...tarih ve...sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatlar gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde, bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirileceği, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınmayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı hükme bağlanmıştır.
6183 sayılı Amme Alacaklarını Tahsil Usulü Hakkında Kanunu'nun 3. maddesinde, "amme borçlusu veya borçlu"; amme alacağını ödemek mecburiyetinde olan hakiki ve hükmi şahıslar ve bunların kanuni temsilci veya mirasçıları ve vergi mükellefleri, vergi sorumlusu, kefil ve yabancı şahıs ve kurumların temsilcileri, olarak tanımlandıktan sonra; "Kanuni Temsilcilerin Sorumluluğu" nu düzenleyen mükerrer 35. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacaklarının, kanuni temsilcilerin ve tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsi mal varlıklarından bu Kanun hükümlerine göre tahsil edileceği, 54. maddesinde de; ödeme müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının tahsil dairesince cebren tahsil olunacağı, 55. maddesinde ise; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunanların böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında itirazda bulunabileceği, 62. maddesinin 1. fıkrasında, borçlunun, mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı, Kanunun "Üçüncü Şahıslardaki Menkul Malların, Alacak ve Hakların Haczi" başlıklı 79. maddesinin 1. fıkrasında, hamiline yazılı olmayan veya cirosu kabil senede dayanmayan alacak ile maaş, ücret, kira vesaire gibi her türlü hakların ve fiilen tutanak düzenlemek suretiyle, haczi kabil olmayan üçüncü şahıslardaki menkul malların haczinin, borçlu veya zilyet olan veyahut alacak ve hakları ödemesi gereken gerçek ve tüzel kişilere, kurumlara haciz keyfiyetinin tebliği suretiyle yapılacağı, tahsil dairesi tarafından tebliğ edilecek haciz bildirisi ile; bundan böyle borcunu, ancak tahsil dairesine ödeyebileceği ve amme borçlusuna yapılacak ödemenin geçerli olmayacağı veya elinde bulundurduğu menkul malı ancak tahsil dairesine teslim edebileceği ve malın amme borçlusuna verilmemesi gerektiği, aksi takdirde amme borçlusuna yapılan ödemeler ile malın bedelini tahsil dairesine ödemek zorunda kalacağının bildirileceği, 3. fıkrasında, haciz bildirisi tebliğ edilen üçüncü şahsın borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı ve haczin tebliğinden önce borcun ödendiği veya malın tüketildiği ya da kusur olmaksızın telef olduğu veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise durumu, haciz bildirisinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde tahsil dairesine yazılı olarak bildirilmek zorunda olduğu, üçüncü şahsın süresinde itiraz etmemesi halinde, mal elinde ve borç zimmetinde sayılacağı ve hakkında kanun hükümlerinin tatbik olunacağı, 4. fıkrasında, herhangi bir nedenle itiraz süresinin geçirilmesi halinde üçüncü şahsın haciz bildirisinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemelerde menfi tespit davası açmak ve haciz bildirisinin tebliğ edildiği tarih itibarıyla amme borçlusuna borçlu olmadığını veya malın elinde bulunmadığını ispat etmek zorunda olduğunu, 6. fıkrasında da, üçüncü şahsın, haciz bildirisi üzerine yedi gün içinde alacaklı tahsil dairesine itiraz ettiği takdirde, alacaklı amme idaresinin bir yıl içinde, yapılan itirazın aksini genel mahkemelerde açacağı davada ispat ederek, üçüncü şahsın İcra ve İflas Kanununun 338. maddesinin birinci fıkrasına göre cezalandırılmasını ve borçlu bulunduğu tutarın ödenmesine hükmedilmesini isteyebileceği hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyasının incelenmesinden; davacının, ...Medikal Özel Sağlık Tıbbi Cihaz İnşaat Temizlik Reklam ve Taşeronluk Hizmetleri Sanayi Pazarlama Tic. Ltd. Şti.'nin 05/02/2008-06/06/2018 tarihleri arasında kanuni temsilcisi olduğu, davalı idarece form BS ile ... Medikal Özel Sağlık Tıbbi Cihaz İnşaat Temizlik Reklam ve Taşeronluk Hizmetleri Sanayi Pazarlama Tic. Ltd. Şti.'ne mal/hizmet satışı yaptığı ve alacaklı olduğu tespit edilen asıl borçlu ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin davalı idareye olan 3.060.495,09-TL vergi borcu nedeniyle, ... Medikal Özel Sağlık Tıbbi Cihaz İnşaat Temizlik Reklam ve Taşeronluk Hizmetleri Sanayi Pazarlama Tic. Ltd. Şti. adına 6183 sayılı Kanun'un 79. maddesi uyarınca düzenlenen ... tarih ve ... sayılı haciz bildirisinin 31/03/2017 tarihinde posta yoluyla tebliğ edildiği, şirket tarafından verilen cevabi yazıda ... İnş. San. Tic. Ltd Şti. ile ticari ilişkilerinin 31/12/2016 tarihinde sona erdiği ve aynı tarih itibariyle firmaya borçlarının bulunmadığının bildirildiği, davalı idare tarafından 09/08/2017 tarihinde ... Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde haciz ihbarına karşı yalan beyanda bulunmak nedeniyle tazminat davası açıldığı, ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının kanuni temsilcisi olduğu ... Medikal Özel Sağlık Tıbbi Cihaz İnşaat Temizlik Reklam ve Taşeronluk Hizmetleri Sanayi Pazarlama Tic. Ltd. Şti.'nin, ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'ne 1.498.600,00-TL tutarında borcu olduğunun tespit edildiği, söz konusu mahkeme kararına istinaden... Medikal Özel Sağlık Tıbbi Cihaz İnşaat Temizlik Reklam ve Taşeronluk Hizmetleri Sanayi Pazarlama Tic. Ltd. Şti. adına ... tarih ve ... sayılı ödeme emri düzenlenerek tebliğ edildiği, vadesinde ödenmeyen ve şirketin mal varlığından tahsil edilemeyen borcun takip ve tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ödeme emrinin tebliği üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı olayda,... Medikal Özel Sağlık Tıbbi Cihaz İnşaat Temizlik Reklam ve Taşeronluk Hizmetleri Sanayi Pazarlama Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen ödeme emrinin tebliğine rağmen söz konusu ödeme emrine dava açılmadığı ve şirket hakkında yapılan malvarlığı araştırmasında borcun kısmen ve tamamen şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşıldığından, zimmetinde sayılan borç nedeniyle şirketin kanuni temsilci sıfatına haiz olan ve dava konusu ödeme emri içeriği borçların doğduğu ve ödenmesi gerektiği dönemde şirketin kanuni temsilcisi olan davacının, yukarıda mevzuatına yer verilen 6183 sayılı Kanun'un 3. maddesinde belirtilen "amme borçlusu" kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve adına düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık görülmediğinden, aksi gerekçeyle verilen kararın bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 06/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.