T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2024/2700
Karar No : 2025/1284
TEMYİZ EDEN (DAVACI) :... Dış Ticaret Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Defterdarlığı-... (... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2016 yılı yasal defterlerini incelemeye ibraz etmediği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2016/Ocak ilâ Ağustos, Kasım dönemleri katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından ... Valiliği'ne gönderilen mücbir sebep konulu yazıdan mücbir sebep halinin başladığı 01/12/2015 tarihi itibarıyla verilmesi gereken bildirimlerin verilme süresinin 24/01/2018 tarihine kadar uzatıldığı, davacı şirket tarafından bu tarih itibarıyla e-defter uygulamasına elektronik ortamda herhangi bir başvurusunun olmadığı anlaşıldığından davacı şirketin 2016 hesap dönemine ilişkin kanuni defterler ile faturaların mücbir sebep nedeni ile ibraz edilemediği, e-defter uygulamasına dair başvuruda bulunulamadığı iddiasına itibar edilmediği; olayda, davacı şirket tarafından, inceleme elemanına ibraz edilmeyen yasal defter ve belgelerin Mahkemeye sunulabileceğinin belirtilmesi üzerine Mahkemelerinin ara kararı ile davacıdan 2016 yılına ilişkin yasal defter ve belgeler ile satın alınan mal ve hizmetlere ilişkin alış faturalarının dosyaya ibrazının istenilmesi üzerine, davacı tarafından 2016 yılına ilişkin defter ve belgelerin ... Asliye Ceza Mahkemesine sunulduğu ve defter ve belgelerin adı geçen Mahkemede olduğu beyan edildiğinden ara kararı ile anılan Mahkemeden davacıya ait 2016 yılına ilişkin yasal defter ve belgeler ile satın alınan mal ve hizmetlere ilişkin alış faturalarının gönderilmesinin istenildiği, gönderilen bilgi ve belgelerden davacı şirketçe, yevmiye defteri ve defteri kebirin sanal ortamda tutulan tasdiksiz bilgisayar çıktılarının ibraz edildiğinin anlaşıldığı, bu durumda, tasdiksiz defterlere yapılan kayıtların yasal defterlere yapılmış kayıt olarak kabulüne olanak bulunmadığı, yasal defterlere kaydedilmeyen mal alış ve gider faturalarında yer alan katma değer vergileri indirime konu olamayacağından katma değer vergilerinin yasal defterlere kaydedilmiş olma şartı gerçekleşmediği anlaşılan olayda davacı adına katma değer vergilerinin reddi suretiyle yapılan dava konusu vergi ziyaı cezalı tarhiyatlarda hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: 2015 yılı son aylarında Doğu ve Güneydoğu illerinde meydana gelen terör eylemlerinden dolayı alınan tedbirler kapsamında mali ve ekonomik olarak yükümlülüklerini ve ödemelerini yerine getirmeyen veya getirmekte zorlanan mükelleflere dönük iki yıl süreyle mücbir sebep hali ilan edildiği, davaya konu tarhiyatın nedeninin 01/01/2016 tarihinden itibaren e-defter berat zorunluluğu kapsamında olan defterlerin bahsedilen terör olayları nedeniyle Maliye Bakanlığının ilan etmiş olduğu mücbir sebep kapsamında olduğu düşüncesi ile 01/01/2018 tarihi itibariyle sisteme yüklemeye çalışılması ancak bu yüklemenin gerçekleştirilememesi olduğu, her ne kadar olayda bildirimler (e-beratlar) mücbir sebep hali dışında kabul edilse de beyanname ve bildirimlerin (e-beratların) birlikte mücbir sebep kapsamında kabul edildiği başka olaylara ilişkin örnekler olduğu, e-defter beratlarını sisteme yükleyememiş olmalarının mücbir sebep kapsamında olduğu, bununla birlikte defter ve kayıtların mevcut ve muhafaza edilmekte olduğu, ayrıca vergisel hatalarının, sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgelerinin bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı şirket adına, 2016 yılı yasal defterlerini incelemeye ibraz etmediği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2016/Ocak ilâ Ağustos, Kasım dönemleri katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İLGİLİ MEVZUAT:
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 29. maddesinin 1/a bendinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri, aynı Kanunun 34. maddesinin 1. bendinde, yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin alış faturası veya benzeri vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinde ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda anılan yasal düzenlemelere göre mükelleflerin yüklendikleri katma değer vergisini indirim konusu yapabilmeleri için iki koşul gerekmektedir. Birincisi, indirim konusu yapılacak verginin fatura veya benzeri belgeler ile gümrük makbuzu üzerinde gösterilmesi, ikincisi ise, söz konusu belgelerin kanuni defterlere kaydedilmiş olmasıdır.
Dosyanın incelenmesinden, davacı hakkında düzenlenen... tarih ve... sayılı vergi inceleme raporu'nda; davacının 2016 yılı yasal defter ve belgerinin ibrazı için düzenlenen defter ve belge isteme yazısının usulüne uygun olarak davacıya tebliğ edildiği halde yasal defterler incelemeye ibraz edilmediğinden ve herhangi bir zayi belgesi sunulmadığından bahisle davacının 2016 hesap döneminde yer alan indirilecek katma değer vergileri reddedilmek suretiyle dava konusu cezalı tarhiyatın yapıldığı, Mahkeme tarafından defter ve belgelerin istenmesi sonucunda, davacının sunduğu defterler tasdiksiz olduğundan, usulüne uygun defterlerini tutmayan davacı adına yapılan cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Olayda; davacı tarafından ibraz edilen defterlerin tasdiksiz olması; söz konusu defterlere kaydedilen işlemlerle ilgili mal alışlarının gerçek olup/olmadığı, söz konusu alımlar sırasında katma değer vergilerinin ödenip/ödenmediği veya ilgili dönemde verilen katma değer vergisi beyannameleri ile ibraz edilen belgeler ve tasdiksiz defterler arasında bir uyumsuzluk olup/olmadığı yönünde bir tespit yapılmasına engel teşkil etmediğinden; söz konusu defter ve belgeler hakkında vergi idaresi de haberdar edilmek suretiyle incelemenin yapılıp, vergilendirmenin konusunu oluşturan katma değer vergisi indiriminin dayandığı faturalarda bu verginin ayrıca gösterilip gösterilmediği, belgelerin yasal defterlere usûlüne göre kaydedilip kaydedilmediği ve temsil ettiği hukukî muamelenin gerçek olup olmadığına ilişkin inceleme yapıldıktan sonra Bölge İdare Mahkemesi tarafından yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davacının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdari Mahkemesi...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 10/04/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyoruz.