T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2024/3405
Karar No : 2025/1026
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...Nak. Pet. Ür.İnş. Gıda ve İht. Maddeleri Tic. Ltd. Şti.
...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Defterdarılığı-...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, önceki dönemden devreden katma değer vergisinin bulunmadığı ve bir kısım giderlerini muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge ile belgelendirildiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak resen tarh edilen 2018/Ocak ila Aralık dönemleri katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; önceki dönemden devreden katma değer vergisi yönünden; 2017 yılına ilişkin üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin kaldırılması istemiyle açılan davanın Mahkemelerinin... tarih ve E:... K:...sayılı kararı ile kabulüne karar verildiği görüldüğünden, 2017/Aralık döneminden sonraki döneme devreden katma değer vergisi tutarının davacı tarafından beyan edildiği tutarda olması gerektiği, cezalı tarhiyatın diğer kısmı yönünden; davacı adına düzenlenen vergi inceleme raporunun incelenmesinden envanter incelemesinin EPDK verileri üzerinden yapıldığı, anılan verilerine göre dönem başı motorin stok miktarının 12.885,60 litre, dönem sonu motorin stok miktarının 12.577,20 litre, motorin alış miktarının 103.374,77 litre, toplam motorin satış miktarının ise 213.362,66 litre olduğu, Mahkemelerinin 15/05/2023 tarihli ara kararı ile EPDK'ya dağıtıcı firma tarafından davacı şirketle ilgili 2018 yılında yapılan bildirimlerin gönderilmesi istenildiği, cevaben ilgili yıldaki istasyon dolumunun (motorin alışının) 122.047,67 litre, toplam motorin satışının ise (istasyon satışı ve tarımsal amaçlı tanker satışı) 238.982,85 litre olduğu, davacının iddiasının aksine tarımsal satış amaçlı motorin tanker dolumu (motorin alışı) yapıldığı hususunda herhangi bir bildirimin bulunmadığı, EPDK tarafından Mahkemelerine gönderilen veriler arasında farklılık görüldüğünden eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden davacı şirket adına yapılan dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu cezalı tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Önceki dönemden devreden katma değer vergisi yönünden; 2017 yılına ilişkin üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin kaldırılması istemiyle açılan davanın davanın kabulüne karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ise Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verildiği görüldüğünden, 2017/Aralık döneminden 2018/Ocak dönemine devreden indirilebilir katma değer vergisi tutarının bulunmadığı, cezalı tarhiyatın diğer kısmı yönünden; davacı adına düzenlenen vergi inceleme raporu ile dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden davacı şirket hakkında yapılan envanter incelemesinin EPDK verileri üzerinden yapıldığı, verilerin resmi ve ayrıca davacı tarafından beyan edilen veriler olduğu, ikmalinden nihai tüketiciye ulaşıncaya kadar akaryakıtın her aşamada takibini sağlayan otomasyon sistemleri kullanılmakta ve bu aşamaların hepsinde resmi kurum olan EPDK'ya bildirimler yapılmakta olduğu dolayısıylada resmi kurum olan EPDK verileri üzerinden envanter çalışması yapılmasında isabetsizlik bulunmadığı, kaldı ki, davacı şirketin envanter defterinde dönem başı ve dönem sonu motorin miktarının tespitinin yapıldığı, davacının beyanlarına göre satış ürün gruplarının araştırıldığı, alış yapıldığı beyan edilen akaryakıttan daha fazla miktarda satış yapıldığının tereddüte yer verilmeyecek şekilde açıkça ortaya konulduğu, davacının lehine %3'lük fire oranının uygulandığı ve yapılan tüm tespitlerin davacı şirket tarafından aksinin somut ve inandırıcı iddialar ile bilgi ve belgeler ile ortaya konulamadığı anlaşıldığından dava konusu katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf isteminin kabulüne, kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Bayilik sözleşmesi uyarınca dağıtım şirketi dışında başka bir yerden veya başka bir dağıtım şirketinden akaryakıt alınmasının mümkün olmadığı, alınan akaryakıtın bedelinin banka kanalıyla dağıtım şirketine ödendiği, bilanço aktifinde kayıtlı tanker ile çiftçilere yapılan motorin satışının dağıtım şirketi tarafından EPDK'ya bildirildiği, tarımsal amaçlı satışların istasyona dökülmeden yapıldığı ve bu durumun dikkate alınmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin, cezalı tarhiyatın devreden katma değer vergisine isabet eden kısmı yönünden reddi, diğer kısmı yönünden kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmesine gerek görülmeyerek işin esasına geçildi.
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı adına, önceki dönemden devreden katma değer vergisinin bulunmadığı ve bir kısım giderlerini muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge ile belgelendirildiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak resen tarh edilen 2018/Ocak ila Aralık dönemi katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin, bunu iddia eden tarafa ait olduğu ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un 30. maddesinin 1. fıkrasında re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt, belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkân bulunmayan hâllerde, takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi inceleme yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlanmış, 134. maddesinde de vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Önceki dönemden devreden katma değer vergisine ilişkin temyize konu kararda atıf yapılan ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin...arih ve E:..., K:... sayılı davanın reddine dair kararın kesin olarak verildiği anlaşıldığından Bölge İdare Mahkemesi kararının, devreden katma değer vergisine ilişkin kısmına yönelik ileri sürülen iddialar, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu tarhiyatın diğer kısmına yönelik temyiz istemine gelince;
Davacı hakkında düzenlenen ...tarih ve... sayılı vergi inceleme raporunda özetle; Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu(EPDK) verilerine göre davacı şirketin 2018 yılı dönem başı motorin stok miktarının 12.885,60 litre, dönem sonu stok miktarının ise 12.577,20 litre olduğu, yine EPDK verilerine göre davacı şirketin ilgili yılda toplam (istasyon satışı ve tarımsal amaçlı tanker satışı) 213.362,66 litre motorin satışında bulunduğu, bu verilerden hareketle davacı şirketin 2018 yılında almış olması gereken motorin miktarının (EPDK verilerine göre ilgili yıllardaki motorin satışları ile dönem sonu stok miktarının toplanması suretiyle bulunan tutardan dönem başı stok miktarının çıkarılması suretiyle hesaplanmıştır) 213.054,26 litre olarak hesaplandığı, EPDK verilerine göre ise davacı şirketin ilgili yıldaki motorin alış miktarının 103.374,77 litre, tarımsal amaçlı motorin satış tankeri miktarının bulunmadığı, davacı şirketin bayiliğini yaptığı dağıtıcı firma olan ... Ürünleri Pazarlama A.Ş.'nin davacı şirket adına düzenlediği satış faturalarına göre ise 239.257,00 litre olduğu, emtia alımı nakliyesinin 5000 litre taşıma kapasiteli ... plakalı araç ile mevcut kapasitesi üzerinde 6000 litre ila 7000 litre arasında afaki oranda yük taşımak suretiyle gerçekleştirildiği, tarımsal amaçlı satış tankerinin kapasitesi 5000 litre iken kapasite üzeri emtia taşıdığının beyan edildiği ve faturalandırıldığından tarımsal amaçlı tanker satışlarına ilişkin kurum yetkilisinin ifadesinin dikkate alınmadığı tespitlerinden davacı şirketin defterlerinin ihticaca salih olmadığı kanaatine varıldığı, davacı şirketin bayiliğini yaptığı dağıtıcı firma olan ... Ürünleri Pazarlama A.Ş.'nin davacı şirket adına düzenlediği satış faturalarında yer alan motorin miktarından (239.257,00 litre), EPDK verilerine göre davacı şirketin ilgili yılda gerçekleştirdiği motorin alım miktarının (103.374,77 litre) üzerine %3 fire oranının eklenmesi suretiyle bulunan miktarın (106.476,01 litre) çıkarılması suretiyle hesaplanan 132.780,99 litre motorinin davacı şirket tarafından dağıtıcı firma olan... Ürünleri Pazarlama A.Ş yerine başka mükelleflerden alındığı, faturaların ... Ürünleri Pazarlama A.Ş.'den temin edildiği, sahte fatura düzenlemediği ancak bu miktardaki ürünü belgesiz olarak temin ettiği ve satışını resmi olarak yaptığı kanaatiyle inceleme döneminde muhteviyatı itibariyle yanıltıcı faturalarla belgelendirdiği 132.780,99 litre motorin alımlarınına isabet eden indirilecek katma değer vergisinin tenzili gerektiği sonucuna varıldığı belirtilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Mahkemenin 15/05/2023 tarihli ara kararı ile EPDK'dan dağıtıcı firma tarafından davacı şirketle ilgili 2018 yılında yapılan bildirimlerin gönderilmesi istenilmiş olup, 18/05/2023 tarihli ara karar cevabında davacıya ait 01/01/2018-31/12/2018 tarihleri arası otomasyon bilgi dökümünde; istasyon dolumunun 122.047,67 litre, istasyon satışının 124.525,81 litre, tarımsal satış amaçlı satış tankeri satışı yapılmak üzere dolumun 114.457,04 litre olduğu verilerine yer verilmiştir. Ayrıca dava dilekçesi ekinde anılan inceleme raporunda bahsi geçen... plakalı araç hakkında brüt 8.070 litre, net 7.740 litre hacim verili kapasite raporu ve Adana Ulaştırma Bölge Müdürlüğünce tanzim edilen 8.900 kg yük taşıdığına ilişkin tutanak sunulduğu görülmektedir.
Bu durumda, EPDK verileri çerçevesinde envanter tespiti ile ulaşılan uyuşmazlık konusu katma değer vergisi matrahının tespitinde ara kararı gereği EPDK tarafından mahkemeye sunulan veriler arasındaki uyumsuzluklar bulunduğu ve dağıtıcı firma tarafından EPDK kayıtlarında yer alan ve beyan edilen ancak ilgili raporda dağıtıcı firmadan temin edilmediği değerlendirilen tarımsal amaçlı satış tankeri satışlarına dair indirime konu edilen katma değer vergisinin gerçeği yansıtmadığı yolunda idarece hukuken geçerli somut veri sunulamadığı anlaşıldığından eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak düzenlenen vergi inceleme raporuna uyarınca yapılan tarhiyatta ve temyize konu kararın buna ilişkin kısmında hukuka uygunluk görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne,kısmen reddine,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının dava konusu tarhiyatın devreden katma değer vergisinden kaynaklanan kısmının ONANMASINA, diğer kısmının BOZULMASINA,
3. Temyiz isteminde bulunan davacıdan, 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca aleyhine onanan kısım üzerinden hesaplanacak nispi harcın alınmasına,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 26/03/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz istemlerinin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile Daire kararına katılmıyorum.