T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2024/3822
Karar No : 2025/3381
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İnşaat ve Yapı Malzemeleri TarımHayvancılık Maden Turizm Nakliyat Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Demirçelik San. Tic. A.Ş.'den aldığı faturaların sahte olduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2016/Ağustos-Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergileri ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle arttırılan bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; davacının 2016 yılına ilişkin işlemlerinin sahte fatura kullanımı yönünden incelenmesi neticesinde, sahte olduğu vergi tekniği raporu ile tespit edilen ... Demir Çelik San. Ve Tic. A.Ş.'den aldığı ve ticari defterlere kaydedilerek ilgili dönem beyannamelerinde indirim konusu yapılan faturalardaki katma değer vergilerinin indirimlerden çıkarılması suretiyle tarhedilen tekerrür hükümleri uyarınca arttırılmış bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemiyle davanın açıldığının anlaşıldığı, davacıya ihtilaf konusu dönemde fatura düzenleyen ... Demir Çelik San. Ve Tic. A.Ş. hakkında düzenlenen ... tarih ve... sayılı vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden; davalı idarece, uyuşmazlık konusu dönemlerde davacıya fatura düzenleyen ... Demir Çelik San. Ve Tic. A.Ş.'ye ilişkin olarak, bilgisine başvurulan kişilerin beyanları, sermaye yapısının son derece zayıf olması, motorlu taşıtının bulunmaması, alış ve satış yaptığı firmaların önemli bir bölümü hakkında olumsuz tespitler bulunması, nakit oranının düşük olması, öz kaynak oranının zayıf olması, kantar fişlerinin büyük bir kısmının ibraz edilmemesi gibi nedenlerle şirketin sahte fatura düzenlediği kabul edilmiş ise de, 2015 yılının sonunda ve 2016 yılının başında yapılan yoklamalarda faal bir firma olması, sonraki dönemlerde de yeterli yoklama yapılmaması, nedeniyle tespitlerin yetersiz olması, BA-BS bildirimlerini yapması, çalışanı olması, kurumlar vergisi borcunu ödemesi, vergi beyannamelerini vermesi, fatura içeriği malların firmanın faaliyet konusu ile uyumlu olmasından hareketle adı geçen şirketin düzenlediği tüm faturaların sahte olduğunu kabul etme olanağı bulunmadığından, davacı adına re'sen yapılan tekerrür hükümleri uyarınca arttırılmış bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, dava konusu cezalı tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporu ile bir kısım alışlarını sahte faturalarla belgelendirdiğinin tespit edildiği, davacının ... Demirçelik San. ve Tic. A.Ş.'den alınan faturaların gerçeği yansıtmadığı, yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı adına, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Demirçelik San. Tic. A.Ş.'den aldığı faturaların sahte olduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2016/Ağustos-Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergileri ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle arttırılan bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri belirtilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu ifade edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda metni verilen madde hükümlerinin değerlendirilmesinden, yükümlülerin mal alışları nedeniyle yüklendiği katma değer vergilerinin, indirim ve iade konusu yapılabilmesi için faturaların gerçek bir mal alım satımı karşılığı düzenlenmesi gerekmektedir.
Vergilendirme işlemi yapılırken, Kanuna uygun olarak biçimlendirilen muamelelerin bu biçimselliğinin ötesine geçilerek, muamelenin tarafları arasında oluşan maddi ve hukuki ilişkinin gerçek mahiyetinin araştırılması gerekmektedir. Kanun, gerçek mahiyetin ortaya çıkarılmasında yemin hariç her türlü delile izin vermiştir. Bu deliller, tarafların ikrarı, vergiyi doğuran olayla ilişkisi doğal ve açık bulunan tanık ifadesi, muamelenin taraflarının ekonomik ve ticari konumları, işyerlerinin durumu, arandığında bulunup bulunamamasına ilişkin tespitler olabilir.
Gerçekleşmemiş teslim ve hizmetler dolayısıyla katma değer vergisi ödenmesi ve bunun sonucu olarak da bir vergi indirimi söz konusu olamayacağından, vergi indirimine dayanak teşkil eden faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı ortaya konulmalıdır.
Davacıya fatura düzenleyen ... Demir Çelik San. ve Tic. A.Ş. hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunda; mükellefin, “... Mah. ... Cad. No:... .../YOZGAT” merkez adresinde çimento, alçı, harç, kireç, mozaik vb. inşaat malzemeleri toptan ticareti işi ile iştigal ettiği, Çayıralan Malmüdürlüğü tarafından 03/11/2015 tarihinde işe başlama yoklaması yapıldığı ve 06/10/2015 tarihinde işe başlandığına ilişkin şirket kurucu ortağı... nezdinde tutanak düzenlendiği, 16/11/2015 tarihinde ... Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından ... Mahallesi ... Mevkii ... asfaltı üzeri....Km. şube işyerinde yapılan işe başlama yoklamasında, kanuni temsilci...nezdinde tutanak düzenlendiği, ödevli şirketin anılan işyerinde henüz faaliyete başlamadığı ve işyerinin boş olduğu hususlarının tespit edildiği, 24/12/2015 tarihinde ... Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından ... Mahallesi ... Mevkii ... Asfaltı Üzeri ....Km. şube işyerinde yapılan işe nakil başlama yoklamasında, mükellef kurum temsilcisinin bulanamadığı, re’sen tutanak düzenlendiği ve ödevli şirketin anılan işyerinde henüz faaliyete başlamadığı ve işyerinin boş olduğu hususlarının tespit edildiği, 11/01/2016 tarihinde ... Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından ... Mahallesi ... Mevkii ... Asfaltı Üzeri ... Km. şube işyerinde yapılan serbest yoklamada, kanuni temsilci ... nezdinde tutanak düzenlendiği, şirketin anılan işyerini 04/01/2016 tarihinden itibaren şube işyeri olarak çalıştırmaya başladığı, anılan şube işyeriyle ilgili muhtasar beyannameyi kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu ... Malmüdürlüğüne vereceği, şirketin anılan şube işyerinde toptan inşaat demiri alım-satım işini yaptığı, anılan şube işyerinde 04/01/2016 tarihinden itibaren ... ile ...'ı ücretli olarak çalıştırmaya başladığı ve bir aylık asgari ücrete göre ücret ödediği, anılan şube işyerinde masa, sandalye gibi muhtelif büro malzemelerinin bulunduğu, ayrıca vekâletname ile ...'ın kanuni vekil tayin edildiği hususlarının tespit edildiği, 10/11/2015 tarihinde ... Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından ... Sitesi ....Cadde .../... Sokak No... .../Altındağ/Ankara adresinde bulunan şube işyerinde yapılan şube açılış yoklamasında, kanuni temsilci ... nezdinde tutanak düzenlendiği, şirketin anılan işyerini 27/10/2015 tarihinden itibaren şube işyeri olarak çalıştırmaya başladığı ve bu durumun Ticaret Sicil Gazetesi’nde tescil edildiği, belirtilen adreste yer alan işyerinin yaklaşık 400 metrekarelik alan üzerinde kurulmuş olduğu, 2 katlı ofis ve ön bölümünü ... Metal Sanayi Ticaret A.Ş. ile mükellef kurumun ortak kullanacağı, ... Demir Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin tek ortaklı olduğu, şirket merkezinin .../Yozgat, şirket müdürünün ise ... olduğu, şirketin vekâletname ile ...’yü kanuni vekil tayin ettiği, şube işyerinin demirbaşlarının ise 2 adet bilgisayar, 2 adet ofis takımı ve 1 adet arşiv dolabı olduğu hususlarının tespit edildiği, 12/11/2015 tarihinde ... Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından ... Mahallesi .... Sokak No/... .../Kayseri adresinde bulunan şube işyerinde yapılan şube açılış yoklamasında, kanuni temsilci ... nezdinde tutanak düzenlendiği, şirketin anılan işyerini 19/10/2015 tarihinden itibaren şube işyeri olarak çalıştırmaya başladığı, şube işyerinin demirbaşlarının 3 adet bilgisayar, 4 adet masa ve 10 adet sandalye olduğu, belirtilen adreste yer alan mülkün mükellef kurumun kendi mülkü olduğu ve yaklaşık 300 metrekare alan üzerine kurulduğu ve bahsi geçen işyerinde toptan demir ticareti yapıldığı, şirketin vekâletname ile ...’ı kanuni vekil tayin ettiği; mükellef kurumun, 2016 yılı katma değer vergisi matrahının 173.214.908,26 TL, 2017 yılı katma değer vergisi matrahının ise 244.232.346,58 TL olduğu, BA formu ile 2016 yılında 1431 belgede 173.807.291,00 TL, 2017 yılında 2123 belgede 255.103.170,00 TL alış bildiriminde bulunduğu, BS formu ile de 2016 yılında 2407 belgede 173.050.723,00-TL, 2017 yılında 4793 belgede 242.301.263,00-TL satış bildiriminde bulunduğu, 2016 yılında 2 ilâ 3, 2017 yılında ise 3 ilâ 19 çalışanı olduğu, motorlu aracının bulunmadığı, mükellef kuruma ait ticari faaliyete tahsis edilmiş maddi duran varlıkların 2016 yılında 20.325.860,73 TL büyüklükteki aktif toplam içerisindeki payının sadece 3.813,56TL, 2017 yılı için ise 60.721.080,35-TL büyüklükteki aktif toplam içerisinde 19.813,56-TL olduğu, ödenen toplam vergi aslı tutarının 528.458,48-TL olduğu; 2016 hesap döneminde, ... Yat. Dem. Çel. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile grup firmaları olan ... Metal San. ve Tic. A.Ş., ... Yapı Mlz. Gıda İnşaat Taahüt Tarım Ür. Turizm San. ve Ltd. Şti.’den almış olduğu toplam (910.401,60
+8.680.095,73+5.354.099,45)= 14.944.596,78-TL’lik (13.443.138 kg) KDV hariç inşaat demiri faturasının gerçek alış olarak kabul edildiği, yine 2016 hesap döneminde mükellef kurumun grup firması olan ... Metal San. ve Tic. A.Ş.’ye düzenlemiş olduğu 26.325.189,78-TL’lik (23.550.060 kg) inşaat demiri faturasının gerçeği yansıtmadığına ilişkin herhangi bir tespit yapılamadığından gerçek satış olarak kabul edildiği, 2016 hesap döneminde yukarıda yer verilen gerçek alış ve satışları dışındaki tüm faturalarının sahte fatura olarak düzenlendiğinin kabul edildiği; 2017 hesap döneminde ise, ... Yat. Dem. Çel. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile grup firmaları olan ... Metal San. ve Tic. A.Ş. ile ... Yapı Mlz. Gıda İnşaat Taahhüt Tarım Ür. Turizm San. Ve Ltd. Şti.’den almış olduğu toplam (6.804.178,51+6.835.536,26+14.766.015,23)=28.405.730,00-TL’lik (15.863.560 kg) inşaat demiri faturasının gerçek alış olarak kabul edildiği, yine 2017 hesap döneminde ... Yat. Dem. Çel. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile hakkında sahte belge düzenleme dolayısıyla vergi tekniği raporu bulunmayan, sahte belge düzenlemekten dolayı incelemesi olmayan ve herhangi bir sahte belge tespiti yapılamayan ... Yol Yapı İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti., ... İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti., ... Plan Taahhüt İnşaat Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile... Koleji Vakfı Okulları İktisadi İşletmesi’ne düzenlemiş olduğu toplam (1.286.188,90+771.486,07+1.777.997,71+1.838.793,69+2.581.729,79)= 8.256.196,16 TL’lik (4.367.135 kg) KDV hariç inşaat demiri faturasının gerçeği yansıtmadığına ilişkin herhangi bir tespit yapılamadığından gerçek satış olarak kabul edildiği, mükellef kurumun 2017 hesap döneminde yukarıda yer verilen gerçek alış ve satışları dışındaki tüm faturalarının sahte fatura olarak düzenlendiğinin kabul edildiği, şirketin kuruluş sermayesinin 3.000,000,00-TL olduğu; mükellef kurumun 2016 ve 2017 hesap dönemleri banka hesap hareketlerinin tetkiki neticesinde ise, mükellef kurum adına gönderilen paraların aynı gün ve aynı şekilde birçok kez mükellef kurum veya ... Metal San. ve Tic. A.Ş. çalışanları tarafından nakit olarak çekildiği veya mükellef kurumun gönderdiği paraların aynı gün birçok kez mükellef kurum veya ... Metal San. ve Tic. A.Ş. çalışanları tarafından nakit olarak banka hesaplarına yatırıldığı tespitlerine ulaşıldığı, söz konusu işlemlerin çoğunun “131 Ortaklardan Alacaklar”, “331 Ortaklara Borçlar” ve grup firmalarının fiktif borç/alacaklarının takip edildiği “320 Satıcılar” hesapları kullanılmak suretiyle muhasebeleştirildiği, ayrıca keşide edilen çekler ve ciro edilen çeklerin çoğunda tutarsızlıklar ve ödeme delili olarak dikkate alınmayacak şekilde muvazalar bulunduğu, söz konusu işlemlerin fiktif veya göstermelik işlem olduğu, yapılan işlemlerin sahte belge düzenleme faaliyetini gizlemek amacıyla yapıldığı, mükellef kurumun sigortalı çalışan sayısının, 2016 hesap döneminde elde edilen 173.214.908,26-TL, 2017 hesap döneminde elde dilen 244.232.346,58-TL ciro tutarları ile ve kurulmuş olan ticari organizasyon ile orantısız olduğu, mükellef kurumun 2016 hesap döneminde ... Metal San. ve Tic. A.Ş., ... Yat. Dem. Çel. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... Yapı Mlz. Gıda İnşaat Taahhüt Tarım Ür. Turizm San. ve Ltd. Şti.’den almış olduğu faturalar hariç kullanmış olduğu diğer faturaların tamamının sahte fatura olarak kabul edilmesi gerektiği, bahsi geçen faturaların mükellef kurum tarafından bilerek kullanıldığı, mükellef kurumun 2016 hesap döneminde ... Metal San. Ve Tic. A.Ş.’ye düzenlenen faturalar hariç, düzenlemiş olduğu faturaların tamamının sahte fatura olarak kabul edilmesi gerektiği, mükellef kurumun komisyon karşılığı sahte fatura ticareti yaptığı ve mükellef kurumun kısmen sahte belge düzenleyerek komisyon karşılığı gelir elde ettiği, mükellef kurumun 2017 hesap döneminde ... Metal San. ve Tic. A.Ş., ... Yat. Dem. Çel. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... Yapı Mlz. Gıda İnşaat Taahüt Tarım Ür. Turizm San. ve Ltd. Şti.’den almış olduğu faturalar hariç, kullanmış olduğu diğer faturaların tamamının sahte fatura olarak kabul edilmesi gerektiği, bahsi geçen faturaların mükellef kurum tarafından bilerek kullanıldığı, mükellef kurumun 2017 hesap döneminde ... Yat. Dem. Çel. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Yol Yapı İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti., ... İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti., ... Plan Taahhüt İnşaat Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile ... Vakfı Okulları İktisadi İşletmesi’ne düzenlenen faturalar hariç düzenlemiş olduğu faturaların tamamının sahte fatura olarak kabul edilmesi gerektiği, mükellef kurumun komisyon karşılığı sahte fatura ticareti yaptığı ve mükellef kurumun kısmen sahte belge düzenleyerek komisyon karşılığı gelir elde ettiği tespit ve değerlendirmelerine yer verildiği görülmektedir.
Anılan rapordaki tespitlerin değerlendirilmesinden, adı geçen şirketin fatura düzenlediği dönemlerde gerçek bir ticari faaliyetinin olmadığı, dolayısıyla davacıya düzenlenen faturaların gerçekte yapılan bir mal satın alımı veya hizmet ifasını yansıtmadığı sonucuna ulaşıldığından, aksi yöndeki gerekçeyle davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Nitekim, ... Demir Çelik San. ve Tic. A.Ş. adına, sahte fatura düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde edildiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı 2016 yılı kurumlar vergisinin kaldırılması istemiyle açılan davayı reddeden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu kabul edip mahkeme kararını kaldırarak davayı kabul eden ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:...K:... sayılı kararının Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 26/06/2025 tarih ve E:2024/2714, K:2025/3346 sayılı kararıyla bozulduğu anlaşılmaktadır.
Öte yandan yeniden verilecek kararda kesilen vergi ziyaı cezasına tekerrür hükümlerinin uygulanmasına ilişkin olarak değerlendirme yapılacağı tabiidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 26/06/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Temyize konu kararın onanması gerektiği oyu ile aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyoruz.