T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2024/431
Karar No : 2025/3242
TEMYİZ EDENLER: 1-(DAVACI) ...
2-(DAVALI) ... Defterdarlığı (... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:Davacı adına, defter ve belgelerinin ibraz edilmediğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2016/Ocak-Eylül dönemleri katma değer vergisi ile 2016/Ocak,Şubat dönemleri için üç kat, 2016/Mart-Eylül dönemleri için tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; davacı tarafından dosyaya sunulan defter belgelerin incelenmek üzere vergi idaresine gönderilmesi sonucu düzenlenen ... tarihli ve... sayılı Görüş ve Öneri Raporunda eleştiri konusu yapılan faturaları düzenleyen ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... numaralı mükellefi ... İnş. Isıtma Soğ.Hava.Malz.San.ve Tic.Ltd.Şti. Ve ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Demir Çelik İnş.Elek.Hır.Nak.San.Tic.Ltd.Şti .haklarındaki vergi tekniği raporlarının değerlendirilmesinden, davacıya düzenledikleri faturaların sahte olduğu sonucuna varıldığından, cezalı tarhiyatın anılan mükellefler tarafından davacı adına düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık, fazlasında hukuka uyarlık bulunmadığı; vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırılan kısmı yönünden ise 2016 yılında kesinleşen vergi ziyaı cezasının tekerrüre esas alınarak vergi ziyaı cezalarının artırılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddine, vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırılan kısmı ile cezalı tarhiyatın... Grup İnş. Isıtma Soğ.Hava.Malz.San.ve Tic.Ltd.Şti. İle ... Çelik İnş.Elek.Hır.Nak.San.Tic.Ltd.Şti.'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmını aşan kısmının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: Faturaların sahte olduğunun somut olarak ortaya konulmadığı, alımların gerçek olduğu, eksik incelemeyle karar verildiği, gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasıyla kararın aleyhe kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: Yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğu iddiasıyla kararın aleyhe kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın ... Grup İnş. Isıtma Soğ.Hava.Malz.San.ve Tic.Ltd.Şti.'nden alınan faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyata ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görüldüğünden, davacının temyiz isteminin kısmen kabulü ile kararın anılan kısmının bozulması; kararın diğer kısımları hukuka uygun olduğundan tarafların bu kısımlara yönelik temyiz istemlerinin ise reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı adına, defter ve belgelerinin ibraz edilmediğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2016/Ocak-Eylül dönemleri katma değer vergisi ile 2016/Ocak,Şubat dönemleri için üç kat, 2016/Mart-Eylül dönemleri için tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 30. maddesinin 1. fıkrasında re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi inceleme yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlandıktan sonra aynı maddenin 2. fıkrasının 4 numaralı bendinde, defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların, vergi matrahının doğru ve kesin olarak tespitine imkan vermeyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısıyla ihticaca salih bulunmaması hali re’sen tarh nedeni olarak kabul edilmiş olup, aynı kanunun 134. maddesinde de vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak tespit etmek ve sağlamak olduğu düzenlenmiştir.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri ifade edilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutat olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, cezalı tarhiyatın ... Grup İnş. Isıtma Soğ.Hava.Malz.San.ve Tic.Ltd.Şti.'nden alınan alınan faturalardan kaynaklanan kısmı haricindeki ve vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle artırılan kısmının dayandığı sebepler ve gerekçesi Dairemizce de uygun görülmüş olup taraflarca ileri sürülen iddialar, temyize konu kararın belirtilen kısımlarının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, cezalı tarhiyatın ... Grup İnş. Isıtma Soğ.Hava.Malz.San.ve Tic.Ltd.Şti.'nden alınan alınan faturalardan kaynaklanan kısmına yönelik davacı temyiz istemine gelince;
Yukarıda metni verilen Kanun maddelerinin değerlendirilmesinden de görüleceği gibi; yükümlülerin mal alışları nedeniyle yüklendiği katma değer vergilerinin, indirim ve iade konusu yapılabilmesi için faturaların gerçek bir mal alım satımı karşılığı düzenlenmesi gerekmektedir.
Vergilendirme işlemi yapılırken, kanuna uygun biçimlendirilen muamelelerin bu biçimselliğinin ötesine geçilerek, muamelenin tarafları arasında oluşan maddi ve hukukî ilişkinin gerçek mahiyetinin araştırılması gerekmektedir. Kanun, gerçek mahiyetin ortaya çıkarılmasında, yemin hariç her türlü delile izin vermiştir. Bu deliller, tarafların ikrarı, vergiyi doğuran olayla ilişkisi doğal ve açık bulunan tanık ifadesi, muamelenin taraflarının ekonomik ve ticari konumları, iş yerlerinin durumu, arandığında bulunup bulunamamasına ilişkin tespitler olabilir.
Gerçekleşmemiş teslim ve hizmetler dolayısıyla katma değer vergisi ödenmesi ve bunun sonucu olarak da bir vergi indirimi veya iadesi söz konusu olamayacağından, vergi indirimine veya iadesine dayanak teşkil eden faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı ortaya konulmalıdır.
Davacı adına fatura düzenleyen... Grup İnş. Isıtma Soğ.Hava.Malz.San.ve Tic.Ltd.Şti. hakkındaki ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunda özetle; mükellefin bina veya diğer inşaat projelerinde ısıtma, havalandırma, soğutma ve iklimlendirme sistemlerinin bakım ve onarımı ve boya, vernik ve lak toptan ticareti işleriyle iştigal etmekte iken 01/03/2018 tarihinden itibaren tasfiye haline girdiği, 12/10/2015, 23/03/2016, 28/12/2016 tarihinde yapılan yoklamalarda faaliyette olduğu, işçi çalıştırdığı, faaliyet alanına ilişkin emtia bulunduğunun tespit edildiği, 11/04/2018 tarihinde yapılan yoklamada iş yerinin sürekli kapalı olduğunun tespit edildiği, vergi borcunun 1.842.110,90-TL olduğu, 141.254,38-TL vergi borcu ödediği, 2016 yılında 8, 2017 yılında 6, 2018 vılında 5 işçi bildirdiği, 2016 ila 2018 yıllarında yüksek tutarlarda KDV matrahı beyan edilmesine rağmen bu tutarlara göre düşük tutarda ödenecek KDV çıktığı, örneğin 2017 yılında 633.637,60 TL tutarında ödenecek KDV çıktığı, 2016 hesap dönemi içerisinde Ba (mal ve hizmet alış bildirimi) bildiriminde bulunduğu mükelleflerden, hakkında sahte belge düzenleme fiili nedeniyle rapor bulunan, devam eden sahte belge düzenleme incelemesi bulunan mükelleflerden olan alış tutarının 16.887.937,00-TL olduğu ve % 98,36 orana isabet ettiği, 2017 yılında BA formlarında mal veya hizmet aldığını bildirdiği mükellefler hakkında hakkında sahte belge düzenleme fiili nedeniyle rapor bulunan, devam eden sahte belge düzenleme incelemesi bulunan mükelleflerden olan alış tutarının 23.904.676,00-TL olduğu, %98,64 orana isabet ettiği, 2018 yılında BA formlarında mal veya hizmet aldığını bildirdiği mükellefler hakkında sahte belge düzenleme fiili nedeniyle rapor bulunan, devam eden sahte belge düzenleme incelemesi bulunan mükelleflerden olan alış tutarının 1.143.414,00-TL olduğu, %94,84 oranında olduğu, 2016 takvim yılında mal/hizmet satış faturası düzenlediği firmalar arasında sahte belge düzenleme bakımından özel esaslara tabi olan mükellefe rastlanılmadığı, mal ve hizmet satılan çoğu mükellefin sahte belge kullanma yüzdelerinin yüksek olduğu ve haklarında sahte belge kullanma nedeniyle raporlar bulunduğu, 2017 takvim yılında mal/hizmet satış faturası düzenlediği tespit edilen 5 firma hakkında sahte belge düzenleme raporu bulunduğunun tespit edildiği, 2018 takvim yılında mal/hizmet satış faturası düzenlediği tespit edilen firma hakkında sahte belge düzenleme raporu bulunduğu tespit edildiği, 2016, 2017 ve 2018 yılına ilişkin; bankalar nezdindeki her türlü hesaplarından yapılan işlemleri gösterir ayrıntılı ekstrelerin, hesaplara nakit yatan ve nakit çekilen tutarların olması halinde bu işlemleri yapan kişilerin kimlik bilgilerinin, hesaplara çek banka ve finans kurumlarıyla ilişkisi, banka hesap hareketleri incelendiğinde, hesaba gelen paraların aynı gün veya takip eden gün içerisinde çekildiği, hesapta bakiye bırakılmadığının tespit edildiği, ayrıca mükellef kurumun 2016, 2017 ve 2018 yılı defter, belgelerinin ve banka hesaplarının tetkiki neticesinde mal ve hizmet satışı yaptığı firmalardan hesabına gelen paraların hiç beklemeden aynı tutarlarda çekildiği veya haklarında sahte belge düzenleme raporu bulunan veya sahte belge düzenleme tespiti bulunan mükelleflere paraların aktarılması gibi bulgulara rastlanıldığı, konu ile ilgili olarak kurum temsilcisi “Ticaretimizin sekteye uğramaması ve borçlarımıza karşılık azda olsa ana sermayemizin erimemesi için şirket hesabımıza gelen tüm tutarlar neredeyse hiç bekletilmeden şirket borçlarımıza ya da şirket kasasına alınmaktadır. Bu firmalarla olan banka hareketlerinin sebebi de budur. Durum bundan ibarettir.” şeklinde beyan ve ifadede bulunduğu belirtilerek 01/01/2016 tarihinden itibaren düzenlenen bütün faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmaksızın komisyon karşılığı düzenlenen faturaların sahte olduğu tespitlerine yer verildiği görülmüştür.
Yukarıda yer verilen tespitlerin değerlendirilmesinden; ... İnş. Isıtma Soğ.Hava.Malz.San.ve Tic.Ltd.Şti.'nin uyuşmazlık konusu dönemlerde ticari faaliyetine devam ettiği, yapılan yoklamalarda şirketin faaliyette olduğu, her dönemde işçi çalıştırdığı, iş yerinde emtia bulunduğu, katma değer vergisi beyanlarında yüksek matrah beyan etmekle birlikte ödenecek katma değer vergilerinin cüzi olmadığı, karşıt incelemelerde olumsuz tespite yer verilmediği dikkate alındığında, gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasında bulunmaksızın sahte fatura düzenlediği hususlarının somut olarak ortaya konulamadığı sonucuna ulaşıldığından, dava konusu cezalı tarhiyatın ... Grup İnş. Isıtma Soğ.Hava.Malz.San.ve Tic.Ltd.Şti.'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmında ve Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, davalının temyiz isteminin reddine,
2.... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:...K:... sayılı kararının ... Grup İnş. Isıtma Soğ.Hava.Malz.San.ve Tic.Ltd.Şti.'nden alınan faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyata ilişkin kısmının BOZULMASINA, diğer kısımları yönünden ONANMASINA,
3.Temyiz isteminde bulunan davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca aleyhe onanan kısım üzerinden hesaplanacak nispi harcın alınmasına,
4.Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 24/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.