T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2024/54
Karar No : 2025/3416
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı-... (... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av....
KARŞI TARAF (DAVACI) :...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... Hizmetleri Ltd. Şti'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla şirket ortağı sıfatıyla davacı adına düzenlenen... tarih ve...,... sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ...sayılı ödeme emri yönünden, davacının 07/06/2018-13/02/2019 tarihleri arasında ortağı olduğu asıl borçlu şirketin ödeme emri içeriği borçları 21/01/2021 ve 11/08/2021 tarihlerinde 7256 ve 7326 sayılı Kanunlardan yararlanmak suretiyle yapılandırdığı dikkate alındığında, şirkete ait kamu alacaklarına ilişkin yeni bir hukuki durum ortaya çıkmış olduğu, yapılandırılan borcun süresi içinde ödenmemesi ve yapılandırmanın ihlal edilmesi halinde, vadesi değişen borçlar için Kanundan yararlanılan tarihte ve yapılandırma ile oluşan yeni vade tarihlerinde şirket ortağı ve kanuni temsilci olan kişilere gidilmesi gerektiğinden, yapılandırma sırasında asıl borçlu şirketin ortağı olmayan davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı, ...sayılı ödeme emrinin; yargı harcına ilişkin kısmı yönünden, Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 01/04/2021 tarih ve E:2019/5156, K:2021/2400 sayılı kararına istinaden yargı harcı tahakkuk ettirildiği, yargı harcının doğduğu 2021 yılında ortak olmayan davacının bu borçtan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, yargı harcı dışındaki vergi borçlarına ilişkin kısım yönünden, ödeme emrinde yer alan borçların 2018/Ocak ila Mayıs dönemlerine ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizine ilişkin olduğu ve davacının 13/02/2019 tarihinde hisselerini devrederek ortaklıktan ayrılmasından sonra 2018 yılına ilişkin defter ve belgelerinin istenilmesine ilişkin yazının 25/11/2020 tarihinde davacının kendisine tebliğ edilmesine rağmen defter ve belgelerin ibraz edilmemesi sebebiyle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayandığının anlaşıldığı, ibraz etmeme fiilinin davacının şirketten ayrıldığı tarihten sonraki bir eyleme ilişkin olduğu, dolayısı ile ibrazı istenilen defter ve belgelerin davacının tasarrufunda olmadığı ve davacının kanunun aradığı anlamda defter ve belgeleri ibraz etmeme fiilini gerçekleştiremeyeceği gibi vergiyi doğuran olay olan defter ve belge ibrazının gerçekleştiği tarihte şirket ortağı olmadığından eylemin sonuçlarının şirkete ve yeni ortaklara ait olduğundan ödeme emrinin anılan kısmında da hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... sayılı ödeme emrinin yargı harcı dışındaki kısımları yönünden, limited şirket ortaklarıyla ilgili olarak, payı devreden ve devralan şahısların devir öncesine ait kamu alacaklarının ödenmesinden müteselsilen sorumlu tutulmaları hususu, 6183 sayılı Kanunun 5766 sayılı Kanunla değişik 35. maddesi hükmü gereği olmakla birlikte olayda, davacının 07/06/2018 tarihli genel kurul kararı ile asıl borçlu şirketin ortağı olduğu ve 13/02/2019 tarihli genel kurul kararı ile hisselerini devrederek ortaklıktan ayrıldığı görülmüş olup; davacının ortaklık sıfatının kazandığı tarih öncesi dönemlere ait tahakkuk eden ve vadesi gelen borçlardan sorumlu iken ortaklık sıfatını kaybettiği 13/02/2019 sonrası vadesi gelen devir öncesi borçlardan sorumluluğunun bulunmadığı hususu dikkate alındığında, davacının 2018/Ocak ila Mayıs dönemlerine ait olan ve vadeleri 15/11/2021 olan borçlardan sorumluluğunun bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından 2018/Ocak ila Mayıs dönemlerine ilişkin şirket borçları nedeniyle davacı adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uygunluk, bu kısım yönünden davanın kabulüne ilişkin mahkeme kararında ise sonucu itibariyle isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kısmen reddine, kısmen gerekçeli reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Dava konusu ödeme emirleri içeriği borçların asıl borçlu şirket nezdinde usulüne uygun kesinleştirildiği, yapılandırmanın ihlali üzerine yapılan takip işlemlerinin kaldığı yerden devam edeceği, şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşılan bu borçların tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ: Daire kararında belirtilen gerekçeyle Bölge İdare Mahkemesi kararının,...tarih ve... sayılı ödeme emrine ilişkin kısmının bozulması, ... tarih ve... sayılı ödeme emrine ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: ... Hizmetleri Ltd. Şti'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla şirket ortağı sıfatıyla davacı adına düzenlenen...tarih ve... ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 35. maddesinde, limited şirket ortaklarının, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından, sermaye hisseleri oranında, doğrudan doğruya sorumlu olacakları ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacakları, ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde, payı devreden ve devralan şahısların, devir öncesine ait amme alacaklarının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulacağı, amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda pay sahiplerinin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahısların, amme alacağının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulacağı ifade edilmiştir.
17/11/2020 tarih ve 31307 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 3. maddesinin 6. fıkrasında, bu Kanuna göre ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisinin süresinde ve tam ödenmesi koşuluyla, kalan taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti (peşin ödeme seçeneğinin tercih edilmesi hâlinde ilk taksiti) izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanılacağı, ilk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi ya da süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen diğer taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği, aynı maddenin 8. fıkrasında ise bu Kanun kapsamına giren alacakların altıncı fıkrada belirtilen şekilde tamamen ödenmemiş olması hâlinde borçlular, ödedikleri tutarlar kadar bu Kanun hükümlerinden yararlanılacağı, Kanun kapsamında yapılandırıldığı hâlde bu Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemleri ilgili mevzuat kapsamında yapılır ve bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemlerinin geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceği hükme bağlanmıştır.
09/06/2021 tarih ve 31506 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 9. maddesinin 6. fıkrasında, bu Kanuna göre ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisinin süresinde ve tam ödenmesi koşuluyla, kalan taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti (peşin ödeme seçeneğinin tercih edilmesi hâlinde ilk taksiti) izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanılacağı, ilk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi ya da süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen diğer taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği, aynı maddenin 8. fıkrasında ise bu Kanun kapsamına giren alacakların altıncı fıkrada belirtilen şekilde tamamen ödenmemiş olması hâlinde borçlular, ödedikleri tutarlar kadar bu Kanun hükümlerinden yararlanılacağı, Kanun kapsamında yapılandırıldığı hâlde bu Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemleri ilgili mevzuat kapsamında yapılır ve bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemlerinin geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceği hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu ... tarih ve... sayılı ödeme emrine ilişkin hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup davalı idare tarafından ileri sürülen temyiz iddiaları, kararın belirtilen kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu ... tarih ve... sayılı ödeme emrine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz isteminin incelenmesinden ise;
Önceki yapılandırma kanunlarından farklı olarak 7256 sayılı Kanun ve sonrasında yayımlanan 7326, 7440 sayılı Kanunlarla, kanun kapsamında yapılandırıldığı hâlde bu kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemlerinin ilgili mevzuat kapsamında yapılacağı ve kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemleri geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceği yönünde hüküm getirildiği, bu hüküm dikkate alındığında 7256 ve 7326 sayılı Kanunlar uyarınca yapılandırılıp koşulları ihlal edilen kamu alacaklarının yeniden takibi sırasında yapılandırma öncesi yapılan işlemlerin geçerliliğini koruduğu ve takibin, hangi aşamada kaldıysa o aşamadan devam edeceği hususunun açıkça belirtildiği görülmüştür.
Yukarıda yer verilen mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, asıl borçlu şirket tarafından 7256, 7326 ve/veya 7440 sayılı Kanunlar'dan yararlanılarak borçların yapılandırılması daha sonra yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle hakkın kaybedilmesi ve bunun sonucunda yapılandırmanın iptali durumunda borcun yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takibe devam edileceği, daha önceden yapılan takip işlemlerinin kaldığı yerden devam edeceği, başka bir anlatımla yapılandırmanın borcun takibinde gelinen aşamayı değiştirmeyeceği, bu nedenle de asıl borçlu şirket adına 6183 sayılı Kanun kapsamındaki alacakların yapılandırılması halinde yeniden ödeme emri düzenlenmesine gerek olmadığı gibi kanuni temsilcinin veya şirket ortağının sorumluluğunun da kaldığı yerden devam edeceği açıktır. Dolayısıyla, yapılandırma şartlarının ihlali nedeniyle tecilin iptal edilmesi durumunda borcun usulüne uygun kesinleşip kesinleşmediği, şirketten tahsil imkanını bulunup bulunmadığı yine borcun zamanaşımına uğrayıp uğramadığı ve ortak sıfatıyla yapılan takiplerde ortağın sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususlarında değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; ortağı olduğu ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına...tarih ve ... sayılı ödeme emrinin düzenlendiği, ödeme emrine konu borçlar için asıl borçlu şirket tarafından, 21/01/2021 tarihinde 7256 sayılı Kanun, 11/08/2021 tarihinde ise 7326 sayılı Kanun uyarınca taksitlendirme talebinde bulunulduğu, ödeme yapılmaması nedeniyle oluşturulan tecilin kaldırıldığı, asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşılan borçlar için 07/06/2018-13/02/2019 tarihleri arasında şirket ortağı olan davacı adına düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Vergi Mahkemesince, ödeme emrinde yer alan borçların 7256 ve 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırıldığı esnada şirketin ortağı olmayan davacının anılan borçlardan sorumlu tutulması mümkün olmadığından davacı adına tanzim edilen 2022/1 sayılı ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle verilen kabul kararına yönelik davalı idare istinaf istemi Bölge İdare Mahkemesi tarafından reddedilmişse de; yapılandırma şartlarının ihlali nedeniyle tecil dosyasının iptali üzerine, 7256 ve 7326 sayılı Kanunların yayımı öncesinde başlamış olan takip işlemleri geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceğinden Bölge İdare Mahkemesince söz konusu ödeme emrine ilişkin olarak yukarıda belirtilen hususlar yönünden inceleme yapılarak karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E..., K:... sayılı kararının;... tarih ve...sayılı ödeme emrine ilişkin kısmının BOZULMASINA, ... tarih ve... sayılı ödeme emrine ilişkin kısmının ONANMASINA,
Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 10/09/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.