T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2024/60
Karar No : 2025/1559
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Kimya Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait, Mersin ili Akdeniz ilçesi ... Mah. ... Organize Sanayi Bölgesi ... Cadde ... ada ... parselde bulunan taşınmazın kiraya verildiğinden bahisle emlak vergisi muafiyetinin kaldırılarak salınan 2020, 2021, 2022 yıllarına ilişkin emlak vergisi ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlığın çözümü için, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun 4. maddesinin 1. fıkrasının (m) bendinde yer alan organize sanayi bölgelerinde bulunan binaların kiraya verilmemesi şartıyla emlak vergisinden muaf tutalacağı hükmü uyarınca alınmayan vergilerin tahakkuk ettirilebilmesi için muafiyet şartlarının ihlal edildiğinin davalı idarece hiç bir tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit edilip edilmediğinin ortaya konulması gerektiği, olayda, her ne kadar davalı idarece davacı şirkete ait organize sanayi bölgesinde bulunan binanın kiraya verildiği ve bu nedenle emlak vergisi muafiyet şartının ihlal edildiğinden bahisle dava konusu vergi ve katkı payı salınmış ise de; davalı idarece yapılan yoklamalarda davacı şirketin bahse konu binayı kiraya verdiğine dair herhangi bir tespite yer verilmediği gibi panel satışı faaliyetiyle iştigal eden dava dışı ... Yapı Anonim Şirketi'nin davacıya ait binada bir (1) çalışanı olduğu, davacı şirketin ortağının ... Yapı Anonim Şirketi'nin %100 hissesine sahip olması nedeniyle bu şirketin yalnızca idari işlerinin bu adresten takip edildiği ve bahsi geçen şirketin bu adreste faaliyet göstermediği hususundaki davacı şirket iddialarının iktisadi, ticari ve teknik icaplara uygun olduğu, uyuşmazlığa konu taşınmazın kiraya verildiği hususunun davalı idare tarafından hukuken itibar edilebilir somut delillerle ortaya konulamadığı anlaşıldığından, dava konusu emlak vergisi ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 2020, 2021, 2022 yıllarına ilişkin salınan emlak vergisi ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının vekalet ücretine ilişkin istinaf başvurusunun reddine; olayda, davacı şirketin maliki olduğu ve faaliyette bulunduğu binada davalı idarece 11/10/2022 tarihinde yapılan yoklamadaki tespitlere göre aynı binada ... Yapı Anonim Şirketi'nin panel satışı yaparak faaliyette bulunduğu, bu şirkete ait vergi levhasının iş yerinde bulunduğu, ayrıca davalı idare tarafından dava dosyasına 05/09/2023 havale tarihli beyan dilekçesi ekinde bir örneği sunulan kira sözleşmesine göre de davacı şirketin işyerinde faaliyet gösteren ... Yapı Anonim Şirketi'ne taşınmazı 01/09/2019 tarihinde kiraladığı ve davalı idarece yapılan yoklama tarihi olan 11/10/2022 tarihi itibariyle de ticari faaliyetini sürdürdüğünün görüldüğü, bu durumda, davacı şirket ile ... Yapı Anonim Şirket arasında kira sözleşmesinin bulunduğu, davacı şirketin organize sanayi bölgesindeki iş yerini 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun 4. maddesinde belirtilen muafiyet şartlarından olan ''İş yerinin kiraya verilmemesi'' şartının şirketçe uyuşmazlık konusu dönemlere ilişkin olarak ihlal edildiği hiç bir tereddüte yer vermeyecek bir şekilde idarece tespit edildiğinden dava konusu bina vergisi ile taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı hukuka aykırılık, davanın kabulüne ilişkin Mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davalı istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararını kaldırarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Uyuşmazlığa konu taşınmazın davacı tarafından kullanıldığı, ... Yapı Anonim Şirketi'nin sadece idari işlerinin kendi adreslerinde takip edildiği, aralarında kira ilişkisinin bulunmadığı, adres bildirilmesi gerektiğinden prosedür gereği aynı adresin gösterildiği, taşınmaz organize sanayi bölgesinde olduğundan emlak vergisinden muaf tutulmaları gerektiği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesi kararının Daire kararında belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı şirkete ait, Mersin ili Akdeniz ilçesi ... Mah. .... Organize Sanayi Bölgesi ... Cadde No:...'de bulunan taşınmazın kiraya verildiğinden bahisle emlak vergisi muafiyetinin kaldırılarak salınan 2020, 2021, 2022 yıllarına ilişkin emlak vergisi ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde; Türkiye sınırları içinde bulunan binaların bu kanun hükümlerine göre bina vergisine tabi olacağı, 2. maddesinde, bu kanundaki bina tabirinin, yapıldığı madde ne olursa olsun, gerek karada gerek su üzerindeki sabit inşaatın hepsini kapsadığı, bu kanunun uygulanmasında Vergi Usul Kanununda yazılı bina mütemmimlerinin de bina ile birlikte nazara alınacağı, yüzer havuzlar, sair yüzer yapılar, çadırlar ve nakil vasıtalarına takılıp çekilebilen seyyar evler ve benzerlerinin bina sayılmayacağı, 3. maddesinde, bina vergisinin, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenler tarafından ödeneceği, 4. maddesinin 1. fıkrasında; aşağıda yazılı binaların, kiraya verilmemek (24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanun kapsamında yapılan işletme hakkı devirleri hariç) şartıyla Bina Vergisinden daimi olarak muaf olduğu, (a), (b), (s), (y) ve (z) fıkraları için kiraya verilmeme şartı aranmayacağı, aynı maddenin, 7033 sayılı Kanun'un 10. maddesiyle değiştirilen ve 01/07/2017 tarihinde yürürlüğe giren (m) fıkrasında, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflara ait binalar (Vakıf senedindeki cihete tahsis edilmek şartiyle) ile organize sanayi bölgeleri, serbest bölgeler, endüstri bölgeleri, teknoloji geliştirme bölgeleri ve sanayi sitelerinde yer alan binaların bina vergisinden muaf olduğu, 7. maddesinde, bina vergisinin matrahının, binanın bu kanun hükümlerine göre tesbit olunan vergi değeri olduğu, sabit istihsal tesisatına ait değerler vergi matrahına alınmayacağı, 8. maddesinde, bina vergisinin oranının meskenlerde binde bir, diğer binalarda ise binde iki olduğu, bu oranların, 5216 sayılı Kanunun uygulandığı büyük şehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde % 100 artırımlı uygulanacağı, 37. maddesinde de, 1319 sayılı Kanun hükümleri saklı kalmak şartıyla, 1319 sayılı Kanuna göre alınacak vergiler hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutat olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu belirtilmiştir.
2863 sayılı Kültür Ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 12/3. maddesinde, belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere Emlak Vergisi Kanununun 8. ve 18. maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin % 10'u nispetinde taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı tahakkuk ettirileceği ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edileceği düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirketin faaliyette bulunduğu ve davacı şirketin mülkiyetinde olan Mersin ili Akdeniz ilçesi ... Mah. ... Organize Sanayi Bölgesi ... Cadde No:...'de bulunan taşınmazda davalı idare tarafından yapılan ... tarih ve ... cilt/sıra numaralı yoklamada, uyuşmazlığa konu taşınmazda davacı şirketin kimyevi madde üretiminde bulunduğu, iş yerinde çalışan personel sayısının doksan olduğu, aynı adreste aynı tarihte yapılan ... cilt/sıra numaralı yoklamada da, iş yerinin ... Yapı Anonim Şirketi tarafından kullanıldığı, çalışan personel sayısının bir olduğu tespitlerine yer verildiği, bu tespitlere istinaden davacı şirketin, mülkiyetinde olan binayı ... Yapı Anonim Şirketi'ne kiraya verdiği, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 4. maddesinde yer alan muafiyet hükümlerinden yararlanmasının mümkün bulunmadığından bahisle salınan emlak vergisi ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının kaldırılması istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davalı idarece, istinaf aşamasında dosyaya sunulan 05/09/2023 tarihli ek beyan dilekçesinin ekinde yer alan kira sözleşmesi incelendiğinde, davacı şirkete ait ... Organize Sanayi Bölgesi Mahallesi No:...'de bulunan taşınmazın içinde bulunan "ofis odasının" bir yıllığına kiralandığı, kira başlangıç tarihinin 01/09/2019 olduğu; davalı idarece verilen 22/11/2022 tarihli savunma dilekçesinde ise, uyuşmazlığa konu Mersin ili Akdeniz ilçesi ... Mah. ... Organize Sanayi Bölgesi ... Cadde No:...'de bulunan taşınmaz üzerinde dört adet iş yeri, dört adet idari bina olmak üzere sekiz adet emlak bildiriminin bulunduğu, davacı şirketin muafiyet şartlarını ihlal ettiğinden bahisle yedi adet bina bildiriminin vergilendirildiği, inşaatı 2022 yılında biten sekizinci binanın ise vergilendirilmediğinin beyan edildiği, dilekçe ekinde de emlak vergisi bildirimlerinin sunulduğu görülmektedir.
Uyuşmazlıkta, davacıya ait taşınmazın içerisindeki bir ofis odasının ... Yapı Anonim Şirketine 2019 yılında kiralandığı, ... Yapı Anonim Şirketine ait vergi levhasında yer alan bilgilere göre 28/08/2019'da işe başlayan şirketin, iş yeri adresinin ... Mah. ... Cad. No:... .../... olduğu ve söz konusu adresteki faaliyetine devam ettiğinin 11/10/2022 tarihli yoklama ile tespit edildiği, dolayısıyla olayda kiraya verilmeme şartının gerçekleşmediğinin kabulü gerekmekle birlikte, dava konusu emlak vergisi matrahının ne olduğuna, hesaplamanın nasıl yapıldığına ilişkin dosyada herhangi bir bilgi ve belgenin yer almadığı, davalı idarenin 22/11/2022 tarihli savunma dilekçesinde yer alan, "emlak vergisi muafiyeti iptal edilerek, 2020, 2021 ve 2022 yıllarına ait 7 adet bina bildirimi müvekkil Belediye tarafından vergilendirilmiştir. 8. Binanın inşaat bitim yılı 2022 yılı olduğu için 8. Bina vergilendirilmemiştir." şeklindeki beyanı ile de açıklık sağlanamadığı gibi dava konusu ihbarnameye konu tutara nasıl ulaşıldığına ilişkin bir bilgi ve belge de sunulmadığı görüldüğünden Bölge İdare Mahkemesince bu hususlar değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davacının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 24/04/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.