T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2024/7213
Karar No : 2025/797
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına ...İnşaat Otomotiv Yedek Parça Turizm Reklam Organizasyon Tarım Nakliye Tic.Ltd.Şti'nin sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle 2018 ila 2022 yılları muhtelif dönemlere ilişkin olarak salınan kurumlar vergileri, geçici vergiler ve katma değer vergileri üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ... İnşaat Otomotiv Yedek Parça Turizm Reklam Organizasyon Tarım Nakliye Ltd. Şirketi hakkında sahte belge düzenleme yönünden tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu ile sahte belge düzenleme fiiline maddi menfaat gözeterek iştirak edilmesi yönünden yapılan inceleme sonrasında düzenlenen... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunda, davacı tarafından, 213 sayılı Kanunun 359. maddesinde yazılı fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verildiği, söz konusu fiillerin doğrudan doğruya beraber işlendiği veya bu fiillerin işlenmesine azmettirildiği, suçun maddi ve manevi unsurlarının gerçekleştirildiği yolunda (davacının iştirakini ortaya koyacak tanık ifadesi, mükellef şirketin fatura düzenlediği mükellefler nezdindeki karşıt tespitler gibi) somut ve hukuken geçerli bir tespitin bulunmadığı, yalnızca davacının 12/10/2019 tarihinden itibaren SGK'lı olarak mükellef kurumda çalıştığının beyan edilmesi, mükellef kurumun davacıya 175.605,00 TL tutarında mal sattığını beyan etmesi, davacının mükellef hesabından 2019 yılında 309.659,00 TL para çekmesi ve şahsi vergi mükellefiyetinin bulunmasına dayanılması karşısında, davacı adına iştirak fiili nedeniyle ceza kesilebilmesi için gerekli şartların oluşmadığı sonucuna varıldığından, dava konusu vergi ziyaı cezalarında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne ,dava konusu cezaların kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Yapılan işlemler hukuka ve usule uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Davacı adına... İnşaat Otomotiv Yedek Parça Turizm Reklam Organizasyon Tarım Nakliye Tic.Ltd.Şti'nin sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle 2018 ila 2022 yılları muhtelif dönemlere ilişkin olarak salınan kurumlar vergileri, geçici vergiler ve katma değer vergileri üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutat olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin, bunu iddia eden tarafa ait olduğu, 134. maddesinde de vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu düzenlenmiştir.
213 sayılı Kanun'un; "Vergi ziyaı" başlıklı 341. maddesinde, "Vergi ziyaı, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden, verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade eder. Şahsi, medeni haller veya aile durumu hakkında gerçeğe aykırı beyanlar ile veya sair suretlerle verginin noksan tahakkuk ettirilmesine veya haksız yere geri verilmesine sebebiyet vermek de vergi ziyaı hükmündedir. Yukarıdaki fıkralarda yazılı hallerde verginin sonradan tahakkuk ettirilmesi veya tamamlanması veyahut haksız iadenin geri alınması ceza uygulanmasına mani teşkil etmez." hükmüne, "Vergi ziyaı cezası" başlıklı 344. maddesinde, 341. maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği takdirde, mükellef veya sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesileceği, vergi ziyaına 359. maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu ceza üç kat, bu fiillere iştirak edenlere ise bir kat olarak uygulanacağı hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
... İnşaat Otomotiv Yedek Parça Turizm Reklam Organizasyon Tarım Nakliye Ltd. Şirketi hakkında sahte belge düzenleme yönünden tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunun incelenmesinden;
Asıl borçlu şirketin Karşıyaka Vergi Dairesi Müdürlüğü mükellefi olduğu, inşaat malzemesinin bir ücret veya sözleşmeye dayalı olarak toptan satışına yapan aracılar faaliyeti ile iştigal ettiği, 31/03/2022 tarihinde mükellefiyetinin resen terkin edildiği, yasal defter ve belgelerin mücbir sebep olmaksızın ibraz edilmediği,Manisa Akhisar Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... hakkında sahte belge düzenleme fiilinden dolayı vergi tekniği raporu düzenlendiğinin belirtildiği raporun sonuç bölümünde "mükellefin mükellefiyetinin başladığı tarih olan 09/02/2016 tarihinden itibaren düzenlediği bütün faturaların sahte olduğunun" belirtildiği, ... adına 2018 ve 2019 yılalrında fatura düzenleyen mükelleflerden birisinin de ... İnşaat Otomotiv Yedek Parça Turizm Reklam Organizasyon Tarım Nakliye Ltd. Şirketi olduğunun belirtildiği, bu nedenle mükellef kurumun 2018 yılının sahte belge kullanma, 2019 yılının sahte belge düzenleme yönünden incelenmesinin talep edildiği, mükellefin iş yerinin paylaşımlı sanal ofis olması nedeniyle yoklamalar sırasında şirket yetkilisine iş adresinde ulaşılamadığı, 2018, 2019, 2020, 2021 yıllarındaki karlılık oranının sırasıyla %1, %0,1, %7, %-4,7 olduğunun tespit edildiği, dolayısıyla gelir tablosunun birbiriyle uyumsuz olduğu, mükellef kurumun rapor tarihi itibarıyla vadesi geçmiş ve ödenmesi gereken toplam borç miktarının 1.192.343,33 TL olduğu hiç vergi ödemediği, mükellefin 2019 yılında fatura düzenlediği ... Şirketi hakkında sahte belge düzenlemeden incelemenin devam ettiği, bu mükellefe yapılan satışların toplam satışların %70'ini kapsadığı, 2019 yılında 17.885.007,57 TL tutarında fatura düzenlemesine rağmen banka hesabına sadece 606.246,60 TL tutarında EFT ve havale geldiği, banka hesabına gelen tutarların kısa süre sonra hakkında sahte belge düzenlediğine dair rapor bulunan ... Tic.Ltd.Şti. adına ...(davacı) tarafından çekildiği, söz konusu firmanın asıl borçlu şirketin 2018 hesap dönemindeki alımlarının %95,2 sini, 2019 hesap dönemindeki alımlarının %58,2 sini gerçekleştirdiği şirket olduğu, asıl borçlu şirketin 22/04/2021-03/03/2022 tarihleri arasında muhasebecisi olan ...'ın savcılığa suç duyurusunda bulunarak mükellef ile aracılık sözleşmesi imzalamadığı, mükellefi tanımadığını belirttiği tespitlerine yer verildiği, dolayısıyla asıl borçlu şirketin komisyon karşılığı sahte belge düzenleme amacıyla mükellefiyet tesis ettirdiği ve mükellefiyet tesis ettirdiği 15/05/2018 tarihinden itibaren düzenlemiş olduğu tüm faturaların sahte belge niteliğinde olduğu sonucuna ulaşıldığı, söz konusu vergi tekniği raporunda davacı ... ile ilgili yapılan değerlendirmelerde, ...'in 12/10/2019 tarihinden itibaren SGK'lı olarak söz konusu şirkette çalıştığının beyan edilmesine rağmen davacının Akhisar Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi kimlik numaralı mükellefi olarak zemin ve arazi hazırlama, kazı ve harfiyat işleri ile iştigal ettiği ve mükellefiyetinin 31/12/2019 tarihinde re'sen terk ettirildiği, asıl borçlu şirketin davacıya 175.605,00-TL tutarında mal sattığını beyan ettiği, şirketten fatura alan ... Elektrik nezdinde yapılan karşıt tespitte, ... Elektrik yöneticisinin ifadesinde; ... şirketinin banka hesabında sıkıntı olduğu gerekçesiyle ödemeyi davacıya yaptıklarının belirtildiği, ... şirketinin banka hesabına gelen tutarların kısa bir süre sonra hakkında sahte belge düzenlediğine dair rapor bulunan ... Ticaret Ltd. Şti.adına gönderildiği ve davacı tarafından 2019 yılında toplam 309.659,00-TL tutarında para çekildiği, bütün bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde davacının asıl borçlu ... İnşaat Otomotiv Yedek Parça Turizm Reklam Organizasyon Tarım Nakliye Ltd. Şirketi'nin sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiği kanatine varıldığı ifade edilmiştir.
Bununla birlikte, asıl borçlu şirketin 2019 yılında yüksek miktarlarda fatura düzenlediği ... Şirketi'nin sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle davacı adına kesilen vergi ziyaı cezalarını dava konusu yaptığı Dairemizin E:2024/3144, 2784 sayılı dosyalarında; ... İnşaat Mlz. Elk. Mlz. Har. Oto Yed. Parç. Rek. Org. Tar. Ür. Dek. Kır. Mlz. Tic. Ltd. Şirketi hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunda özetle; şirketin Kordon Vergi Dairesi Müdürlüğü mükellefi olduğu,inşaat malzemesinin bir ücret veya sözleşmeye dayalı olarak toptan satışını yapan aracılık faaliyeti ile iştigal etmek üzere 18/09/2019 tarihinde mükellefiyet tesis ettirdiği, 07/09/2022 tarihinde mükellefiyetinin resen terkin edildiği,yasal defter ve belgelerin mücbir sebep belirtmeksizin ibraz edilmediği,CİMER başvurusu ile ...'in paravan şirketler kurup sahte belge düzenlediği ve bu şirketlerden birinin ... İnşaat Mlz. Elk. Mlz. Har. Oto. Yed. Par. Rek. Org. Tar. Ür. Teks. Or. Ür. Dek. Kır. Mlz. Tic. Ltd. Şirketi olduğu, adı geçen şahsın firma ve kişilere düzenlediği sahte faturalar karşılığında elde ettiği nakdi ve malları banka kanalıyla veya ev, araba, arsa almak suretiyle kardeşi ... ile eşi ...'in mülkiyetine geçirdiği hususlarının belirtildiği, sanal ofis hizmeti sözleşmesi ile hizmet verildiği, mükellefin iş yerinin paylaşımlı sanal ofis olması nedeniyle yoklamalar sırasında şirket yetkilisine iş adresinde ulaşılamadığı, 31/05/2022 tarihli kanuni temsilci Hüseyin Kutlu'nun ikametgah adresinde yapılan re'sen terk yoklamasında, şirket yetkilisinin, İzmir'deki iş yerinde hiç bulunmadığını, ara sıra gittiğini, en son 4 ay önce gittiğini, şube ve deposunun bulunmadığı yönünde ifade ve beyanda bulunduğu, şirket hakkında yapılan yoklamalarda işçi çalıştırmadığı bilgisine yer verildiği, SGK kayıtlarında herhangi bir çalışan bilgisi bulunmadığı, şirketin düzenlediği faturaların toplamına bakıldığında ciddi bir organizasyon gerektirdiği ancak şirket hakkında yapılan yoklamalarda edinilen bilgiler ve verilen beyannamelerde kayıtlı olarak yer alan herhangi bir demirbaş, araç vb. duran varlık tespit edilemediği, şirket adına kayıtlı taşıt bulunmadığı ancak şirketin fatura düzenlediği mükellefler nezdinde yapılan karşıt tespit çalışmalarında nakliye işlemlerinin şirket tarafından gerçekleştirildiğinin ifade edildiği,şirketin 2019 yılında 12.117.890,03 TL, 2020 yılında 28.651.366,11 TL, 2021 yılında 78.199.165,85 TL, 2022 yılında 26.002.462,04 TL tutarında KDV matrahı beyan etmesine rağmen sadece 2019/Ekim döneminde 685,98 TL ödenecek katma değer vergisi çıktığı,şirket yetkilisi Hüseyin Kutlu'nun 2019/Ekim-2021/Aralık dönemlerinde ... İnşaat Otomotiv Yedek Parça Turizm Reklam Organizasyon Tarım Nakliye Ltd. Şirketi'nin sigortalı çalışanı olduğu, dolayısıyla şirketin işçi çalıştırmadığı ve aynı dönemde şirket ile tek ilgisi olan şirket yetkilisi Hüseyin Kutlu'nunda başka bir şirkette sigortalı olarak çalıştığının tespit edildiği, şirketin, yetkilisi Hüseyin Kutlu'nun çalıştığı şirket olan ... İnşaat Otomotiv Yedek Parça Turizm Reklam Organizasyon Tarım Nakliye Ltd. Şirketi'nden 2019 yılında KDV hariç toplam 12.167.841,00 TL, 2020 yılında 7.451.871,00 TL tutarında belge aldığının görüldüğü, şirketin fatura düzenlediği firmalar hakkında yapılan karşıt tespitler neticesinde, şirket tarafından düzenlenen faturaların içeriğinin farklı uzmanlık gerektiren ve farklı sektörleri ilgilendiren mal ve hizmetler olduğu, şirketin banka hesap hareketleri üzerinden yapılan incelemede, şirketin banka hesaplarından inceleme döneminde ...'e toplam 13.728.788,00 TL eft yoluyla, 12.744.663,00 TL havale yoluyla para gönderildiği, Fatma Sarıkaya Kader'e ise toplam 287.785,00 TL eft yoluyla para gönderildiğinin tespit edildiği, şirket tarafından adı geçen kişilerden gönderilen para tutarına karşılık herhangi bir mal veya hizmet satın alınmadığının tespit edildiği, dolayısıyla söz konusu tespitlerde hareketle anılan şirketin komisyon karşılığı sahte belge düzenleme amacıyla mükellefiyet tesis ettirdiği ve mükellefiyet tesis ettirdiği 18/09/2019 tarihinden itibaren düzenlemiş olduğu tüm faturaların sahte belge niteliğinde olduğu sonucuna ulaşıldığı, söz konusu raporda davacı ile ilgili yapılan değerlendirmelerde; ...'in paravan şirketler kurup sahte belge düzenlediği ve bu şirketlerden birinin ... İnşaat Mlz. Elk. Mlz. Har. Oto. Yed. Par. Rek. Org. Tar. Ür. Teks. Or. Ür. Dek. Kır. Mlz. Tic. Ltd. Şirketi olduğu, adı geçen şahsın firma ve kişilere düzenlediği sahte faturalar karşılığında elde ettiği nakdi ve malları banka kanalıyla veya ev, araba, arsa almak suretiyle kardeşi ... ile eşi ...'in mülkiyetine geçirdiği hususlarının belirtildiği, şirketin banka hesaplarından inceleme döneminde ...'e toplam 13.728.788,00 TL eft yoluyla, 12.744.663,00 TL havale yoluyla para gönderildiği, davacının hesabının bulunduğu bankalar nezdinde yapılan araştırmalarda mükellef kurum adına düzenlenmiş bazı çeklerin davacı tarafından tahsil edildiği, davacı tarafından tahsil edilen toplam çek tutarının 1.254.832,03 TL olduğu, konu ile ilgili olarak davacının bilgisine başvurulması amacıyla ... tarih ve ... tarihli bilgi isteme yazısının 12/11/2022 tarihinde e-tebliğ yoluyla tebliğ edilmesine rağmen davacının mücbir sebep bildirmeksizin kendisinden istenilen hususlara ilişkin bilgi vermediği, bu hususlardan hareketle davacının ... İnşaat Mlz. Elk. Mlz. Har. Oto. Yed. Par. Rek. Org. Tar. Ür. Teks. Or. Ür. Dek. Kır. Mlz. Tic. Ltd. Şti.'nin sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiği sonucuna varıldığı ifade edilmiştir.
Buna göre söz konusu raporlarda yer alan tespitlerin birlikte değerlendirilmesinden; her iki şirketin aralarında yüksek miktarda ticari faaliyet oluşu, buna rağmen ... şirketi yetkilisinin aynı zamanda ... şirketinin sigortalı çalışanı olması, ... şirketinin incelenmeye başlama sebeplerinden birinin de davacının kardeşi ... ile arasındaki ticari ilişki olması ve davacının kardeşi ... hakkındaki CİMER ihbarında; ...'in paravan şirketler kurup sahte belge düzenlediği ve adı geçen şahsın firma ve kişilere düzenlediği sahte faturalar karşılığında elde ettiği nakdi ve malları banka kanalıyla veya ev, araba, arsa almak suretiyle kardeşi ... ile eşi ...'in mülkiyetine geçirdiğinin iddia edilmesi, açık bir şekilde ... şirketinin isminin de ihbarda geçmesi ve ihbarı doğrular nitelikte ... şirketinin davacıya ve eşine, aralarında herhangi bir ticari faaliyet olmamasına rağmen yüklü miktarda para göndermesi, yine iki kardeşin de ... şirketinde sigortalı çalışan olarak yer alması ancak buna rağmen aynı zamanda ... şirketinin davacıya 175.605,00-TL tutarında mal sattığını beyan etmesi, ... şirketi için ... Elektrik nezdinde yapılan karşıt tespitte, ... Elektrik yöneticisinin ifadesinde; ... şirketinin banka hesabında sıkıntı olduğu gerekçesiyle ödemeyi davacıya yaptıklarını belirtmesi, ... şirketinin banka hesabına gelen tutarların kısa bir süre sonra ... Ticaret Ltd. Şti.adına gönderilmesi ve gönderilen paraların davacı tarafından çekilmesi hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının ... İnşaat Otomotiv Yedek Parça Turizm Reklam Organizasyon Tarım Nakliye Ltd. Şirketi'nin sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiği kanaatine varılmış olup, aksi yöndeki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 12/03/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.