T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/1061
Karar No : 2024/901
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Nakliye ve Özel Öğretim Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Sekizinci Dairesinin 22/11/2022 tarih ve E:2019/2978, K:2022/6745 sayılı kararının, iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 05/12/2015 tarih ve 29553 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinin; 7. maddesinin 7. fıkrasının, 17. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde yer alan; "Direksiyon eğitim ve sınav aracı, eğitim ve sınav dışında ticari amaçla kullanılamaz" cümlesinin, 23. maddesinin 3. fıkrasında yer alan; "Üç ay önceki ayın primini ödemediği tespit edilen kurslara prim borçlarını ödeyene kadar yeni dönem açmalarına izin verilmez." cümlesinin, 43. maddesinin 2. ve 3. fıkralarının, 30. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi ile Yönetmeliğin iptali istenen maddelerinin yürürlük maddesi olan 33. maddesinin, aynı Yönetmeliğe dayanılarak çıkarılan 02/04/2014 tarih ve 1360110 sayılı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Yönergesi'ne 06/01/2016 tarih ve 162085 sayılı makam oluru ile eklenen 11. maddesinin 8. fıkrası ile bu fıkra yönünden anılan Yönergenin yürürlük maddesi olan 13. maddesinin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 22/11/2022 tarih ve E:2019/2978, K:2022/6745 sayılı kararıyla;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 42. maddesinin 3. fıkrası ile 123. maddesinin 2. fıkrasına, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 1. ve 2. maddelerine ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 310. maddesine atıfta bulunularak,
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 7. fıkrası yönünden;
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği'ne göre direksiyon eğitimi dersi uygulama sınavının, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yapılacağı, Bakanlık tarafından sınava ilişkin usul ve esasların neler olduğunun düzenleyici işlemler ile açıklanacağı düzenlenmiş, dava konusu maddede mevzuat gereği Bakanlık tarafından gerçekleştirilecek bir sınav öncesinde motorlu taşıt sürücü kurslarına bir ön sınav zorunluluğu getirildiği, kursiyerlerine akan trafikte güvenli araç kullanacak seviyede eğitim vermeden kursiyeri ön sınavda başarılı görerek sınava girmesine onay veren kursa yaptırım öngörüldüğü, ancak mevzuatta öngörülen eğitimi vermeyen kurslar için Yönetmeliğin 7. maddesinin 6. fıkrası uyarınca zaten yaptırım uygulanabileceği, sürücü belgesi alabilecek yeterlikte olmayan adayların sınav esnasında tespiti halinde, adayın başarısız sayılarak tekrar direksiyon eğitimi dersi almasının direksiyon eğitimi sınavına girebilmek için zorunlu olduğu,
Ayrıca, MTSK Modülü üzerinden onay verilen adaylar hakkında Genel Müdürlükçe yapılacak değerlendirmede kurslara yaptırım uygulanmasının ön koşulu olarak belirlenen "kursa kayıtlı kursiyerlerine akan trafikte güvenli araç kullanacak seviyede eğitim vermeden" ifadesinin de uygulamada belirsizlik oluşturacağından dolayı sorunlar yaşanacağı,
Bu nedenle, sınavı yapmakla yetkili ve görevli olan Bakanlığın, kurslara böyle bir yükümlülük getirmesi, aykırılık halinde kursların yaptırım ile karşı karşıya kalmasının ve anılan belirsizliğin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile bağdaşmadığı,
Yönetmeliğin 17. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde yer alan, "Direksiyon eğitim ve sınav aracı, eğitim ve sınav dışında ticari amaçla kullanılamaz" cümlesi yönünden;
29/05/2013 tarih ve 28661 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği'nin 17. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinin son cümlesinde yer alan; "Direksiyon Eğitim aracı eğitim ve sınav dışında başka amaçla kullanılamaz" cümlesinin iptali istemiyle açılan davada, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 29/01/2015 tarih ve YD İtiraz No:2014/978 sayılı kararı ile düzenlemenin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği,
Dava konusu düzenlemenin de, yargı kararı ile yürütmesi durdurulan düzenleme ile paralel nitelikte olduğu, anılan yargı kararının gerekçesi dikkate alındığında, dava konusu düzenlemede hukuki isabet bulunmadığı,
Yönetmeliğin 23. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, "üç ay önceki ayın primini ödemediği tespit edilen kurslara prim borçlarını ödeyene kadar yeni dönem açmalarına izin verilmez." cümlesi yönünden;
Dava konusu düzenleme ile sosyal güvenlik mevzuatı gereği yapılması gereken işlemlere yer verildiği ve bu gerekliliklerin yerine getirilmemesi halinde kurslar için idari yaptırım öngörüldüğü, Yönetmeliğin dayanağı 2918 sayılı Kanun'da, davalı idareye bu hususta düzenleme yapma yetkisi verilmediği, bilakis 5580 sayılı Kanun'da sosyal güvenlik yönünden kurum personelinin tabi olacağı mevzuata (506 sayılı Kanun) yer verildiği;
Motorlu taşıt sürücü kursları yönetici ve personelinin sosyal güvenlik mevzuatı gereği yapması gereken işlemler ile mevzuata aykırılık halinde karşılaşılacak yaptırımların, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği, Aylık Prim ve Hizmet Belgesinin Sosyal Güvenlik Kurumuna Verilmesine ve Primlerin Ödenme Sürelerine Dair Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ ve sair mevzuatta ayrıntılı olarak açıklandığı,
Bu durumda, davalı idarece yetki verilmeyen bir konuda düzenleme yapıldığından, dava konusu düzenlemede hukuka uyarlık bulunmadığı,
Yönetmeliğin 30. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi, 33. maddesi ve 43. maddesinin 2. fıkrası yönünden;
Dava konusu düzenlemelerde, hukuka, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı,
Yönetmeliğin 43. maddesinin 3. fıkrası, Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Yönergesi'nin 11. maddesinin 8. fıkrası ve 13. maddesi yönünden;
Yönetmeliğin 43. maddesinin 3. fıkrasının, 22/04/2017 tarih ve 30046 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 9. maddesi ile; Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Yönergesi'nin ise, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından, 29/10/2017 tarih ve 17915267 sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe giren Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Derslerini İnceleme ve Kontrol İle Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Yönergesinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönerge ile yürürlükten kaldırıldığından, bahse konu düzenlemeler yönünden konusuz kalan davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle,
05/12/2015 tarih ve 29553 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik 29/05/2013 tarih ve 28661 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinin; 7. maddesinin 7. fıkrasının, 17. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde yer alan; "Direksiyon eğitim ve sınav aracı, eğitim ve sınav dışında ticari amaçla kullanılamaz" cümlesinin ve 23. maddesinin 3. fıkrasında yer alan; "Üç ay önceki ayın primini ödemediği tespit edilen kurslara prim borçlarını ödeyene kadar yeni dönem açmalarına izin verilmez." cümlesinin iptaline, Yönetmeliğin 30. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi, 33. maddesi ve 43. maddesinin 2. fıkrası yönünden davanın reddine, Yönetmeliğin 43. maddesinin 3. fıkrası, Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Yönergesi'nin 11. maddesinin 8. fıkrası ve 13. maddesi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu Yönetmeliğin 7. maddesinin 7. fıkrası ile 23. maddesinin 3. fıkrasının, sırasıyla 19/10/2017 tarih ve 30215 sayılı Resmi Gazete'de ve 22/04/2017 tarih ve 30046 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikler ile değiştirildiği, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken iptal yolunda verilen kararın hukuka aykırı olduğu, temyize konu kararın iptale ilişkin kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın iptale ilişkin kısımlarının usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın temyize konu kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle, kısmen dava konusu düzenlemelerin iptaline, kısmen davanın reddine, kısmen karar verilmesine yer olmadığına ilişkin Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu 22/11/2022 tarih ve E:2019/2978, K:2022/6745 sayılı kararının, iptale ilişkin kısımlarının ONANMASINA, Yönetmeliğin 17. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde yer alan; "Direksiyon eğitim ve sınav aracı, eğitim ve sınav dışında ticari amaçla kullanılamaz" cümlesi yönünden oyçokluğuyla, dava konusu diğer düzenlemeler yönünden oybirliğiyle,
3. Kesin olarak, 29/04/2024 tarihinde karar verildi.
KARŞI OY
X- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 123. maddesinin 2. fıkrasında, sürücü kurslarının sürücü belgesi cinslerine göre sınıflandırılması, hangi sınıf kursun kimler tarafından açılabileceği, öğretim ve eğitim konuları ile metodu, kurs süreleri, kurslar için eğitim ve öğretimde kullanılacak bina, araç, gereç ve teçhizatın nitelik ve niceliğinin yönetmelikle belirlenmesi hususunda davalı idare yetkili kılınmıştır.
Dava konusu düzenleme incelendiğinde; düzenlemenin, çift firen, çift debriyaj ve tek direksiyon sistemi bulunan (A1, A2, F ve H sınıfı dışındaki) direksiyon eğitim araçlarının, Motorlu Araç Tescil Belgesi'ne "sürücü kursu aracı" olarak işleneceği ve bu araçların sürücü kursları tarafından direksiyon eğitim aracı ve sınav dışında başka bir amaçla kullanılamayacağı kuralını ihtiva ettiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda belirtilen teknik özellikleri dikkate alındığında, bahse konu direksiyon eğitim araçlarının, sürücü kursları tarafından, direksiyon eğitimi ve sınavı dışında diğer maksat ve faaliyetlerde kullanılmasının, trafik güvenliğini tehlikeye atabileceği hususu göz önüne alındığında, kamu yararı gözetilerek getirildiği sonucuna varılan dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın Yönetmeliğin 17. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinin iptaline ilişkin kısmının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.