T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/1718
Karar No : 2024/787
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) :
1- ... Valiliği
VEKİLİ: Av. ...
2- ... Kurumu
VEKİLİ: Huk. Müş. Av. ...
DİĞER DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- ...
2- ...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu Dairesinin 25/10/2022 tarih ve E:2019/9581, K:2021/4658 sayılı kararının iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 18/01/2014 tarih ve 28886 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmeliğin 11. maddesinin ve buna dayalı olarak tesis edilen İzmir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 25/10/2022 tarih ve E:2019/9581, K:2021/4658 sayılı kararıyla;
Anayasa'nın 56. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkrası ile 124. maddesi, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunun'un 3. maddesinin birinci fıkrasının (a), (c) ve (i) bendi, aynı Kanun'un 9. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi, 663 sayılı -dava konusu düzenlemenin tesis edildiği tarihteki adıyla- Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşların Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin -yine dava konusu düzenlemenin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle- 2. maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendi, 27. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrasının (a) bendi ile 40. maddesi, 5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun'un 9. maddesinin ikinci fıkrası ile 16. maddesine yer verilerek;
Dava Konusu Düzenleyici İşlem Yönünden;
5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun'un 9. maddesinin ikinci fıkrasında, optisyenler ile göz hastalıkları uzmanı tabiplerin, vergi mükellefiyetleri ayrı olsa bile, aynı mekânda veya iç giriş kapıları veya iç bağlantıları bulunan müesseselerde birlikte mesleklerini icra edemeyecekleri, yine sağlık kurum ve kuruluşları bünyesinde veya binasının içinde de optisyenlik müessesesi açılamayacağının hüküm altına alındığı,
Kanun koyucu tarafından, tabiplik ve optisyenlik mesleğinin kötüye kullanılması ve haksız rekabet şeklinde ortaya çıkan ve uygulamada sıkça karşılaşılan durumların önlenmesi için söz konusu hükmün getirildiğinin Kanun'un gerekçesinde belirtildiği,
5193 sayılı Kanun'a dayanılarak fertlerin ve toplumun sağlığını korumak üzere; optisyen unvanının kullanılmasına, optisyenlik mesleğinin icra edilmesine, optisyenlik müesseselerinin açılışına, faaliyetlerine, sahip olmaları gereken şartlara, optisyenlik müessesesinin denetimine, tanıtım ve reklamlarına, tutulacak defterlere dair usûl ve esasları düzenlemek amacıyla 18/01/2014 tarih ve 28886 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmeliğin dava konusu "Müessese açılamayacak yerler" başlıklı 11. maddesinde ise; göz hastalıkları uzmanı tabiplerin mesleğini icra ettiği özel muayenehane, sağlık kurum ve kuruluşlarının bulunduğu bina, müştemilatı ve hizmet veren sağlık tesisine ait, sağlık imarlı alanı ile market ve süpermarket bünyesinde optisyenlik müessesesi açılamayacağının kurala bağlandığı,
Buna göre, 5193 sayılı Kanun'un 9. maddesinin ikinci fıkrasına ve anılan hükmün gerekçesine uygun olarak getirildiği anlaşılan dava konusu düzenlemede, belirtilen yerlerde optisyenlik müessesesi açılmasının engellenmesi suretiyle haksız rekabetin önlenmesinin amaçlandığı,
Böylece, optisyenlik mesleğinin sağlık hizmeti ağırlığının olması yanında aynı zamanda ticari bir faaliyet olması karşısında optisyenlik müesseselerini işletenlerin hak ve menfaatlerinin korunması ve rekabet esaslarının ihlâl edilmesinin önüne geçilmesi için getirilen dava konusu hüküm ile hem optisyenlik hizmetinden yararlanacak vatandaşlar tarafından sağlık kuruluşu-optisyenlik müessesesi arasındaki aidiyet konusunda yanlış anlaşılmayı engellemenin ve hem de bu şekilde optisyenlik müesseseleri arasındaki haksız rekabeti önlemenin amaçlandığı,
Bu durumda, dayanağı Kanun hükmüne uygun olarak getirilen dava konusu düzenlemede üst hukuk normlarına, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı,
Dava Konusu Bireysel İşlem Yönünden;
5193 sayılı Kanun'un 9. maddesinin ikinci fıkrası ile dava konusu Yönetmeliğin 11. maddesi birlikte değerlendirildiğinde; göz hastalıkları uzmanı tabiplerin mesleğini icra ettiği özel muayenehane ile aynı mekânda veya iç giriş kapıları veya iç bağlantıları bulunan müesseselerde veya göz hastalıkları uzmanı tabiplerin mesleğini icra ettiği özel muayenehane bünyesinde optisyenlik müessesesi açılamayacağı, ancak belirtilen bu istisnalar dışında, göz hastalıkları uzmanı muayenehanesi ile aynı binada optisyenlik müessesesinin açılabilmesinin mümkün olduğu,
Dosyadaki belgelerin incelenmesinden; davacıların optisyenlik müessesesi açmak istedikleri "..." adresindeki mağazanın, işhanının zemin katında dış cephede bulunduğu, girişinin de iş hanı girişinden farklı, mağazaya ait bir giriş olduğu, göz hastalıkları uzmanı muayenehanesinin ise işhanı içerisinde birinci katta bulunduğu, optisyenlik müessesesi açılmak istenen bu yerin, gerek 5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun'un 9. maddesinin ikinci fıkrasında, gerekse 18/01/2014 tarih ve 28886 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmeliğin 11. maddesinde düzenlenen müessese açılamayacak yerler kapsamında olmadığı sonucuna varıldığı,
Bu durumda, davacıların optisyenlik müessesesi açma talebinin reddine ilişkin İzmir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı,
Bu itibarla, 18/01/2014 tarih ve 28886 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmeliğin 11. maddesi yönünden davanın reddine, İzmir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin ise iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idarelerden Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ve İzmir Valiliği tarafından, 5193 sayılı Kanun ve uygulama yönetmeliği uyarınca optisyenlerin ve sağlık kuruluşlarının aynı binada faaliyet göstermesinin açıkça yasaklandığı, iki ayrı iş yerinin aynı binada olup olmadığının tespitinde mevzuatta yer alan "bina tanımı" yönünden inceleme yapılması gerektiği, idarenin değişen duruma göre işlem tesis etmesinin beklenemeyeceği, bu yönüyle tesis edilen bireysel işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının temyize konu iptale ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar kararın temyize konu iptale ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminde bulunan davalı idarelerin temyiz isteminin reddine,
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen iptaline, kısmen reddine ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin 25/10/2022 tarih ve E:2019/9581, K:2021/4658 sayılı kararının temyize konu iptale ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 16/04/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY X- 18/01/2014 tarih ve 28886 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmeliğin "Müessese açılamayacak yerler" başlıklı 11. maddesindeki "Göz hastalıkları uzmanı tabiplerin mesleğini icra ettiği özel muayenehane, sağlık kurum ve kuruluşlarının bulunduğu bina, müştemilatı ve hizmet veren sağlık tesisine ait, sağlık imarlı alanı ile market ve süpermarket bünyesinde optisyenlik müessesesi açılamaz." yolundaki düzenleme ile optisyenlik müessesesi açılamayacak yerlerin açık bir şekilde belirlendiği anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda, davacıların optisyenlik müessesesi açmak istedikleri adresi, mevcut durumu itibarıyla optisyenlik müessesesi açılamayacak alanlar içerisinde yer aldığından temyiz istemlerinin kabulü ve temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.