T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/2071
Karar No : 2024/3397
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1-...
2-... İdaresi Başkanlığı
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onikinci Dairesinin 29/06/2022 tarih ve E:2020/1364, K:2022/4322 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin 29/12/2010 tarihinde özelleştirilmesi sonucu ... Elektrik Dağıtım A.Ş' de işçi statüsünde etip teknisyeni olarak çalışmakta iken 4857 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca 03/09/2018 tarihi itibarıyla iş sözleşmesi feshedilen davacının, 657 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında istihdam edilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ...sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olarak gösterilen 30/03/2018 tarih ve 30376 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 02/04/2018 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 3. maddesi ve aynı Esaslar'a eklenen Geçici 13. maddesindeki ''ile 01/07/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda, özelleştirme işlemini takip eden altı aylık süre geçtikten sonra iş sözleşmeleri sona erenler'' ibaresinin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 29/06/2022 tarih ve E:2020/1364, K:2022/4322 sayılı kararıyla;
11/09/2014 tarih ve 29116 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6552 sayılı Kanun'un 66. maddesiyle 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendine eklenen paragrafa; 31/12/2014 tarih ve 29222 (4. mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/01/2015 tarihinde yürürlüğe giren ve 20. maddesi ile 03/05/2004 tarih ve 2004/7898 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nı yürürlükten kaldıran 29/12/2014 tarih ve 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekindeki Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar'ın 2. ve Geçici 1. maddelerine; 25/08/2015 tarih ve 29456 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 10/08/2015 tarih ve 2015/8048 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 1. maddesiyle, 29/12/2014 tarih ve 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'yla yürürlüğe konulan "Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar"ın 2. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "2 yıl içinde" ibaresi ile üçüncü fıkrasında yer alan "Fesih tarihini müteakip 60 gün içerisinde" ibaresinin yürürlükten kaldırıldığına ilişkin açıklamaya; 30/03/2018 tarih ve 30376 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 02/04/2018 tarihinden geçerli olmak üzere yayım tarihinde yürürlüğe giren ''Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı''nın 3. maddesi ile aynı Esaslar'a eklenen Geçici 13. maddesine ve aynı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 2. maddesiyle Esaslar'a eklenen Ek 9. maddesine; 24/12/2017 tarih ve 30280 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 17. maddesiyle 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin yürürlükten kaldırıldığına ilişkin açıklama ve anılan maddenin birinci fıkrasının (B) bendinde yapılan değişikliğe; anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin 18. maddesiyle 657 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 44. madde ile 08/03/2018 tarih ve 30354 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7079 sayılı Kanun ile 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin söz konusu maddeleri aynen kabul edildiği açıklamasına yer verildikten sonra,
Uyuşmazlığın, özelleştirme programına alınan bir kuruluşta, özelleştirme programına alındıktan sonra çalışmaya başlayan ve 4046 sayılı Kanun kapsamında nakil hakkı bulunmayan personelin, özelleştirmeden sonra iş akdinin sona erdirilmesi nedeniyle kamu kurum ve kuruluşlarına istihdam edilmelerine imkân bulunup bulunmadığına ilişkin olduğu,
29/12/2014 tarih ve 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekindeki Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar'ın 2. maddesinde açıkça belirtilen "Programa alınma tarihinden sonra özelleştirme programındaki kuruluşlarda istihdam edilmeye başlanılan personel bu esaslardan yararlanamaz." şeklindeki kuralın, 30/03/2018 tarih ve 30376 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 02/04/2018 tarihinden geçerli olmak üzere yayım tarihinde yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 2. maddesiyle Esaslar'a eklenen Ek 9. maddenin dördüncü fıkrasında da mevcudiyetini koruduğu,
Dosyanın incelenmesinden, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.(TEDAŞ)'ın 02/04/2004 tarihinde özelleştirme programına alındığı; davacının, TEDAŞ'ın özelleştirme programına alınması üzerine oluşturulan 21 dağıtım bölgesinden biri olan Yeşilırmak Elektrik Dağıtım A.Ş.'de 26/02/2007 tarihinde çalışmaya başladığının anlaşıldığı,
Her ne kadar, davacı tarafından, 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 3. maddesi ile Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar'a eklenen Geçici 13. maddede yer alan ''.... ile 01/07/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda, özelleştirme işlemini takip eden altı aylık süre geçtikten sonra iş sözleşmeleri sona erenler” şeklindeki ibarenin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında istihdam edilmesi yolundaki başvurunun reddine yönelik dava konusu işlemin hukuki dayanağı olduğu ileri sürülerek iptali istenilmekte ise de, davalı idarelerden Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca tesis edilen dava konusu işlemde, söz konusu başvurunun, Bakanlar Kurulunun 2004/7898, 2014/7140, 2018/11587 sayılı Kararları ekinde yer alan Esaslar uyarınca, 4046 sayılı Kanun çerçevesinde yapılan özelleştirmeler sonucu işini kaybedenlerin yeniden kamu kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli personel olarak işe yerleştirilmelerine ilişkin düzenlemelerden yararlanmasına imkân olmadığı belirtilmek suretiyle reddedilmiş olduğu görüldüğünden, anılan ibarenin iptali istemi yönünden davanın reddi gerektiği,
Diğer taraftan, TEDAŞ'ın özelleştirme programına alındığı tarih olan 02/04/2004 tarihinden sonra, TEDAŞ'ın özelleştirme programına alınması üzerine oluşturulan 21 dağıtım bölgesinden biri olan Yeşilırmak Elektrik Dağıtım A.Ş'de çalışmaya başlayan davacının, özelleştirmelerden sonra işine son verilenlerin kamu kurum ve kuruluşlarına sözleşmeli personel olarak yerleştirilmesine ilişkin düzenlemelerden yararlanmasına hukuki olanak, bu yöndeki başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde ise, hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu düzenlemenin Anayasa’ya, sosyal güvenlik hakkı bakımından Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile idare hukuku ilkeleri ve evrensel hukuk ilkelerine aykırı olduğu; Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmesine İlişkin Esaslar'ın düzenlenme amacının, özelleştirme nedeniyle iş akitleri feshedilen işçilerin kamuda geçici personel olarak istihdamına imkan sağlanması, çalışanların en azından emeklilik hakkı elde edene kadar istihdam imkanı bulmasının sağlanması olduğu; düzenleme yapılıncaya kadarki süreçte, özelleştirilen kurum personelleriyle ilgili düzenlemelerin tamamında, özelleştirme nedeniyle mağduriyet yaşanmaması adına, kamuya geçiş hakkı tanındığı, istihdamın arttırılmaya çalışıldığı; söz konusu düzenleme ile 01/07/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda ibaresinin geçmişe yönelik olarak var olan hakkı ortadan kaldırıcı, daraltıcı dolayısıyla, Bakanlar Kurulu Kararı'nın genel amacına aykırı olarak istihdamı engelleyici düzenleme yapıldığı; söz konusu Bakanlar Kurulu Kararı ile kamuda istihdam güvencesinin geriye dönük işlemle elinden alındığı; dava konusu düzenlemenin, hukuki güvenlik ilkesine, geçmişe etki yasağına, sosyal devlet ilkesine, sosyal güvenlik hakkına aykırı olduğu; TEDAŞ'ın özelleştirme programına alınması üzerine oluşturulan 21 dağıtım bölgesinden biri olan ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'de 26/02/2007 tarihinde çalışmaya başladığı gerekçesiyle bireysel işlem yönünden de davanın reddine karar verildiği ancak, söz konusu kararın hatalı olduğu, idari işlemin geçmişe etki yasağına aykırı davranıldığı; işe girdiği tarihi itibarıyla, geçerli olan mevzuata göre, Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar çerçevesinde istihdam edilmesine engel bir hüküm olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Davalı idareler tarafından, Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Uyuşmazlıkla ilgili dava konusu düzenleme ile ilgili herhangi bir inceleme yapılmadan davanın reddi yolunda karar verildiğinden adil yargılanma ilkesinin bir parçası olan "gerekçeli karar hakkının" ihlal edildiği düşünüldüğünden davacının temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddine ilişkin Danıştay Onikinci Dairesinin temyize konu 29/06/2022 tarih ve E:2020/1364, K:2022/4322 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 16/12/2024 tarihinde düzenleyici işlem yönünden gerekçede oyçokluğu, diğer kısımlar yönünden oybirliği ile karar verildi.
KARŞI OY
X- Dava; ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin 29/12/2010 tarihinde özelleştirilmesi sonucu ... Elektrik Dağıtım A.Ş de işçi statüsünde etip teknisyeni olarak çalışmakta iken 4857 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca 03/09/2018 tarihi itibarıyla iş sözleşmesi feshedilen davacı tarafından, 657 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında istihdam edilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve... sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olduğu ileri sürülen 30/03/2018 tarih ve 30376 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 02/04/2018 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 3. maddesi ve aynı Esaslar'a eklenen Geçici 13. maddesindeki ''ile 01/07/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda, özelleştirme işlemini takip eden altı aylık süre geçtikten sonra iş sözleşmeleri sona erenler'' ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlere karşı ilan tarihini izleyen günden itibaren dava açma süresi içinde dava açılmasa dahi bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri öngörülmüştür. Bu kapsamda, bir düzenleyici işlemin esasının anılan hükme göre incelenebilmesi, uygulama işleminin dayanağını oluşturması halinde mümkün olup, bu incelemenin yapılması ilgililer için de ancak bu halde hukuki bir yarar sağlayacaktır.
Dosyadaki belge ve bilgilerin incelenmesinden; 03/09/2018 tarihinde 4857 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca iş sözleşmesi feshedilen davacının, 657 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında istihdam edilmesi talebiyle yaptığı 23/01/2020 tarihli başvurusunun, davalı idarelerden Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 23/01/2020 tarihli işlemiyle, Bakanlar Kurulunun 2004/7898, 2014/7140, 2018/11587 sayılı Kararları ekinde yer alan Esaslar uyarınca, 4046 sayılı Kanun çerçevesinde yapılan özelleştirmeler sonucu işini kaybedenlerin yeniden kamu kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli personel olarak işe yerleştirilmelerine ilişkin düzenlemelerden yararlanmasına imkân olmadığı belirtilmek suretiyle reddedilmiş olduğu görülmektedir.
Daire tarafından yapılan inceleme sonucunda, davacı hakkındaki davaya konu uygulama işleminin, 30/03/2018 tarih ve 30376 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 02/04/2018 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren ''Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı''nın 3. maddesiyle Esaslar'a eklenen Ek 9. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca tesis edildiğine itibar edilerek yargılamasının yapılıp hükme bağlandığı anlaşılmaktadır.
Kararda Dairece; davacı tarafından, 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 3. maddesi ile Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar'a eklenen Geçici 13. maddede yer alan ''.... ile 01/07/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda, özelleştirme işlemini takip eden altı aylık süre geçtikten sonra iş sözleşmeleri sona erenler” şeklindeki ibarenin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında istihdam edilmesi yolundaki başvurunun reddine yönelik dava konusu işlemin hukuki dayanağı olduğu ileri sürülerek iptali istenilmekte ise de, davalı idarelerden Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca tesis edilen dava konusu işlemde, söz konusu başvurunun, Bakanlar Kurulunun 2004/7898, 2014/7140, 2018/11587 sayılı Kararları ekinde yer alan Esaslar uyarınca, 4046 sayılı Kanun çerçevesinde yapılan özelleştirmeler sonucu işini kaybedenlerin yeniden kamu kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli personel olarak işe yerleştirilmelerine ilişkin düzenlemelerden yararlanmasına imkân olmadığı belirtilmek suretiyle reddedilmiş olduğu görüldüğünden, anılan ibarenin iptali istemi yönünden davanın reddi gerektiği belirtilmiştir. Anılan hükmün, uygulama işleminde davacının başvurusunun reddine doğrudan gerekçe gösterilmediği ama işlem tarihi itibariyla yürürlüğe girmiş olduğu ancak Ek 9. madde hükmü karşısında davacıya uygulanma imkanı bulunmadığı, öte yandan bu durumun uygulama işleminin iptali sonucunu doğurmayacağı, zira Dairece de uygulama işleminin Ek 9. madde hükmü uyarınca tesis edildiğine itibar edilerek yargılamasının yapılıp hükme bağlandığı anlaşıldığından, uygulama işleminden kaynaklanan uyuşmazlığın çözümünde dayanak alınmayan anılan hükmün esasının uygulama işlemine bağlı olarak incelenmesine imkan bulunmamaktadır.
Bu itibarla, uygulama işleminde açıkça dayanak gösterilmemesine rağmen dava konusu edildiği anlaşılan 30/03/2018 tarih ve 30376 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 02/04/2018 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren ''Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı''nın 3. maddesiyle aynı Esaslar'a eklenen Geçici 13. maddesindeki ''ile 01/07/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda, özelleştirme işlemini takip eden altı aylık süre geçtikten sonra iş sözleşmeleri sona erenler'' düzenlemesi yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, "davanın reddi" yolundaki temyize konu kararın, düzenleyici işleme ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararının gerekçesine katılmıyorum.