T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/2602
Karar No : 2025/790
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : 1. Hukuk Müşaviri Yrd. V. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Sekizinci Dairesinin 16/02/2023 tarih ve E:2020/1665, K:2023/608 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, 10/01/2019 tarihli Bakan oluruyla yürürlüğe giren Başpolis Memuru ve Kıdemli Başpolis Memurlarının İlk Derece Amirlik Eğitimine Giriş Şartları, Sınav ve Eğitimine İlişkin Usul ve Esaslar'ın
1) "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "Başpolis memuru" ibaresinin;
2) "Adaylarda aranacak nitelikler" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (b) bentlerinin iptali ile;
3) Dava konusu Usul ve Esasların yasal dayanağı olan 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun Geçici 29. maddesinde yer alan "kırk beş yaşından gün almamış lisans mezunu başpolis memurları" ibaresinin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 16/02/2023 tarih ve E:2020/1665, K:2023/608 sayılı kararıyla;
Davacının Anayasa'ya aykırılık iddiası yerinde görülmeyerek işin esasına geçilmiş,
Anayasa’nın 124. maddesi, 26/10/2018 tarihinde yürürlüğe giren 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu’nun Geçici 29. maddesi, 10/01/2019 tarihli Bakan Oluru ile yürürlüğe giren “Başpolis Memuru ve Kıdemli Başpolis Memurlarının İlk Derece Amirlik Eğitimine Giriş Şartları, Sınav ve Eğitimine İlişkin Usul ve Esaslar”ın 4/1-a ve 7. maddesi ile dava konusu Usul ve Esaslarda 16/06/2020 tarihli Bakan Oluru ile yapılan değişikliklere yer verildikten sonra,
Başpolis Memuru ve Kıdemli Başpolis Memurlarının İlk Derece Amirlik Eğitimine Giriş Şartları, Sınav ve Eğitimine İlişkin Usul Esaslar'ın "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "Başpolis memuru" ibaresinin incelenmesi yönünden;
Genel bir emniyet görevlisi olarak polislere, toplumun her anlamda huzur ve güvenliğini sağlamak, korumak ve devam ettirmek konusunda yetki, görev ve sorumluluklar tanındığı, yürüttükleri hizmetin niteliği ve sahip oldukları yetki ve sorumluluklar, polislerin güvenilir ve disiplinli kişiler olmasını gerektiği, bu doğrultuda bu mesleğe alınacak ve devam edeceklerde bazı özel niteliklerin aranması amacına yönelik düzenlemeler yapılmasının kamu yararı ve hizmet gereği olduğu,
Polisin; toplumun asayişini, kişilerin, tasarruf emniyetini ve konut dokunulmazlığını korumak, halkın ırz, can ve malını muhafaza ve halkın istirahatini sağlamakla görevli ve genel bir emniyet görevlisi olması nedeniyle bu mesleğe girecek ve sürdürecek olanların da hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde güvenilir, onurlu, iyi ahlaklı ve disiplinli kişiler arasından seçilmeleri gerektiği,
3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun meri ve mülga Geçici 29. maddesinde, başpolis memurları ve kıdemli başpolis memurlarının komiser yardımcılığı için açılacak sınavlara başvurabileceği belirtilmiş olup, bu madde hükmüne dayanılarak çıkarılan dava konusu Usul ve Esaslar'ın Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "Başpolis memuru" ibaresi yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı,
Başpolis Memuru ve Kıdemli Başpolis Memurlarının İlk Derece Amirlik Eğitimine Giriş Şartları, Sınav ve Eğitimine İlişkin Usul Esaslar'ın "Adaylarda aranacak nitelikler" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin incelenmesi yönünden;
İptal davalarının hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idare hukuku alanında tek taraflı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen işlemlerin, ancak bu idari işlemlerle kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ilgisi olanlar tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulünün zorunlu olduğu,
Kişisel, meşru ve güncel bir menfaat alakasının varlığı taraf ilişkisinin kurulmasında yeterli sayılmakta ve bu husus davanın niteliğine ve özelliğine göre belirlendiği, dava dilekçesindeki davacının lisans mezunu olduğu yönündeki ikrarı ve dava açıldıktan sonra ilan edilen sınava yaptığı başvurusunun sadece yaş şartını sağlamadığı gerekçesiyle reddedildiği görüldüğünden davacının dava konusu Usul ve Esaslar'ın 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan şartı sağladığı,
Bu durumda davacının, dava konusu düzenlemenin 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan; "En az dört yıllık lisans seviyesindeki bir yükseköğretim programından veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak," ibaresinin iptalini istemekte somut, güncel ve meşru bir menfaat ilişkisinin bulunmadığının anlaşıldığı,
Başpolis Memuru ve Kıdemli Başpolis Memurlarının İlk Derece Amirlik Eğitimine Giriş Şartları, Sınav ve Eğitimine İlişkin Usul ve Esaslar'ın "Adaylarda aranacak nitelikler" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin incelenmesi yönünden;
3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanun'un Geçici 29. maddesinde, yapılan değişiklik nedeniyle dava konusu Usul ve Esaslar yeniden düzenlenmiş ve yeniden düzenlenen halinde "Adaylarda aranacak nitelikler" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan; "Kanunun Geçici 29 uncu maddesinin yürürlüğe girdiği 26/10/2018 tarihi itibarıyla kırk beş yaşından gün almamış olmak," ibaresine yer verilmediği görülmüş olup, davanın bu kısmı yönünden dava hakkında hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesine yer verilerek,
Kısmen davanın reddine, kısmen ehliyet yönünden reddine, kısmen dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, yargılama giderinin haklılık oranına göre (1/3) davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, geriye kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, davalı idare lehine de Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 9.500,00-TL vekalet ücretine hükmedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin dayanağı olan 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu’nun Geçici 29. maddesinde yer alan, "kırk beş yaşından gün almamış lisans mezunu başpolis memurları" ibaresinin Anayasaya aykırı olduğundan öncelikle bu kuralların iptali için Anayasa Mahkemesine gidilmesinin zorunlu olduğu; yapılan düzenleme ile 45 yaşından gün almamış lisans mezunu başpolis memurları ile kıdemli başpolis memurlarının birlikte üst rütbe olan komiser yardımcılığı sınavına katılma hakkı tanınmasının emniyet teşkilatının hiyerarşik yapısına ve hukuka aykırı olduğu, lisans mezunu olduğu halde yaş sınırı nedeniyle açılacak sınavlara başvuramayacağı, aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek temyize konu Daire kararının hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra davacının Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmeyerek gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın kısmen reddine, kısmen ehliyet yönünden reddine, kısmen karar verilmesine yer olmadığına yönelik Danıştay Sekizinci Dairesinin 16/02/2023 tarih ve E:2020/1665, K:2023/608 sayılı kararının esas ve davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi yönlerinden ONANMASINA,
3. Kesin olarak 09/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.