T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/2669
Karar No : 2024/3366
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ: Av. ...
2- ... Bakanlığı
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, 2. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapmakta iken, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun geçici 28. maddesi uyarınca, mülga Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı II. Bölge Müdürlüğüne araştırmacı unvanıyla atanmasına ilişkin işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının kanuni faiziyle birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi, anılan maddenin 1. ve 2. fıkralarının iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; Anayasa'ya aykırılık iddiası yerinde görülmemiş, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca ceza verme yetkisi zaman aşımına uğradığı için cezalandırılamayan Emniyet teşkilatı mensuplarının, bir ay içinde kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilmek üzere İçişleri Bakanlığı tarafından Devlet Personel Başkanlığına bildirileceği, bu personelin, Devlet Personel Başkanlığınca 24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un 22. maddesinin ikinci, üçüncü, beşinci ve altıncı fıkralarında belirtilen esas ve usuller çerçevesinde diğer kamu kurum ve kuruluşlarına Devlet Personel Başkanlığına bildirim tarihinden itibaren kırk beş gün içinde, atama tekliflerinin yapılacağı, bunlardan müdür ve üstü kadrolarda olanların araştırmacı unvanlı kadrolara atanacağı hususlarının, Kanun'un emredici hükmü gereği olduğu ve idarenin bağlı yetki içerisinde bulunduğu anlaşıldığından, anılan Kanun'un uygulanması amacıyla tesis edilen dava konusu işlemde hukuka, mevzuata, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 20/04/2022 tarih ve E:2021/2371, K:2022/1994 sayılı kararıyla; uyuşmazlığın, 3201 sayılı Kanun'a 6638 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile eklenen geçici 28. maddenin uygulanmasından kaynaklandığı; geçici 28. maddede, yürürlüğe girdiği tarihten önceki son beş yıl içinde işlenmiş fiillerden kaynaklanan "Devlet memurluğundan çıkarma veya meslekten çıkarma" cezası gerektiren fiillere zaman aşımı nedeniyle ceza verilememesi halinde, cezaya konu fiilleri işlediği ileri sürülen personelin diğer kurumlara naklinin düzenlendiği, Kanun koyucunun bu durumdaki Emniyet personelinin diğer kurumlara nakil işlemini, fiillerin Devlet memurluğundan çıkarma veya meslekten çıkarma cezasını gerektirmesi ve ceza verme yetkisinin zaman aşımına uğramış olması şartlarına bağladığı; bu şartlar altında geçici 28. maddenin uygulanabilmesi için, zaman aşımı nedeniyle işlemden kaldırılmış dosya içeriği fiillerin işlenip işlenmediğinin, bu fiillerin Devlet memurluğundan veya meslekten çıkarma cezalarını gerektirip gerektirmediğinin, başka bir ifadeyle öncelikle, fiillerin sübuta erip ermediğinin incelenmesi, isnat edilen fiillerin işlendiğinin tespitinden sonra, disiplin kurullarının ceza verme yetkisinin zaman aşımına uğrayıp uğramadığının belirlenmesi ve buna göre ilgili emniyet personeli hakkında geçici 28. madde uyarınca tesis edilen nakil işleminin hukuka uygun olup olmadığına karar verilmesi gerektiği; bu durumda, davacının "meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiillerinin sübuta erip ermediği ve ceza verme yetkisi bakımından zaman aşımının gerçekleşip gerçekleşmediği" hususu irdelenmeden, soruşturma dosyasının zaman aşımı nedeniyle ortadan kaldırılması sebebiyle, davacının geçici 28. madde kapsamında başka kuruma nakledilmesine ilişkin işlem bakımından, Kanun'un emredici hükmü gereği davalı idarenin bağlı yetki içinde olduğundan bahisle, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle, ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, disiplin dosyasında işin esasına girilmeden doğrudan işlemden kaldırma kararı verilmesi gerekirken disiplin cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesinin hukuka uygun olmadığı; zaman aşımı sürelerinden sonra disiplin işlemi yapılamayacağı; buna göre cezalandırılmaması gerektiği; konu ile alakalı lehine emsal kararlar bulunduğu; hakkındaki suçlamalarla ilgili olarak yapılan ceza soruşturması neticesinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği; suçu işlemediğinin bariz olduğu; 4046 sayılı Kanun'a göre başka kuruma atamasının yapılmasında hukuki isabet bulunmadığı; başarılı bir meslek hayatı geçirdiği belirtilerek hukuka aykırı olan ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idarelerden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Diğer davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile ısrar kararının gerekçe değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun 05/11/2014 tarih ve 2014/128 sayılı kararıyla, davacının gerçekleştirdiği fiilleri nedeniyle hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde, "kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/12. maddesi gereğince beş kez meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de; suçun işleniş tarihi itibarıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 127. maddesi uyarınca ceza verme yetkisinin zaman aşımına uğradığından bahisle dosyanın bu bölümlerinin işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.
Davacı, 04/04/2015 tarih ve 29316 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6638 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'na eklenen geçici 28. madde uyarınca başka kurumlara atanmak üzere mülga Devlet Personel Başkanlığına bildirilmiş, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı mülga Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı II. Bölge Müdürlüğü emrine araştırmacı unvanlı kadroya atanmıştır.
Bunun üzerine, davacı tarafından, atama işleminin iptaline, bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının kanuni faiziyle birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle, temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 127. maddesinde; "Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına, b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar." kuralı yer almaktadır.
04/04/2015 tarih ve 29316 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6638 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile 3201 sayılı Kanun'a eklenen geçici 28. maddede, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki son beş yıl içinde disiplin kurullarınca meslekten veya Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla tecziye edilmesi gerektiği hâlde 657 sayılı Kanunun 127 nci maddesine göre ceza verme yetkisi zamanaşımına uğradığı için cezalandırılamayan Emniyet Teşkilatı mensupları, bir ay içinde kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilmek üzere İçişleri Bakanlığı tarafından Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Bu personelin, Devlet Personel Başkanlığınca, 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun 22 nci maddesinin ikinci, üçüncü, beşinci ve altıncı fıkralarında belirtilen esas ve usuller çerçevesinde diğer kamu kurum ve kuruluşlarına, Devlet Personel Başkanlığına bildirim tarihinden itibaren kırk beş gün içinde atama teklifleri yapılır. Bunlardan müdür ve üstü kadrolarda olanlar araştırmacı unvanlı kadrolara, diğerleri ise Devlet Personel Başkanlığınca tespit edilen kadrolara atanırlar. Personel nakledildiği kurumda göreve başlayıncaya kadar eski kurumunda çalışmaya devam eder ve bu personelin her türlü mali ve sosyal hakları çalıştıkları kurum tarafından karşılanır. Bu madde kapsamında yer alan personele ilişkin kadrolar; atama teklifi gerçekleştirilen kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgililere ilişkin atama onaylarının alındığı tarih itibarıyla, diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın ihdas, tahsis ve vize edilmiş sayılır. İhdas edilmiş sayılan memur kadroları, 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerin ilgili bölümüne eklenmiş sayılır. Atama işlemi yapılan personele ilişkin bilgiler ve bu bilgilerdeki değişiklikler, en geç on beş gün içinde Devlet Personel Başkanlığına bildirilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta ısrar hususu, 3201 sayılı Kanun'un geçici 28. maddesi uyarınca tesis edilen naklen atama işleminin hukuki denetiminin nasıl yapılacağına ilişkindir.
3201 sayılı Kanun'un geçici 28. maddesinde, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki son beş yıl içinde disiplin kurullarınca meslekten veya Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması gerektiği hâlde, 657 sayılı Kanun'un 127. maddesine göre ceza verme yetkisi zaman aşımına uğradığı için cezalandırılamayan Emniyet Teşkilatı mensuplarının, başka kurumlara nakli hususu düzenlenmektedir. Nakil işleminin tesis edilebilmesi için, disiplin kurulunca verilen kararda tespit edilen fiillerin, Devlet memurluğundan yahut meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırmayı gerektirmesi ancak ceza verme yetkisi, 657 sayılı Kanun'un 127. maddesine göre zaman aşımına uğradığı için Emniyet Teşkilatı mensubunun cezalandırılamıyor olması gerekmektedir.
Buna göre, madde kapsamında tesis edilen nakil işlemine yönelik olarak yapılacak değerlendirmede, öncelikle kusurlu hâlin tespiti, disiplin cezasına konu edilen fiil veya hâlin zamanı, yeri, şekli gibi tüm unsurların ortaya konulması, böylelikle fiilin kim tarafından, ne zaman, nerede ve ne şekilde işlendiğinin, net ve açık bir şekilde belirlenmesi gerekmekte olup, zaman aşımı nedeniyle işlemden kaldırılmasına karar verilen dosya içeriği fiillerin, sübuta erip ermediği incelenmelidir.
Bu durumda, davacının "meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiillerinin sübuta erip ermediği" hususu irdelenmelidir.
Dosyanın ve UYAP kayıtlarının birlikte incelenmesinden, davacı tarafından, "söz konusu disiplin işlemi ile ilgili olarak işleme esas alınan fiillerin zaman aşımına uğradığı; fiiller hakkında bir değerlendirme yapılmadan doğrudan işlemden kaldırma kararı verilmesi gerektiği" iddialarını da içeren iddialar ile, her bir fiil yönünden ayrı ayrı açılan iptal davaları neticesinde, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı; aynı Mahkemenin ... tarih ve E:..., K:...sayılı; ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı; ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı ve aynı Mahkemenin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararlarıyla, söz konusu fiillerin sübut bulduğu, ancak ceza verme yetkisi bakımından zaman aşımının gerçekleştiği gerekçesiyle, davaların reddine karar verildiği ve bu kararların kesinleştiği görülmüştür.
Bu çerçevede konu değerlendirildiğinde, davacının "meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiillerinin sübuta erip ermediği ve ceza verme yetkisi bakımından zaman aşımının gerçekleşip gerçekleşmediği" hususları, yukarıda künyelerine yer verilen yargı kararlarıyla irdelenmiş ve kesin olarak hükme bağlanmıştır.
Buna göre, meslekten çıkarma cezası gerektiren fiillerinin sübut bulduğu, fakat ceza verme yetkisi bakımından zaman aşımına uğradığı, kesinleşmiş yargı kararlarıyla hükme bağlanan davacının, 3201 sayılı Kanun'a eklenen geçici 28. madde uyarınca mülga Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı II. Bölge Müdürlüğü emrine araştırmacı unvanlı kadroya atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davacının parasal haklarının ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi isteminin de reddi gerekmektedir.
Bu itibarla, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ısrar kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Adli yardım kararından dolayı ertelenmiş olan temyiz aşamasına ilişkin yargılama giderlerinin, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin 1. fıkrası uyarınca davacıdan tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına,
4. Bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 12/12/2024 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi.