T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/2845
Karar No : 2024/1365
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- ... Derneği
2-...3- ... 4-...5- ...6-... 7- ...8- ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Altıncı Dairesinin 05/06/2023 tarih ve E:2021/7305, K:2023/5501 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 16/02/2015 tarihinde onaylanan ...-... Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının "4.26. sayılı Eko Turizm Alanları" başlıklı plan notu ile eko turizm alanlarına ilişkin düzenlemeler içeren "8.16.1, 8.16.2" sayılı plan notlarının iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 05/06/2023 tarih ve E:2021/7305, K:2023/5501 sayılı kararıyla;
A- 4.26. sayılı "Eko-Turizm Alanları" başlıklı plan notu yönünden;
Dava konusu plan notlarını içeren ...-... Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı'nın Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 10. maddesi doğrultusunda ölçeğinin gerektirdiği çizim ve gösterim tekniğine uygun olarak hazırlandığı, "Eko-Turizm Alanı" gösterimine ilişkin "ET” sembolünün gerek ilgili plan paftalarında gerekse plan lejantında yer aldığı, Bakanlığın 06/01/2015 tarih ve 661 sayılı oluruyla uygun görülerek Yönetmeliğe eklenen "İlave Gösterimler ve İlave Detay Kataloğu" EK-1c İlave Çevre Düzeni Planı Gösterimler başlığı altında yer alan “Açıklamalar" kısmında "9.Turizm Bölgesi” kullanımında; turizm faaliyet türünün çeşitlendirilmesi halinde, bu kullanıma ilişkin tarama ve alan renk kodu (RGB) sabit olmak ve sembol renk kodu olarak RGB:255/170/0 alan renk kodu kullanılmak üzere “Günübirlik Turizm" için G sembolü; "Sağlık Turizmi” için ST sembolü; "Yayla Turizmi" için YT sembolü; "Kış Turizmi" için KT sembolü; "Eko-turizm” için ET sembolü; "Golf Turizmi" için GT sembolü kullanılır" ifadesinin yer aldığı, davaya konu edilen ...-... Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının "4.26. sayılı Eko-Turizm Alanları" ve eko-turizm alanlarına ilişkin 8.16 sayılı plan notlarında da Yönetmeliğe eklenen "İlave Gösterimler ve İlave Detay Kataloğu” EK-1c İlave Çevre Düzeni Planı Gösterimler başlığı altında yer alan "Eko-turizm” faaliyetlerine ilişkin alt ölçekli plan kararlarını yönlendirecek düzenlemeler getirildiği,
Dolayısıyla Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nde yer alan gösterimler dikkate alındığında davacının iddialarının yerinde olmadığı, sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan 4.26 sayılı plan notunda, "Eko-Turizm Alanları; doğal kaynakların sürdürülebilirliğini güvence altına alarak; yayla turizmi, ornitoloji (kuş gözleme) turizmi, foto safari, akarsu sporları (kano-rafting), çiftlik turizmi, botanik ( bitki inceleme) turizmi, bisiklet turları, atlı doğa yürüyüşü, kamp-karavan turizmi, mağara turizmi ve dağ turizmi gibi doğal çevreyi ve biyoçeşitliliği koruyan, yöre halkının refahını ve yöre kültürünü gözeten turizm faaliyetlerinin gerçekleştirildiği alanlardır." tanımına yer verildiği,
Eko-turizm ile ilgili uluslararası tanımlar dikkate alındığında, 4.26 sayılı plan notundaki eko-turizm alanı tanımının, uluslararası tanımlarla çelişmediği, aksine uluslararası tanımlardan hareketle eko-turizm alanlarının detaylı bir tanımının yapıldığı görüldüğünden bu plan notu yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı,
B- 8.16.1 sayılı plan notu yönünden;
Dava konusu plan notunda; "Planlama bölgesinin doğal ve kültürel kaynak zenginliği nedeniyle; agro (çiftlik) turizm, klimatizm etkinliği, at ile gezinti etkinliği, dağ bisikleti etkinliği, dağcılık etkinliği, doğada serbest yürüyüş, kamping/çadırlı kamp, kayak, kuş gözlemciliği, mağaracılık, trekking, yamaç paraşütü etkinlikleri için uygun alanlar bilimsel yöntemlerle belirlenecek ve çevreye olumsuz etki yapmayacak şekilde planlanması için gerekli çalışmalar yapılacaktır. Bu alanlarda aile işletmeciliği şeklinde pansiyonlar, çiftlik evleri, dağ evleri vb. konaklama kullanımları, yeme-içme tesisleri ile yöresel ürünlerin satış ürünleri yer alabilir. Geleneksel mimarinin ve doğal yapının korunması esastır. Yerel kaynakların kullanımını sağlanacaktır. Bu kapsamdaki uygulamalarda Turizm Tesislerinin Belgelendirilmesine ve Niteliklerine İlişkin Yönetmelik hükümlerine uyulması zorunludur." düzenlemesine yer verildiği,
Plan notu incelendiğinde, bahsi geçen koşullar ve kurum görüşleri doğrultusunda eko-turizm alanlarının koruma ve kullanma dengesi çerçevesinde belirlenebileceği, plan notunda belirtilen faaliyetlerin yerel potansiyeller doğrultusunda doğal kaynak çeşitliliği ile yöresel özellikler dikkate alınarak alt ölçekli planlama çalışmalarında değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planından ölçü alınarak uygulama yapılamayacağı ve kurum ve kuruluş görüşleri ile doğal, yapay ve yasal eşikler çerçevesinde sınırların kesinleşeceği gözönüne alındığında, plan notunun, çevre düzeni planı ilke ve esaslarına aykırılık teşkil etmediği,
C- 8.16.2 sayılı plan notu yönünden;
Dava konusu plan notunda, "Bu alanlarda yapılanma koşulları: Maks. Emsal=0,10 Maks. Bina Yüksekliği =7,50 metre (2 Kat) yapı yapılabilecek minimum parsel büyüklüğü =5.000 metrekaredir." düzenlemesine yer verildiği,
...-... Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı notları genel olarak incelendiğinde, yapılaşma şartlarına ilişkin düzenlemelerin sadece eko-turizm alanlarına ilişkin olmadığı, tarım alanları gibi alanlarda da yapılaşma şartlarının belirlendiği, eko-turizm alanlarında yapılaşma koşullarının düşük emsallerde tutulması, bu alanların yoğun yapılaşmaya açılmasının önlenmesi ve koruma kullanma dengesi çerçevesinde plan kararlarının oluşturulmasının amaçlandığı, bu nedenle yapılaşma koşullarının belirlenmesinin plan yapım tekniklerine aykırılık içermediği,
Diğer yandan, dava dilekçesi genel olarak incelendiğinde, davacının 1/100.000 ölçekli planda eko-turizm olarak belirlenmiş bir alana ya da parsele dair iptal talebinin bulunmadığı, iddialarının büyük bir kısmının tarım alanlarını eko-turizm alanı olarak belirleyen alt ölçekli planlara yönelik olduğu, dolayısıyla alt ölçekli planlarda tarım alanlarının eko-turizm alanı olarak belirlendiği iddiasının, alt ölçekli planlar için açılan davalarda değerlendirileceği gerekçesiyle,davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, dava devam ederken, dava konusu plan notunun değiştirildiği ve davanın konusuz kaldığı, diğer yandan, davanın reddine yönelik Daire kararında da isabet bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, davacıların temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacıların temyiz istemlerinin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu 05/06/2023 tarih ve E:2021/7305, K:2023/5501 sayılı kararının ONANMASINA,
3.Kesin olarak, 12/06/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.