T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/386
Karar No : 2024/1002
TEMYİZ EDENLER :1- (DAVACI): ... Bakanlığı
VEKİLLERİ: Huk. Müş. Av. ...,
Huk. Müş. Av. ...
2-(DAVALI): ... Genel Müdürlüğü
VEKİLLERİ: Av...., Av. ...,
Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu Dairesinin 20/10/2022 tarih ve E:2020/2092, K:2022/4629 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 21/01/2020 tarih ve 31015 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Havacılık Tıbbı Eğitim Yönetmeliği'nin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 20/10/2022 tarih ve E:2020/2092, K:2022/4629 sayılı kararıyla;
10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan (1) sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Sağlık Bakanlığı" başlıklı Onikinci Bölümünün "Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü" başlıklı 355. maddesinin 1. fıkrasının (m) bendi, "Ortak Hükümler" başlıklı Onyedinci Bölümünün "Düzenleme görev ve yetkisi" başlıklı 508. maddesi, 15/05/1987 tarih ve 19461 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3559 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun "Temel Esaslar" başlıklı 3. maddesi, "Yönetmelikler" başlıklı 9. maddesi, 04/02/2014 tarih ve 28903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Sertifikalı Eğitim Yönetmeliği'nin "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesi, "Genel esaslar" başlıklı 4. maddesi, 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan (4) sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü" başlıklı Otuzbirinci Bölümünün "Tanımlar" başlıklı 435. maddesi ve "Hizmet birimlerinin görevleri" başlıklı 441. maddesine yer verilerek,
Dava konusu Havacılık Tıbbı Eğitim Yönetmeliği'nin; sivil havacılık tıbbı temel, ileri düzey, tazeleme eğitimleri ve diğer eğitimleri vermek üzere talepte bulunan kuruluşların yetkilendirilmeleri ile bu kapsamda yapılacak çalışmaların usul ve esaslarını, 05/06/1945 tarih ve 4749 sayılı Kanunla uygun bulunan 7/12/1944 tarihli Şikago Konvansiyonunun personel lisansları konulu Ek-1’i ve Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu ICAO 8984 Sivil Havacılık Tıbbı El Kitabı gerekliliklerini esas almak suretiyle belirlemek amacıyla yürürlüğe konulduğu, Yönetmeliğin 2. maddesinde, Yönetmeliğin, yetki talebinde bulunan kuruluşların yetkilendirilmesine, yetkilendirilmiş havacılık tıbbı eğitim kuruluşlarının yapacakları çalışmalara ve bu kuruluşların ilgili personeline yönelik usul ve esasları kapsadığının düzenlendiği,
İlgili mevzuatın değerlendirilmesinden; sağlık meslek mensuplarına yönelik her türlü hizmet içi eğitim, sertifikalı eğitim, görevde yükselme ve unvan değişikliği eğitimleri ve benzeri eğitimler ile ilgili düzenlemeleri yapmak, koordine etmek, kredilendirme, izleme ve denetimini sağlamak görevinin Sağlık Bakanlığına ait olduğunun; Uluslararası Sivil Havacılık Anlaşması ile diğer ulusal ve uluslararası mevzuatta belirtilen niteliklere sahip olması gereken ve bu kapsamda yeterlik belgesi alması gereken personelin ihtiyaç duyduğu eğitimlere ve sağlık şartlarına ait standartları belirlemek, bu personeli yetiştirecek eğitim kuruluşları ile muayenelerini yapacak sağlık kuruluşlarını ve tabiplerini yetkilendirmek hususlarında ise Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün görevlendirilmiş olduğunun görüldüğü,
Dava konusu Yönetmelik'in, sivil havacılık tıbbı temel, ileri düzey, tazeleme eğitimleri ve diğer eğitimleri vermek üzere talepte bulunan kuruluşların yetkilendirilmeleri ile bu kapsamda yapılacak çalışmaların usul ve esaslarını belirlemek amacıyla yürürlüğe konulduğu; Yönetmeliğin getirdiği düzenlemelerin niteliği, kapsadığı kişi ve kuruluşlar, sivil havacılık tıbbı temel, ileri düzey ve tazeleme eğitimlerinin kendine özgü önemi ve eğitim müfredatı içeriği gibi hususlar dikkate alındığında, sağlık meslek mensuplarına yönelik olması yönüyle davacı Sağlık Bakanlığının, aynı zamanda sivil havacılık alanına yönelik olması nedeniyle de davalı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün yetki alanında olduğu, dolayısıyla dava konusu Yönetmeliğin ilgili mevzuat hükümlerine göre davacı Sağlık Bakanlığı ve davalı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından müştereken hazırlanması gerektiği,
Bu itibarla, Sağlık Bakanlığı dahil edilmeksizin salt davalı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanarak yürürlüğe konulan dava konusu Havacılık Tıbbı Eğitim Yönetmeliği'nde yetki unsuru yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle anılan Yönetmeliğin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, Sağlık Bakanlığının, kendisine bağlı sağlık kurum ve kuruluşlarında olduğu gibi diğer tüm kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ve gerçek kişilere ait sağlık kurum ve kuruluşlarının da tesis, hizmet ve personel altyapı standartlarını belirlemek hususunda yetkili kamu otoritesi olduğu, havacılık alanında da yeterlik belgesi gerektiren personelin muayenelerini yapacak sağlık kuruluşları ve tabiplerin de bu kapsamda yer aldığının açık olduğu, dava konusu Yönetmelik hususunda Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün münferiden bir yetkisinin bulunmadığı, bu hususta düzenleme yapma görev ve yetkisinin Anayasa ve diğer alt mevzuat çerçevesinde Sağlık Bakanlığı uhdesinde olduğu, temyize konu kararın gerekçesinin düzeltilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, havacılık tıbbı alanında gerekli muayeneleri gerçekleştirecek uçuş tabiplerinin 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 435. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen "yeterlik belgesi gerektiren personel" tanımına dahil olduğu ve Kararname'nin 441. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca da bu personelin eğitimine ait standartları belirlemede Sivil Havacılık Genel Müdürülüğünün yetkili olduğu, havacılık tıbbı eğitiminin amacının, kişilere sil baştan bir tıp eğitimi verilmesi olmadığı, Tıp Fakültelerinde alınan eğitim sonrası Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yürütülen iş yeri hekimliği uygulamalarına benzer şekilde kendilerine verilen yetki ve sorumluluk kapsamında dava konusu Yönetmelik gereği yetkilendirilecek kişilerle, Tıp Fakültesinde eğitimi verilmeyen havacılık çalışma ortam, koşul ve düzenlemelerin Tıp Fakültesinden alınan tıp eğitiminin üzerine inşa edilmesi olduğu, dava konusu Yönetmeliğin bu kapsamda sadece Havacılık Tıbbı uygulamaları ile sınırlı düzenlemeler içerdiği, Yönetmeliğin tamamının Sivil Havacılık Genel Müdürülüğü bünyesinde yürütülmesinin kamu yararı amacı taşıdığı ve can ve mal güvenliği, uçuş emniyetinin sağlanması gibi açılardan hayati öneme sahip oduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI :
Davacı tarafından, dava konusu alanı düzenlemenin kendi görev alanlarında kalıyor olması nedeniyle davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Davalı idare tarafından, havacılık eğitim dinamiklerinin tek bir elden yürütülmesinin ulusal ve uluslararası hedeflere ulaşmada, sivil havacılık alanında standartların sağlanmasında, uçuş emniyetinin azami düzeyde sağlanarak kamu yararının tesis edilmesinde büyük önem arz ettiği, bu hususta da Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün tek yetkili olduğu belirtilerek davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2.Dava konusu Yönetmeliğin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu 20/10/2022 tarih ve E:2020/2092, K:2022/4629 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 08/05/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X- Dava, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından, 21/01/2020 tarih ve 31015 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Havacılık Tıbbı Eğitim Yönetmeliği'nin, yetki yönünden hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istemiyle açılmıştır.
15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin Otuz Birinci Bölüm'ünde Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü düzenlenmiş, 441. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendinde; yeterlik belgesi gerektiren personelin ihtiyaç duyduğu eğitimlere ve sağlık şartlarına ait standartları belirlemek, bu personeli yetiştirecek eğitim kuruluşları ile muayenelerini yapacak sağlık kuruluşlarını ve tabiplerini yetkilendirmek, gerektiğinde bu yetkiyi askıya almak veya iptal etmek, yapılan uygulamaların uluslararası standartlara uygunluğunu denetlemek ve kayıtlarını tutmak,
anılan Müdürlüğün hizmet birimlerinden olan Uçuş Operasyon Daire Başkanlığının görevleri arasında sayılmıştır.
Amacı; "sivil havacılık tıbbı temel, ileri düzey, tazeleme eğitimleri ve diğer eğitimleri vermek üzere talepte bulunan kuruluşların yetkilendirilmeleri ile bu kapsamda yapılacak çalışmaların usul ve esaslarını 5/6/1945 tarihli ve 4749 sayılı Kanunla uygun bulunan 7/12/1944 tarihli Şikago Konvansiyonunun personel lisansları konulu Ek-1’i ve Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu ICAO 8984 Sivil Havacılık Tıbbı El Kitabı gerekliliklerini esas almak suretiyle belirlemek" olarak belirtilen dava konusu Yönetmeliğe bir bütün olarak bakıldığında da havacılık tıbbı eğitimi verecek kuruluşların nasıl yetkilendirileceği, bu yerlerin taşıması gereken standartların neler olduğu, çalışma usulleri gibi hususların düzenlendiği görülmektedir.
Bu durumda, davalı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nde yukarıda metnine yer verilen görev kapsamında, uçuş güvenliği ve uçucuların sağlık şartlarının uçuşa uygun olup olmadığını tespit etmek amacıyla yetkili kuruluşu belirlemek konusunda yetkisinin bulunduğu, bu haliyle mevzuatta davalı idarenin, tek başına bu alanda düzenleme yapma yetkisinin açıkça dayanağının bulunduğu anlaşıldığından; dava konusu Yönetmelik'te yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan nedenle, temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.
KARŞI OY
XX- 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin On İkinci Bölümünde Sağlık Bakanlığı düzenlenmiş; 355. maddesinin 1. fıkrasının (m) bendinde; sağlık meslek mensuplarının uyum, hizmet içi eğitim, sertifikalı eğitim, görevde yükselme ve unvan değişikliği eğitimleri ve benzeri eğitimleri ile ilgili düzenlemeleri yapmak, koordine etmek, kredilendirme, izleme ve denetimini sağlamak, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır.
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 3. maddesinin (g) bendinde ise; Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının; sağlık ve yardımcı sağlık personelinin yurt düzeyinde dengeli dağılımını sağlamak üzere istihdam planlaması yapacağı, ülke ihtiyacına uygun nitelikli sağlık personeli yetiştirilmesi amacıyla hizmet öncesi eğitim programları için Yükseköğretim Kurulu ile koordinasyonu sağlayacağı, serbest ya da kamu kuruluşlarında mesleklerini icra eden sağlık ve yardımcı sağlık personeline hizmet içi eğitim yaptıracağı, bunu sağlamak amacıyla üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile kamu kurum ve kuruluşlarının imkanlarından da yararlanacağı ve hizmet içi eğitim programını ne şekilde ve hangi sürelerle yapılacağının Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkartılacak yönetmelikte tespit edileceği hükümlerine yer verilmiştir.
Diğer yandan 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un Ek 14. maddesi uyarınca tıpta ana dal uzmanlıklarının yer aldığı Ek-1 sayılı Cetvel'de hava ve uzay hekimliği de bu dallardan biri olarak sayılmış ve uzmanlık dallarının eğitim müfredatları ve bu müfredatlara göre uzmanlık dallarının temel uygulama alanları ile görev ve yetkilerinin çerçevesini belirlemekle görevli Tıpta Uzmanlık Kurulu tarafından Hava ve Uzay Hekimliği Çekirdek Eğitim Müfredatı yayımlanmış; hava ve uzay hekimliği, havacılık ve uzay faaliyet sahasında insanı etkileyen her türlü fiziksel-fizyolojik-psikolojik-sosyal etkenleri, bu etkilerin sonuçlarını, korunma yöntemlerini inceleyen, değerlendiren, patolojik süreçlerin tedavilerini yöneten ve tüm bu konularda araştırma faaliyetlerini yürüten uzmanlık dalı olarak tanımlanmıştır.
Dava konusu Yönetmeliğe gelindiğinde ise; davalı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından uçucuların sağlık kontrolünü yapacak kuruluşların taşıması gereken özellikler, bu yerlerin nasıl yetkilendirileceği, verilecek eğitim gibi havacılık tıbbı konularında düzenlenme yapıldığı görülmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuata göre sağlık meslek mensuplarına yönelik her türlü eğitimin verilmesi hususunda tek yetkili otoritenin Sağlık Bakanlığı olduğu, ayrıca uyuşmazlık konusu, havacılık tıbbı özelinde, tıpta uzmanlık mevzuatında hava ve uzay hekimliği ana dal uzmanlıkları arasında sayılarak bu alanda görev yapmak isteyen hekimlerin eğitimlerine ilişkin ayrıntılı düzenlemeler yapıldığı, davacı Sağlık Bakanlığı tarafından bu alanın hususi olarak düzenlendiği, sağlık meslek mensuplarına verilecek sivil havacılık tıbbı temel, ileri düzey ve tazeleme eğitimlerine yönelik olarak getirilecek her türlü düzenlemenin de ancak Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenerek yürürlüğe konulması gerektiği ve davalı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün bu konuda düzenleme yapma yetkisinin bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu Yönetmelik'te yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacı Sağlık Bakanlığının temyiz isteminin yerinde olduğu görüldüğünden, Daire kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.