T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/1254
Karar No : 2024/3328
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıya ait bayan kuaförünün mühürlenmek suretiyle faaliyetten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının iş yerine kuaför salonu olarak faaliyet göstermek üzere, ... tarih ve ... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği, akabinde iş yerinin davacı tarafından kapatılarak başka bir şahıs adına açıldığı, daha sonra iş yerinin davacı tarafından geri alınarak yeniden açılmak istendiği, 10/06/2016 tarihli sıhhi iş yeri açma ve çalışma ruhsatı başvuru formu ile ruhsat müracaatında bulunulduğu, Ruhsat İnceleme Kurulu tarafından yapılan tetkikte iş yerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'te belirtilen şartları taşımadığının tespit edilmesi üzerine, eksikliklerin tamamlanması/ruhsat müracaatında bulunulması hususunda beş defa süre verildiği, müracaat sonucu beklenmeksizin iş yeri mühürlenmek suretiyle dava konusu işlemin tesis edildiği, davacı tarafından ... tarih ve ... sayılı yazı ile ruhsat müracaatında bulunulduğu ve ruhsat işlemlerinin devam ettiği anlaşıldığından, ruhsat başvurusunun incelenerek işlem tesis edilmesi gerekirken aksi yönde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı şirketin ruhsatsız faaliyet gösterdiğinden bahisle dava konusu işlemin tesis edilmiş olduğu, dava dilekçesi ekinde söz konusu iş yerine ait 1 yıl süreli olarak verilmiş bir ruhsatın yer aldığı, davalı idarenin ise bu ruhsatın hukuki geçerliliğini kaybetmiş olduğu yönünde bir iddiada bulunmadığı anlaşıldığından, davacı şirkete ait iş yerinde ruhsatsız faaliyet gösterildiği yolundaki tespit ve iddianın hukuken kabul edilebilir olmadığı sonucuna varılmış, istinaf isteminin belirtilen gerekçe doğrultusunda reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesinin 08/11/2023 tarih ve E:2023/8588, K:2023/6056 sayılı kararıyla; Bölge İdare Mahkemesi kararında; ruhsatın hukuki geçerliliğini kaybetmediği, davacı şirkete ait iş yerinde ruhsatsız faaliyet gösterildiği yolundaki tespit ve iddianın hukuken kabul edilebilir olmadığından bahisle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; dava dilekçesi ekinde sunulan belgelerde, davacı tarafından 23/07/2013 tarihinde işi bırakma bildirimi yapıldığı, 06/01/2016 tarihinde düzenlenen vergi levhası ile yeniden işe başladığının anlaşıldığı, işletmenin vergi kaydının terkin edilmesi halinde faaliyetin sona ermesi nedeniyle iş yeri açma ve çalışma ruhsatının varlığından ve geçerliliğini koruduğundan söz edilemeyeceğinden, ruhsatsız olarak faaliyet gösteren iş yerinin mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davaya konu taşınmazda ruhsatsız faaliyette bulunulduğunun tespit edildiği, iş yerinde Ruhsat İnceleme Kurulunca yapılan tetkikten Yönetmelik'te aranan şartların bulunmadığının anlaşılması üzerine eksikliklerin tamamlanması için 5 kez süre verildiği, buna rağmen belirtilen eksiklik tamamlanarak ruhsat müracaatında bulunulmaması üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği, tesis edilen işlemin mevzuatın gereği olduğu, hukuka aykırılık içermediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının iş yerine kuaför salonu olarak faaliyet gösterilmek üzere 1 yıl süreli geçici izin belgesi olarak ... tarih ve ... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği, akabinde iş yerinin davacı tarafından kapatılarak başka bir şahıs adına açıldığı, davacının vergi mükellefiyetini 23/07/2013 tarihinde sonlandırdığı, daha sonra iş yerinin davacı tarafından geri alınarak yeniden açılmak istendiği, 06/01/2016 tarihinde yeniden vergi kaydının açıldığı, 10/06/2016 tarihli sıhhi iş yeri açma ve çalışma ruhsatı başvuru formu ile ruhsat müracaatında bulunulduğu, Ruhsat İnceleme Kurulu tarafından yapılan tetkik neticesinde iş yerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5/b maddesi uyarınca 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde dükkan açılması hususunda kat maliklerinin oy birliği ile karar alması, bir başka ifade ile kat maliklerinin tamamının muvafakati şartının sağlanamadığının tespit edilmesi üzerine, eksikliklerin tamamlanarak tekrardan ruhsat müracaatında bulunulması hususunda beş defa süre verildiği, bu hususta eksikliklerin tamamlanarak ruhsat başvurusunda bulunulmaması üzerine ruhsatsız iş yerinin mühürlenmek suretiyle dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, " İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır: b) 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve benzeri eğlence ve toplantı yerleri; fırın, lokanta, pastane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri; imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi işyerlerinin açılması hususunda kat maliklerinin oy birliği ile karar alması", "İşyerlerinin açılması" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.", "İşletmecinin değişmesi ve işyerinin nakli" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında, "Ruhsatta belirtilen faaliyet konusu, faaliyet alanı ve adresin değişmemesi kaydıyla iş yerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenlenir. Ancak devredilmek istenen iş yerinin fiziki durumu ve ruhsat dosyasındaki bilgi ve belgelerin işletmecinin kusuru sebebiyle faaliyet konusuyla ilgili bu Yönetmelik kapsamında karşılanması gereken mevzuat hükümlerine aykırı olması halinde, söz konusu aykırılıklar ve noksanlıklar giderilmeden yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenemez." düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacıya ait iş yerine "Bayan Kuaförü" faaliyet konulu iş yeri açma ve çalışma ruhsatının 12/09/2011 tarihinde 1 yıl süreli geçici izin belgesi olarak tanzim edildiği, ilerleyen süreçte söz konusu iş yerinin bir başka şahsa devrinin yapıldığı, davacı tarafından bu devir akabinde 23/07/2013 tarihinde işi bırakma bildirimi yapıldığı, 06/01/2016 tarihinde ise yeniden iş yerinin davacı tarafından devir alınması akabinde düzenlenen vergi levhası ile yeniden işe başladığı anlaşılmaktadır.
İşletmenin vergi kaydının terkin edilmesi halinde faaliyetin sona ermesi nedeniyle yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca iş yeri açma ve çalışma ruhsatının varlığından ve geçerliliğini koruduğundan söz edilemeyeceğinden, ruhsatsız olarak faaliyet gösteren iş yerinin mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış olup, aksi yöndeki İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Ayrıca, iş yerine verilmiş olan geçici iş yeri açma ve çalışma ruhsatının 1 yıllık süreli olması ve söz konusu sürenin 12/09/2012 tarihinde dolmasına karşın ruhsatın yenilenmediği hususu dikkate alındığında ruhsatın varlığını devam ettirdiğinden bahsetmeye hukuken olanak da bulunmamaktadır.
Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne;
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 11/12/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY X- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanun'unun "Yasak işler" başlıklı 24. maddesinin 2. fıkrasında, "Ana gayrimenkulün, kütükte mesken olarak gösterilen bağımsız bir bölümünde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve emsali gibi eğlence ve toplantı yerleri ve fırın, lokanta, pastahane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri ve imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi yerler, ancak kat malikleri kurulunun oybirliği ile vereceği kararla açılabilir." düzenlemesi yer almaktadır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyerlerinin açılması" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.", "İşletmecinin değişmesi ve işyerinin nakli" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında, "Ruhsatta belirtilen faaliyet konusu, faaliyet alanı ve adresin değişmemesi kaydıyla iş yerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenlenir. Ancak devredilmek istenen iş yerinin fiziki durumu ve ruhsat dosyasındaki bilgi ve belgelerin işletmecinin kusuru sebebiyle faaliyet konusuyla ilgili bu Yönetmelik kapsamında karşılanması gereken mevzuat hükümlerine aykırı olması halinde, söz konusu aykırılıklar ve noksanlıklar giderilmeden yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenemez." düzenlemelerine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlığa konu yer hakkında ruhsatsız faaliyet gösterildiğinden bahisle dava konusu işlem tesis edilmiş ise de, davacı tarafından bu iş yerine ait geçici bir ruhsatın bulunduğu beyan edilerek dava dilekçesi ekinde söz konusu iş yerine ait Fatih Belediye Başkanlığınca "bayan kuaförü" faaliyet konusu ile ... tarih ve ... sayılı ve 1 yıl süreli olarak verilmiş bir ruhsatın sunulduğu görülmüştür.
Sunulmuş olan ruhsatın geçerliliğini koruyup korumadığı hususunun yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri bağlamından incelenmesinden ise, Yönetmeliğin 8. maddesi uyarınca ruhsatta belirtilen faaliyet konusu, faaliyet alanı ve adresin değişmemesi kaydıyla iş yerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenlenmesi gerektiği, bir başka ifade ile yeniden bir evrak sürecinin işletilmesinden ziyade mevcut ruhsat dosyasındaki evraklar üzerinden ruhsat düzenlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda, gerek 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun "Yasak işler" başlıklı 24. maddesinin 2. fıkrası, gerekse İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca gayrimenkulün, kütükte mesken olarak gösterilen bağımsız bir bölümünde dükkan açılabilmesi için kat malikleri kurulunun oybirliği ile karar vermesi gerekmekte ise de bu şartın söz konusu yere Fatih Belediye Başkanlığınca "bayan kuaförü" faaliyet konusu ile ... tarih ve ... sayılı işlem ile verilen ruhsat kapsamında sağlanmış olduğunun kabulü gerekmektedir. Aksi bir düşüncenin kabulü, sonradan kat maliklerinden birisinin kararından vazgeçmesi durumunda, iş yeri sahibinin karara güvenerek yapmış olduğu yatırımların ve planlamaların sonuçsuz kalmasına neden olacaktır.
Bu fiili ve hukuki durum karşısında, davacıya ait iş yerinin ruhsatsız faaliyet gösterdiği yolundaki tespit ve iddianın hukuken kabul edilebilir olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenle, temyize konu ısrar kararının bu gerekçeyle onanması gerektiği görüşüyle karara katılmıyoruz.