T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/1318
Karar No : 2024/3330
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Sanayi ve Ticaret AŞ
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, ... Mahallesi, ... Cadddesi, No:... adresinde bulunan ve davacı adına açık alan inşaat iskelesi depolama faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan iş yerine ait ruhsatın iptaline dair ... tarih ve ...sayılı işlem ile bu işleme istinaden söz konusu iş yerinin 27/05/2022 tarihinde mühürleneceğine ilişkin 24/05/2022 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; uyuşmazlığa konu iş yerinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alan dışında, 172,50 m² alan oluşturulduğu, ruhsatlı alan dışında oluşan ve tutanağa bağlanan hususlarla ilgili olarak davalı idarece 3194 sayılı İmar Kanunu çerçevesinde değerlendirilmesi gereken bir konu olduğu, iş yeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alanı da içerecek şekilde iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ve iş yerinin mühürlenmesine ilişkin işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; iş yeri ruhsatının kapsadığı alanda oluşan ve verilen süre içerisinde giderilmediği görülen imara aykırı durum nedeniyle, düzenlendiği tarihteki koşullarını yitiren davacıya ait iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde ve bu işleme dayalı olarak tesis edilen iş yerinin mühürleneceğine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf talebinin kabulüne, Mahkeme kararı kaldırılarak, davanın reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesinin 16/01/2024 tarih ve E:2023/8405, K:2024/310 sayılı kararıyla;
Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemlere gerekçe olarak gösterilen, davacıya ait 551,50 m² 'lik iş yeri açma ve çalışma ruhsatlı alan içerisinde kalan 172,50 m² yüzölçümlü yapının ne zaman inşa edildiği ve davacı tarafından yapılıp yapılmadığının belli olmadığı gibi davacıya ait iş yeri açma ve çalışma ruhsatının "açık alan inşaat iskelesi depolama" faaliyet konulu olduğu dikkate alındığında söz konusu yapının davacının ruhsatlı alanını genişletmediğinin anlaşıldığı,
İş yeri açma ve çalışma ruhsatı açısından imara aykırılıktan bahsedebilmek için öncelikle tespit edilen aykırılıkların ruhsat sahibi lehine sonuçlar doğurması ve ruhsat sahibinin bu durumdan faydalanıyor olması gerektiği, oysa olayda davacının açık alan ruhsatının bulunduğu ve imara aykırılığın ise kapalı alan oluşturmakla ilgili olduğu göz önünde bulundurulduğunda davacının söz konusu aykırılıktan faydalanarak ruhsatlı alanını genişleterek alan kazanmasının mümkün olmadığı,
Öte yandan, söz konusu imara aykırılıklarla ilgili olarak idarenin yıkım ve para cezası gibi yaptırımlar uygulama yetkisi olduğu, nitekim... tarih ve ...sayılı encümen kararıyla davacı hakkında 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca imar para cezası kesildiğinin görüldüğü,
Bu durumda, imara aykırılık nedeniyle davacının iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ve iş yerinin mühürlenmesi yolunda tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık, Mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddi yolunda verilen İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf talebinin kabulü, Mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ruhsat aldığı tarihten itibaren iş yerinde herhangi bir değişikliğe gidilmediği, nitekim dosya kapsamında "Yapı Tatil Tutanağı"na konu yapının, ruhsat aldıktan sonra kendileri tarafından yapıldığına dair bir tespit ve delil bulunmadığı, bu hususun uydu fotoğrafları ile de sabit olduğu, bu haliyle elde ettikleri iş yeri ruhsatından sonra hukuka, İmar Kanunu'na aykırı herhangi bir eylem ve işlemleri olmaksızın iş yeri ruhsatının iptalinin hukuki güvenlik ilkesine aykırılık teşkil ettiği, ruhsatın verildiği tarihteki durum ile iptal edildiği tarihteki durum arasında bir değişiklik olmamasına rağmen tesis edilen iptal işleminin, kamu yararı, ölçülülük ve iyi yönetişim ilkelerine de aykırılık oluşturduğu, işletmenin bir kısmı için düzenlenen "Yapı Tatil Tutanağı"nın, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini gerektirmediği, "Yapı Tatil Tutanağı"nın, İmar Kanunu kapsamında sonuçlarını doğuracak bir belge olduğu, Yapı Tatil Tutanağı ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptali arasında zorunlu, ayrılamaz bir bağ bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun'un 4. maddesinde; " 3. maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.
a)İnsan sağlığına zarar vermemek,
b)Çevre kirliliğine yol açmamak,
c)Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak."; 5.maddesinde; "İşyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4. maddede belirtilen Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3. maddede belirtilen mercie ibraz ederler. Bu başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bütün işyerleri için tek tip olarak düzenleniir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz."; 6. maddesinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, 3. maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler. Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır. Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen Yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili mercii veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." kurallarına yer verilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinin 2. fıkrasında; iş yeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, iş yerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere on beş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsatın iptal edilmesi suretiyle iş yerinin kapatılacağı belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; davalı idare tarafından, İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, ... Mahallesi ... Caddesi No:... adresinde bulunan 551,50 m² alan için davacı şirket adına ...tarih ve ...sayılı "açık alan inşaat iskelesi depolama" faaliyet konulu iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği, davalı idarece 11/04/2022 tarihinde yapılan denetimde davacının iş yeri açma ve çalışma ruhsatlı alanı içerisinde ne zaman yapıldığı belli olmayan 172,50 m² (11,50 m x 15,00 m) büyüklüğünde ruhsatsız yapı bulunduğundan bahisle yapı tatil tutanağının düzenlendiği, yapı kontrol müdürlüğünce tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için davacıya 15 gün süre verildiği, verilen sürede eksikliklerin giderilmemesi halinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali yoluna gidileceğinin davacıya 15/04/2022 tarihli tebellüğ ilmühaberi ile bildirildiği, 11/05/2022 tarihinde yapılan kontrolde yapı tatil tutanağında belirtilen kusurların kaldırılmadığı ve mevcut durumun muhafaza edildiğinden bahisle davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin 16/05/2022 tarihli başkanlık oluru ile iş yerinin mühürleneceğine ilişkin işlem tesis edilmesi üzerine, söz konusu işlemlerin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Öte yandan, söz konusu imara aykırılıklarla ilgili olarak idarenin yıkım ve para cezası gibi yaptırımlar uygulama yetkisi kapsamında,... tarih ve ...sayılı encümen kararıyla davacı hakkında 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca imar para cezası kesildiği, ... tarih ve ... sayılı encümen kararı ile de 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca yıkım kararı verildiği görülmektedir.
Bahsi geçen yıkıma ilişkin... tarih ve... sayılı encümen kararının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinde açılan davada, Mahkeme tarafından yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde, söz konusu yapının 04/04/2015 - 30/07/2015 tarihleri arasında yapıldığı yönünde tespite yer verilerek ... Sanayi ve Ticaret AŞ'nin 18/09/2019 tarihinde kurulmuş olması nedeniyle söz konusu ruhsatsız yapının bu şirket tarafından yapılmış olamayacağı değerlendirilmiştir.
Ayrıca, davacı şirket tarafından gayrısıhhi müessese açma ve çalışma ruhsatı başvuru/beyan formu doldurularak davalı idareye yapılan 12/11/2021 tarihli ruhsat başvurusu sürecinde de, söz konusu yapının var olmasına rağmen iş yeri kullanım alanı olarak sadece 551,50 m² açık alan için başvuru yapıldığı ve ruhsatın da kapalı alan olmaksızın sadece açık alan olacak şekilde düzenlendiği görülmüştür.
Her ne kadar davalı idarece, ruhsat verilmesi akabinde 19/11/2021 tarihinde yapılan denetimde ruhsatsız yapının o tarihte de var olmasına karşın ruhsata aykırı bir noksanlık bulunmadığı yönünde tutanak düzenlenmiş ise de, idarenin yanlış ve hatalı uygulamasının kişiler yönünden kazanılmış hak doğurduğu ve aykırılığın sonradan tespiti halinde işlem tesis edilemeyeceği şeklinde yorumlanmasının kabulü mümkün değildir.
Bu itibarla; iş yeri ruhsatının kapsadığı alanda oluşan ve verilen süre içerisinde giderilmediği görülen imara aykırı durum nedeniyle mevzuatın aradığı koşulları sağlamayan davacıya ait iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde ve bu işleme dayalı olarak tesis edilen iş yerinin mühürleneceğine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu durumda, davanın reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin...İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun kabulü, kararın kaldırılması, davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı ısrar kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3.Bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın... Mahkemesine gönderilmesine, 11/12/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X-Dosyanın incelenmesinden; davalı idare tarafından, İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, ... Mahallesi ... Caddesi No:... adresinde bulunan 551,50 m² alan için davacı şirket adına... tarih ve ... sayılı "açık alan inşaat iskelesi depolama" faaliyet konulu iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği, söz konusu ruhsatın düzenlendiği tarihte söz konusu alan içerisinde 172,50 m² büyüklüğünde kapalı alana sahip ruhsatsız bir yapının da bulunduğu, ilerleyen süreçte 11/04/2022 tarihinde yapılan denetimde davacının iş yeri açma ve çalışma ruhsatlı alanı içerisinde ne zaman yapıldığı belli olmayan 172,50 m² (11,50 m x 15,00 m) büyüklüğünde ruhsatsız yapı bulunduğundan bahisle yapı tatil tutanağının düzenlendiği, yapı kontrol müdürlüğünce tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için davacıya 15 gün süre verildiği, verilen sürede eksikliklerin giderilmemesi halinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali yoluna gidileceğinin davacıya 15/04/2022 tarihli tebellüğ ilmühaberi ile bildirildiği, 11/05/2022 tarihinde yapılan kontrolde yapı tatil tutanağında belirtilen kusurların kaldırılmadığı ve mevcut durumun muhafaza edildiğinden bahisle davacıya ait iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin 16/05/2022 tarihli başkanlık oluru ile iş yerinin mühürleneceğine ilişkin işlem tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Davacı şirkete verilen iş yeri açma ve çalışma ruhsatının açık alana ilişkin olması ve açık alana ilişkin aykırı bir hususun idare tarafından tespit edilmemiş olması ile ruhsat verildiği tarihte de ruhsatsız yapının ilgili alan içerisinde bulunduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde, ruhsatsız bir yapı sebebiyle ruhsatsız yapı hakkında faaliyetten men kararı verilmesi mümkün iken davacı şirkete ait 551,50 m² açık alana sahip ... tarih ve... sayılı "açık alan inşaat iskelesi depolama" faaliyet konulu iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesinde ve iş yerinin açık alanı kapsayan kısımlarının da dahil edilerek tamamının mühürlenmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan sebeplerle, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararının belirtilen gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.