T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/1416
Karar No : 2024/3329
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
(... Belediye Başkanlığı)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU :...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Şişli ilçesi, ... Mahallesi, (...Sokak), No:..., D:A adresinde açık otopark işletmek için davacı adına düzenlenen... tarih ve ... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin 21/03/2012 tarih işlem ile söz konusu iş yerinin faaliyetten menine yönelik 30/03/2012 günlü işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemlerin iptali yolundaki Mahkemelerinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay İkinci Dairesinin 09/06/2021 tarih ve E:2021/4072, K:2021/2008 sayılı kararıyla, iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin kısmının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması ve işyerinin mühürlenerek faaliyetinin durdurulmasına ilişkin işlem yönünden ise "davalı idarece mühürlendiği belirtilen yerin ... Mahallesi, ...Sok., No:... olması nedeniyle denetlenen yer ile mühürlenen yerin aynı işyeri olup olmadığı ve işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bulunup bulunmadığı yönünde araştırma" yapılması gerektiği gerekçesiyle bozulması üzerine; kısmen bozma kararına uyulmak suretiyle, dosyadaki bilgi ve belgelerle,... tarih ve E:... sayılı ara kararına verilen cevap dilekçesi ve eklerinin birlikte incelenmesi sonucunda, "08.08.2011 tarihli uyuşmazlık konusu tutanağın ... sokak, ... Maslak/Şişli adresinde bulunan otoparkta tutulduğu, bu otoparka ait işyeri ruhsatının bulunmadığı, ... mahallesi... sok. No:... Daire ... kapı numaralı işyeri ruhsatının ibraz edildiği, bahse konu mühürleme işleminin de kaçak olarak işletildiği otoparka ilişkin değil, ... adına düzenlenmiş olan ruhsatın olduğu anılan adrese ilişkin olduğu dolayısıyla, denetlenen yer ile mühürlenen yerin farklı yerler olduğu anlaşıldığından tesis edilen mühürleme işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı" gerekçesiyle dava konusu 30/03/2012 günlü mühürleme işleminin iptaline karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 18/05/2023 tarih ve E:2023/773, K:2023/2721 sayılı kararıyla;
İlgili mevzuat hükümleri uyarınca herhangi bir ruhsatı bulunmadan, fiilen iş yeri açarak faaliyette bulunulan iş yerlerinin faaliyet göstermesinin engellendiği ve kapatma kararının uygulanmasının özel kolluk biriminin görev ve yetkileri arasında bulunduğu,
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu 30/03/2012 tarihli mühürleme zaptında; Milli Savunma Bakanlığına tahsisli alan içinde bulunan (no:...) açık otoparkta, ruhsat olarak; No:... adresi için davacı adına düzenlenen... tarih ve ... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının ibraz edildiğinin tutanağa bağlandığı ve Mahkemece kısmen bozma kararına uyulmak suretiyle yapılan ara kararına verilen cevapta ise davacı adına sadece iptal edilen... tarih ve... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatın düzenlendiği, başkaca ruhsat düzenlenmediğinin belirtildiği; bu hususa ilişkin dava dilekçesinde ise; "İlişikte suduğumuz Mühürleme Zaptında da belirtildiği üzere, Milli Savunma Bakanlığı'na tahsis edilen alanın korsan otopark olarak kullanılmasını isteyen iki karşıt grubun 05/03/2012 günü müvekilemin eşi ...'ın da aralarında bulunduğu silahlı hafif yaralanma olayı ile Şişli İlçe Emniyet Müdürlüğü Asayiş Büro Amirliğinin ...İşlemlerini gerekçe gösterilerek müvekkilemin işyeri mühürlenmiş ve ruhsatnamesi Şişli Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü Ekipleri tarafından geri alınarak iptal edilmiştir." ifadesiyle, mühürlenen iş yerinin taraflarınca işletildiğinin beyan ve kabul edildiğinin anlaşıldığı,
Bu durumda, davacının işletmekte olduğu iş yerinin, ruhsata tabi bir iş yeri olmasına rağmen, ruhsatsız olarak faaliyet göstermesi nedeniyle, kapatılmasına - mühürlenmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, söz konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; 30/03/2012 tarihli mühürleme işleminin iptali yolundaki ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu yerde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmadan hatalı karar verildiği, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin yetki alanında kalan yer için Şişli Belediyesi tarafından ruhsat verildiği ve hukuka uygun olarak iptal edildiği, dava konusu ruhsatın İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yok hükmünde kabul edildiği, ayrıca dava konusu iş yeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenmesi ve/veya iptali ile mühürleme işleminin icrasında Belediyeleri tarafından herhangi bir işlem tesis edilmediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile İstanbul 1. İdare Mahkemesinin ısrar kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan iş yeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde, sıhhi ve sair işletmeler için büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıklarının iş yeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "işyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Zabıtanın görev ve yetkileri" başlıklı 51. maddesinin birinci fıkrasında; "Belediye zabıtası, beldede esenlik, huzur, sağlık ve düzenin sağlanmasıyla görevli olup bu amaçla, belediye meclisi tarafından alınan ve belediye zabıtası tarafından yerine getirilmesi gereken emir ve yasaklarla bunlara uymayanlar hakkında mevzuatta öngörülen ceza ve diğer yaptırımları uygular." düzenlemesine yer almaktadır.
11/04/2007 tarih ve 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin "Görev alanı" başlıklı 8. maddesinde; "Belediye zabıtası belediye sınırları içerisinde görevli ve yetkilidir. Ayrıca, mücavir alanlarda kanunlarla belediyenin yetki ve sorumluluğuna verilmiş hizmetler bakımından da yetkili ve görevlidir." hükmü, "Görevleri başlıklı" 10. maddesinin 1/a fıkrasının 20. bendinde ise; "14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, işyerinin açma ruhsatı alıp almadığını kontrol etmek, yetkili mercilerce verilen işyeri kapatma cezasını uygulamak ve gereken işlemleri yapmak." hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden, dava konusu otoparkın da yer aldığı İstanbul İli, Şişli ilçesi, ... Mahallesi ... Sokak (...) No:... adresinde 05/03/2012 tarihinde korsan otoparkçılık nedeniyle meydana gelen silahla yaralama olayı üzerine yürütülen kovuşturma esnasında taraflardan birinin davacı adına açık otopark olarak düzenlenen ruhsatı ibraz etmesi üzerine mahallinde yapılan inceleme sonucunda denetlenen yer ile ruhsat adresinin aynı olmadığı, davacıya ait açık otoparkın amacı dışında kullanıldığından bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca davacı adına açık otopark olarak düzenlenen iş yerine ait ruhsatın iptal edilmesi ve iş yerinin mühürlenmesi üzerine temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, Danıştay İkinci Dairesinin 09/06/2021 tarih, E:2021/4072, K:2021/2008 sayılı bozma kararında, "ruhsatı iptal edilen işyerinin İstanbul İli, Şişli İlçesi, ... Mahallesi... Sokak No:...adresinde olmasına karşın, denetlenen yerin ... Mahallesi ... Sokak (...) No:... olması ve ruhsatı bulunmadığından bu işyerinin mühürlenmesi yerinde ise de, davalı idarece mühürlendiği belirtilen yerin ... Mahallesi...Sok. No:... olması nedeniyle denetlenen yer ile mühürlenen yerin aynı işyeri olup olmadığı ve işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bulunup bulunmadığı yönünde araştırma yapılması gerektiği" belirtildiğinden, ... İdare Mahkemesince 09/03/2022 tarihinde yapılan ara karara davalı idarelerce verilen cevaplardan 07/03/2012 tarihli uyuşmazlık konusu tutanağın ... Mah. ... Sok. No:... adresinde bulunan açık otoparkta tutulduğu, bu otoparka ait iş yeri ruhsatının bulunmadığı, ... mahallesi ...sok. No... Daire ... kapı numaralı iş yeri ruhsatının ibraz edildiği, bahse konu mühürleme işleminin de kaçak olarak işletilen otoparka ilişkin değil, ... adına düzenlenmiş olan ruhsatın olduğu anılan adrese ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim, 30/03/2012 tarihli mühürleme zaptında, "... ... adına açık otopark olarak düzenlenen ruhsatın amacı dışında kullanılmasından dolayı 3572 sayılı Kanun ile bu Kanun uyarınca çıkarılmış Yönetmelik'in 3. maddesine istinaden ruhsatın iptal edilmesinden dolayı söz konusu yerdeki açık otoparkın faaliyeti durdurularak mühür altına alınmıştır." ifadesine yer verilerek mühürlenen yerin ... mahallesi ... sok. No:... Daire ... kapı numaralı iş yeri olduğu belirtilmiştir.
İstanbul ili, Şişli ilçesi, ... Mahallesi, (... Sokak), No:..., D:... adresinde açık otopark işletmek için davacı adına düzenlenen ... tarih ve... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin 21/03/2012 tarih işlem ile mühürleme işlemine karşı açılan davada... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dava konusu işlemlerin iptaline hükmedildiği ve bu kararın ruhsat iptaline ilişkin kısmının Danıştay İkinci Dairesinin 09/06/2021 tarih ve E:2021/4072, K:2021/2008 sayılı kararıyla gerekçesi değiştirilerek onanması üzerine kesinleştiği görülmüştür.
Bu bakımdan, gerek denetlenen yer ile mühürlenen yerin farklı yerler olması, gerekse mühürleme işleminin dayanağı olan ruhsatın iptaline ilişkin işlemin Mahkemece hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmesi ve söz konusu kararın gerekçeli olarak onanarak kesinleşmiş olması karşısında tesis edilen mühürleme işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, temyizen incelenen ısrar kararı, sonucu itibarıyla usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar bu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2.Dava konusu mühürleme işleminin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3.Bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X-Temyize konu ısrar kararının, Danıştay İkinci Dairesinin 18/05/2023 tarih ve E:2023/773, K:2023/2721 sayılı kararında yer alan gerekçeler doğrultusunda bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.